Việt Nam đặt mục tiêu tăng mức sinh 2% mỗi năm

Mức sinh tại Việt Nam liên tục giảm trong những năm gần đây, khiến cơ quan quản lý phải đặt mục tiêu tăng trở lại mức sinh thay thế vào năm 2030.

Trước xu hướng giảm sinh đang diễn ra trên phạm vi rộng, Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng mức sinh trung bình mỗi năm khoảng 2% nhằm tiến tới duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc vào năm 2030, đồng thời yêu cầu tất cả các địa phương triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và nuôi con.

Theo số liệu năm 2025 của cơ quan thống kê, cả nước có 11 trên 34 tỉnh có mức sinh dưới 2 con/phụ nữ, 19 tỉnh có mức sinh từ 2,2 con trở lên và 4 tỉnh duy trì quanh mức sinh thay thế, cho thấy xu hướng giảm sinh không chỉ diễn ra ở các khu vực có mức sinh thấp mà còn lan rộng ở nhiều địa phương khác.

Tổng tỷ suất sinh của Việt Nam đã giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và khoảng 1,93 năm 2025, mức thấp nhất từ trước đến nay, khiến Việt Nam không đạt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế trong giai đoạn 2020-2025 và dự báo sẽ tiếp tục gặp khó khăn đến năm 2030 nếu không có giải pháp mạnh.

Với mục tiêu tăng 2% mỗi năm, Bộ Y tế tính toán cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 trẻ, qua đó từng bước đưa tỷ lệ sinh trở lại mức 2,1 con/phụ nữ để bảo đảm quy mô dân số ổn định và nguồn nhân lực trong dài hạn.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Y tế đề xuất ngân sách khoảng 1.800 tỷ đồng mỗi năm nhằm hỗ trợ tài chính cho các nhóm phụ nữ sinh con, với mức tối thiểu 2 triệu đồng mỗi trường hợp, tập trung vào phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ ở địa phương có mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã triển khai các chính sách hỗ trợ cụ thể, như TP.HCM chi từ 3 đến 5 triệu đồng cho gần 9.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, đồng thời ngành y tế định hướng mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em, phát triển mô hình bác sĩ gia đình, ngân hàng sữa mẹ và tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức về lợi ích của việc sinh đủ hai con.

Cơ quan quản lý cũng xem xét bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây, khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi và tạo điều kiện tiếp cận giáo dục công lập nhằm giảm gánh nặng chi phí nuôi con.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, Việt Nam cần hành động sớm và đồng bộ để tránh rơi vào tình trạng mức sinh thấp kéo dài như một số quốc gia phát triển, nơi tỷ lệ sinh khó phục hồi dù đã áp dụng nhiều chính sách hỗ trợ.