Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đánh giá lại việc thi hành Hiến pháp 2013, kể cả phần sửa đổi năm 2025, để chuẩn bị nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp.

Ngày 6/11, ông Tô Lâm nêu yêu cầu này tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, tổ chức ở Nhà Quốc hội trong kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI. Thanh Niên đưa tin ông lưu ý cần chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu, đề xuất sửa đổi.

Hiến pháp năm 2013 là bản đang có hiệu lực, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều vào năm 2025. Phần đánh giá phải bao gồm cả những nội dung sửa đổi này, làm rõ giá trị cần kế thừa và những vấn đề cần hoàn thiện.

Quá trình này, theo lời ông mà VietNamNet trích lại, phải được tiến hành “khoa học, dân chủ, thận trọng, đúng thẩm quyền và trình tự hiến định”. Nghiên cứu sửa đổi cũng phải gắn với việc tiếp tục thực hiện nghiêm Hiến pháp hiện hành.

Ông Tô Lâm cho rằng dù đã đạt nhiều kết quả, “vẫn còn khoảng cách giữa quy định và thực hiện; giữa thẩm quyền được giao với nguồn lực và năng lực đáp ứng”. Có nơi trách nhiệm chưa rõ, phối hợp thiếu chặt chẽ, quyền lợi chính đáng của người dân chậm được giải quyết. Những hạn chế ấy đòi hỏi phải hoàn thiện đồng bộ cơ chế thực hiện quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình, ông nói.

Bản Hiến pháp đầu tiên được Quốc hội khóa I thông qua tại kỳ họp thứ hai, ngày 9/11/1946. Cũng tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết trong hơn 80 năm, Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật. Ông Mẫn nói Quốc hội sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến của ông Tô Lâm.

Quốc hội phải bảo đảm luật không trái Hiến pháp

“Mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực Nhà nước phải tuân thủ Hiến pháp,” ông Tô Lâm nói, Dân trí ghi lại.

Ông yêu cầu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội bảo đảm tính hợp hiến của hệ thống pháp luật. Khi thẩm tra, thảo luận và quyết định chính sách, các cơ quan này phải xem xét đầy đủ căn cứ trong Hiến pháp, nhất là những vấn đề về tổ chức quyền lực, quyền con người và quyền công dân. Ông cũng yêu cầu giám sát chặt hơn việc tuân theo Hiến pháp, kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm. Các cơ quan phải làm rõ trách nhiệm, phối hợp thống nhất, kiểm soát chặt quyền lực và khắc phục tình trạng vượt thẩm quyền lẫn né tránh trách nhiệm làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Về quyền của người dân, ông nói: “Giá trị của các quyền hiến định phải được thể hiện ở khả năng thực hiện quyền và sự bảo vệ hữu hiệu đối với mỗi người”. Theo ông, mọi hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân phải được xử lý theo pháp luật. Quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân bị xâm phạm phải được bảo vệ, khôi phục, thiệt hại phải được bồi thường theo quy định.

“Không để quy định này mở đường, quy định khác lại tạo ra rào cản”

Ông Tô Lâm yêu cầu nâng chất lượng luật và các quyết định lớn của quốc gia trên nền tảng Hiến pháp. Ông cho rằng pháp luật phải thống nhất, “không để quy định này mở đường, quy định khác lại tạo ra rào cản”, đồng thời phải tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo có trách nhiệm và không đặt ra những trở ngại bất hợp lý.

Các quyết định của Quốc hội về ngân sách, đầu tư và sử dụng tài nguyên phải tính đầy đủ hiệu quả, khả năng cân đối nguồn lực và tác động đến các nhóm xã hội. “Phát triển hôm nay phải tạo thêm năng lực cho ngày mai, không để lợi ích trước mắt làm tổn hại môi trường, sự ổn định và cơ hội của các thế hệ tiếp theo,” ông nói.

Chính phủ, các cơ quan trình chính sách và cơ quan thẩm tra phải chịu trách nhiệm về đề xuất, kiến nghị của mình, bảo đảm khách quan và ngăn lợi ích cục bộ chi phối, làm sai lệch mục tiêu chính sách, Tiền Phong dẫn lời ông Tô Lâm.

Xem thêm: