Tàu chở hàng bị tàu nhỏ tấn công gần eo biển Hormuz, thuyền viên an toàn

Chủ nhật tuần trước (ngày 3 tháng 5), Văn phòng Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) báo cáo rằng một tàu chở hàng rời đã bị một số tàu nhỏ tấn công ở vùng biển gần eo biển Hormuz. Vụ việc xảy ra cách Sirik, Iran khoảng 11 hải lý (20 km) về phía tây. Tàu báo cáo rằng tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều “an toàn”.

Vị trí xảy ra vụ việc này rất quan trọng vì vùng lãnh hải thường kéo dài 12 hải lý tính từ đường bờ biển của một quốc gia. Tuy nhiên, theo luật hàng hải quốc tế và Liên Hiệp Quốc, các tàu mang cờ nước ngoài được hưởng quyền “đi lại vô hại” qua vùng lãnh hải miễn là chúng không có hành vi đe dọa, đánh bắt cá hoặc các hoạt động bị cấm khác.

Thuyền trưởng của tàu chở hàng rời đi hướng bắc đã báo cáo vụ tấn công cho UKMTO, cho biết một số tàu nhỏ hơn đã tiếp cận và tham gia vào cuộc đấu súng. UKMTO cho biết mặc dù xảy ra xung đột, tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn và không phát hiện thấy thiệt hại hoặc ô nhiễm môi trường nào.

Các nhà chức trách đã mở cuộc điều tra và khuyến cáo các tàu thuyền trong khu vực nên thận trọng và báo cáo bất kỳ hoạt động đáng ngờ nào. Trong một email trả lời riêng cho tờ Epoch Times, UKMTO cho biết họ không có thêm thông tin chi tiết nào, bao gồm cả quốc gia hoặc tổ chức mà những chiếc thuyền nhỏ này xuất phát.

Trên thực tế, Iran trước đây đã nhiều lần sử dụng tàu tấn công tốc độ cao để quấy rối hoặc bắt giữ tàu thuyền trong và xung quanh eo biển Hormuz. Do đó, vụ tấn công ngày 3/5 — một trong những sự cố trên biển trong khu vực — một lần nữa làm nổi bật những rủi ro an ninh tại đây.

Theo báo cáo của UKMTO, từ khi liên minh Mỹ–Israel bắt đầu các cuộc tấn công nhằm vào chế độ Iran vào ngày 28/2 đến ngày 2/5, đã có tổng cộng 41 sự cố liên quan đến các tàu hoạt động ở Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz, Vịnh Oman và vùng biển xung quanh được ghi nhận.

Theo số liệu thống kê mới nhất của cơ quan này, 23 trong số các vụ việc được phân loại là tấn công, 16 vụ là hoạt động đáng ngờ và 2 vụ là “cướp máy bay”.

Vụ tấn công xảy ra gần eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới được vận chuyển qua tuyến đường thủy hẹp này. Kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào cuối tháng Hai, Iran đã kiểm soát tuyến đường thủy quan trọng này, cắt đứt dòng chảy các mặt hàng thiết yếu như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và phân bón từ khu vực Vịnh Ba Tư đến các điểm đến trên khắp thế giới, khiến giá năng lượng và hàng hóa tăng vọt.

Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã thực hiện một “lệnh phong tỏa đáp trả” đối với các cảng của Iran bắt đầu từ ngày 13/4, yêu cầu các tàu buôn giao dịch với Iran phải quay trở lại, trong khi cho phép các tàu không giao dịch với Iran đi qua bình thường. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ tuyên bố vào ngày 3/5: “Tính đến nay, 49 tàu buôn đã thay đổi hướng đi để tuân thủ lệnh phong tỏa. Quân đội Hoa Kỳ sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức để đảm bảo việc thực thi đầy đủ lệnh phong tỏa.”

Ngày 8/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông đã đồng ý đình chỉ các cuộc không kích chống lại Iran theo yêu cầu khẩn cấp của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và các quan chức quân sự cấp cao của Pakistan. Ông Trump tuyên bố trong một bài đăng trên Truth Social rằng việc đình chỉ này phụ thuộc vào việc Iran mở lại eo biển Hormuz để cho phép vận chuyển thương mại.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán giữa chính quyền Tehran và chính phủ Mỹ hiện đang rơi vào bế tắc. Nguyên nhân là do Iran liên tục từ chối từ bỏ vũ khí hạt nhân, và nước này thiếu một nhà lãnh đạo thực quyền có khả năng xác nhận nội dung các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ.