Công tố Ý: Mạng lưới bị nghi liên quan đến Bắc Kinh theo dõi, quấy rối blogger “thầy Lý”

Các công tố viên Ý tại Milan đã kết thúc cuộc điều tra về một mạng lưới bị nghi có liên hệ với chính quyền Trung Quốc, chuyên theo dõi, đe dọa và quấy rối blogger “thầy Lý” trong nhiều năm.

Hôm 23/10, Viện Công tố Milan thông báo với 10 nghi phạm, gồm 8 công dân Trung Quốc và 2 công dân Ý, rằng cuộc điều tra đã hoàn tất. Cơ quan này cũng cho họ cơ hội cuối cùng để phản hồi trước khi có thể bị đưa ra xét xử, theo một văn bản mà hãng tin Reuters đã xem được và đưa tin hôm thứ Sáu (6/11).

Văn bản này hé lộ nhiều chi tiết hiếm có về một hoạt động mà các công tố viên mô tả là nỗ lực có phối hợp nhằm giám sát và đe dọa một người chỉ trích chính quyền Trung Quốc ở nước ngoài.

Vụ án xoay quanh ông Lý Dĩnh (Li Ying), một nghệ sĩ sống ở Ý từ năm 2015, thường được gọi là “thầy Lý”. Tài khoản X @whyyoutouzhele của ông có 2,2 triệu người theo dõi và là nơi nhiều người tìm đọc tin tức không bị kiểm duyệt về Trung Quốc.

Ông Lý đăng tải video, hình ảnh và lời kể do người dân ở Trung Quốc gửi đến, thường ghi lại các cuộc biểu tình và những sự việc nhạy cảm về chính trị mà truyền thông Trung Quốc, vốn bị kiểm soát chặt chẽ, rất ít hoặc không đưa tin. Ông được biết đến rộng rãi trong đợt biểu tình phản đối các biện pháp chống dịch COVID-19 nghiêm ngặt ở Trung Quốc năm 2022.

Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nước này là quốc gia pháp quyền. “Không có cái gọi là ‘đàn áp xuyên quốc gia’,” một người phát ngôn của bộ nói. Người này cho biết thêm Trung Quốc “rất coi trọng việc bảo vệ an toàn, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Trung Quốc ở nước ngoài”. Bộ Công an Trung Quốc không trả lời câu hỏi của Reuters.

Ông Lý: Nhiều năm bị quấy rối và đe dọa không ngừng

Ông Lý hoan nghênh cuộc điều tra. Ông cho biết nhiều năm qua, bản thân ông, gia đình và những người theo dõi ông phải chịu “sự quấy rối và đe dọa không ngừng” vì ông nỗ lực chia sẻ “những câu chuyện có thật” về người dân thường ở Trung Quốc.

“Vì vậy, tôi rất vui khi thấy vụ án có tiến triển và vô cùng biết ơn các điều tra viên,” ông nói trong một tuyên bố gửi Reuters.

Các công tố viên mở cuộc điều tra sau khi ông Lý, qua mắt thần trên cửa, quay được cảnh một người đàn ông dùng sơn xịt viết chữ “stupro”, nghĩa là “hiếp dâm” trong tiếng Ý, lên bức tường cạnh căn hộ của ông ở Turin hồi tháng 10/2024.

Các điều tra viên cho biết họ phát hiện một hoạt động theo dõi có hệ thống: các nghi phạm nhiều lần tìm đến những ngôi nhà được cho là nơi ông Lý cư trú, chụp ảnh lối ra vào, ngồi tại các quán cà phê gần đó để quan sát tòa nhà, lục thùng rác, dò hỏi cư dân và theo sát việc đi lại của ông. Riêng một nghi phạm đã thu thập hơn 4.000 bức ảnh và 35 video liên quan đến các lần rình rập, theo các công tố viên.

Trong hồ sơ vụ án còn có những lời dọa giết mà ông Lý nhận được qua mạng xã hội và email, trong đó có các tin nhắn “Tao sẽ chặt đầu mày” và “Chúng tao sẽ trừng phạt mày”, kèm hình ảnh súng trường tấn công, súng ngắn và một lưỡi lê.

Hai nghi phạm chính bị cáo buộc hành động thay mặt cảnh sát Trung Quốc

Hai người được cho là cầm đầu đường dây bị cáo buộc đã hành động thay mặt cảnh sát Trung Quốc. Họ cũng bị cáo buộc giữ liên lạc với các nhà ngoại giao Trung Quốc và thành viên Ban Công tác Mặt trận Thống nhất, cơ quan chuyên trách công tác vận động và gây ảnh hưởng ở nước ngoài của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Hai người này cùng hai nghi phạm khác bị cáo buộc tham gia một tổ chức tội phạm “nhằm ngăn cản [những người bất đồng chính kiến Trung Quốc] liên lạc… và thực hiện quyền tự do ngôn luận”. Theo luật Ý, tội danh này có mức án cao nhất 7 năm tù.

Một trong bốn người bị cáo buộc tổ chức đường dây đã tuyển người Trung Quốc theo dõi ông Lý, còn một nghi phạm khác đề nghị trả cho một người 100 euro (khoảng 113 USD) mỗi ngày để giúp tìm ra chỗ ở của ông, hồ sơ vụ án cho thấy.

Các công tố viên cho biết thông tin cá nhân của ông Lý bị đăng lên mạng, còn gia đình và bạn bè ông tại Trung Quốc phải chịu sức ép. Họ cho biết thêm chiến dịch này khiến ông lo sợ cho an toàn của bản thân và phải nhiều lần thay đổi nơi cư trú, qua lại giữa Milan và Turin để tránh bị phát hiện.

Những vụ việc trước đó tại Ý

Vụ án nằm trong bối cảnh Ý ngày càng chú ý tới những nỗ lực bị nghi là của Trung Quốc nhằm theo dõi và gây sức ép với những người chỉ trích Bắc Kinh.

Hồi tháng 2 năm nay, cảnh sát Ý cho biết các cuộc tấn công mạng xuất phát từ Trung Quốc đã nhắm vào Bộ Nội vụ Ý. Các cuộc tấn công này nhằm tìm ra nơi ở của những người bất đồng chính kiến Trung Quốc và xác định danh tính các cảnh sát đang điều tra các nhóm tội phạm Trung Quốc. Khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói Bắc Kinh tích cực phản đối hoạt động tin tặc và bác bỏ “thông tin sai lệch” về vấn đề này.

Một tháng sau, truyền thông Ý đưa tin Rome đã ra lệnh trục xuất 8 công dân Trung Quốc bị nghi do thám những người bất đồng chính kiến thay mặt Chính phủ Trung Quốc. Bộ Nội vụ Ý lúc đó từ chối bình luận.

Xem thêm: