ĐCSTQ công bố GDP năm 2025 tăng 5%, bị cáo buộc làm giả số liệu

Mặc dù đang xảy ra chiến tranh thương mại với Mỹ, Trung Quốc vẫn công bố dữ liệu kinh tế cho thấy GDP năm 2025 tăng 5%, khiến ngoại giới nghi ngờ số liệu bị làm giả. Các chuyên gia chỉ ra rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang thao túng dữ liệu GDP.

ĐCSTQ tuyên bố GDP năm 2025 tăng 5%, chuyên gia đặt nghi vấn. Trên thực tế cả trong nội bộ Trung Quốc lẫn quốc tế đều không thực sự sử dụng số liệu này để đưa ra quyết sách.

Sáng ngày 19/1, Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc tổ chức họp báo. Cục trưởng Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc Khang Nghĩa cho biết, theo tính toán sơ bộ, GDP cả năm 2025 đạt 140.018,79 tỷ nhân dân tệ (khoảng 19,45 nghìn tỷ USD), tính theo giá không đổi tăng 5% so với năm trước.

ĐCSTQ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 khoảng 5%, đây là năm thứ 3 liên tiếp chính quyền đặt ra mục tiêu này.

Chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Vương Hách nói với Epoch Times rằng việc số liệu GDP do ĐCSTQ công bố khớp một cách chính xác với mục tiêu đã đặt ra từ đầu là điều rất đáng kinh ngạc. Thực tế trong nhiều năm qua, ngoại giới đều cho rằng ĐCSTQ thao túng số liệu GDP, dữ liệu này không có độ tin cậy, chỉ là một trò chơi con số.

Mặt khác, dữ liệu chính thức cho thấy kinh tế Trung Quốc trong quý IV tăng trưởng 4,5% so với cùng kỳ, về cơ bản phù hợp với mục tiêu tăng trưởng cả năm do chính phủ đề ra. Tuy nhiên, mức tăng trưởng chính thức của quý IV đã là mức thấp nhất trong 3 năm qua.

Từ cuối năm 2025, do cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, niềm tin thị trường liên tục suy giảm, nhu cầu trong nước tiếp tục yếu đi, cộng thêm tác động của chiến tranh thương mại Trung–Mỹ, xu thế suy thoái tổng thể của nền kinh tế Trung Quốc là điều ai cũng thấy rõ.

Bloomberg cho biết, Trung Quốc đã rơi vào tình trạng giảm phát suốt 3 năm liên tiếp, đây là giai đoạn suy giảm kéo dài kỷ lục kể từ cuối thập niên 1970. Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, ngoài Nhật Bản ra, không có nền kinh tế lớn nào khác trải qua thời kỳ giá cả giảm kéo dài như vậy.

Tăng trưởng kinh tế là chỉ số then chốt liên quan đến cạnh tranh giữa các cường quốc hiện đại, và từ lâu chính ĐCSTQ đã thừa nhận tình trạng làm giả số liệu rất nghiêm trọng.

Năm 2022, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc từng đăng bài viết với tiêu đề “Phải thực sự đấu tranh quyết liệt với hành vi làm giả và gian lận thống kê”.

Tờ Financial Times của Anh dẫn lời giáo sư Carsten Holz của Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông cho biết, trước đây Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc từng phải gọi điện khắp nơi vì sai sót dữ liệu, xem ra đến nay vấn đề này vẫn chưa được giải quyết.

Bài báo cho biết, so với phương pháp sản xuất (tính tổng giá trị của mọi ngành sản xuất trong một thời kỳ), phương pháp tiêu dùng (tính tổng hàng hóa và dịch vụ mà người dân tiêu thụ), và phương pháp thu nhập (tổng hợp mọi khoản lương, lãi suất, thu nhập đầu tư phát sinh trong lãnh thổ quốc gia), ĐCSTQ vẫn sử dụng phương pháp tính GDP kiểu Liên Xô cũ – cộng giá trị nguyên liệu đầu vào của các nhà máy quốc doanh với giá trị sản phẩm đầu ra, đây là phương pháp lạc hậu.

Bài báo cũng chỉ ra rằng bầu không khí tổ chức mang tính độc tài của ĐCSTQ cũng làm suy giảm độ tin cậy của dữ liệu.

Ngày 14/12/2025, Nhân Dân Nhật Báo của ĐCSTQ đăng toàn văn bài phát biểu của ông Tập Cận Bình tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương. Trong bài phát biểu, ông Tập tuyên bố phải “theo đuổi tăng trưởng thực chất, không có nước”, nhưng đồng thời lại sớm ấn định mục tiêu tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm 2025 sẽ đạt “khoảng 5%”.

Trong giới quan chức chính quyền địa phương Trung Quốc phổ biến tình trạng báo cáo số liệu gian dối lên cấp trên. Từ lâu ngoại giới đã phân tích rằng đây là hệ quả của thể chế chuyên chế của ĐCSTQ, trong đó thành tích trở thành tiêu chí thăng hay giáng chức.

ĐCSTQ liên tục làm giả số liệu, chuyên gia trong nước và học giả quốc tế đều vạch trần

Cuối năm 2025, tổ chức tư vấn Mỹ Rhodium Group công bố báo cáo cho rằng GDP thực tế của Trung Quốc năm 2025 chỉ tăng trong khoảng từ 2,5% – 3%, chỉ bằng khoảng một nửa so với mức tăng trưởng 5,2% mà ĐCSTQ công bố tính đến quý III. Nguyên nhân khiến tăng trưởng giảm một nửa là do đầu tư tài sản cố định sụt giảm mạnh trong nửa cuối năm.

Do cơ chế vận hành kiểu “hộp đen” của ĐCSTQ, trong nhiều năm qua đánh giá của ngoại giới về Trung Quốc dao động giữa hai cực: “Gã khổng lồ vượt qua phương Tây” và “Con rồng giấy bên bờ sụp đổ”.

Tuy nhiên, cuốn sách mới của Nhà xuất bản Đại học Oxford mang tên “Cuộc chiến thương mại: Mỹ có thể sử dụng quyền chỉ huy kinh tế toàn cầu để phong tỏa ĐCSTQ hay không” chỉ ra rằng GDP của Trung Quốc bị thổi phồng khoảng 1/3, nguyên nhân là do làm giả số liệu thành tích và đầu tư không mang lại lợi nhuận.

Hai học giả Stephen Brooks và Ben Vagle đã dựa vào hình ảnh vệ tinh để đo mức độ tập trung ánh sáng ban đêm nhằm phân tích tình hình kinh tế Trung Quốc, bởi không ai có thể thao túng ánh sáng ban đêm chỉ để thay đổi số liệu kinh tế.

Điều này khiến ánh sáng ban đêm trở thành nguồn quan sát khách quan phản ánh thực trạng tại chỗ. Kết luận của họ cho thấy quy mô GDP thực tế của Trung Quốc có thể chỉ bằng một nửa của Mỹ, chứ không phải 2/3 như số liệu chính thức công bố.

GDP danh nghĩa của Mỹ năm 2025 (tính bằng USD) vào khoảng 30.620 tỷ USD. Trong khi đó, ĐCSTQ công bố tăng trưởng GDP năm 2025 là 5%, với tổng quy mô khoảng 140.190 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 19,4 nghìn tỷ USD), bằng khoảng 63% của Mỹ.

Ngay tại Trung Quốc cũng từng có học giả vạch trần việc làm giả tăng trưởng kinh tế, nhưng vì thế mà bị đàn áp.

Ngày 12/12/2024, tại một diễn đàn, nhà kinh tế trưởng của Guotou Securities, Cao Thiện Văn, phát biểu rằng: “Chúng ta không thể biết con số tăng trưởng kinh tế thực sự của ĐCSTQ là bao nhiêu. Cá nhân tôi suy đoán rằng trong 2-3 năm qua, mức tăng trưởng GDP thực tế trung bình có thể chỉ khoảng 2%, mặc dù số liệu chính thức gần 5%.” Sau đó, ông Cao Thiện Văn bị cấm phát ngôn.

Tờ Wall Street Journal dẫn nguồn tin nội bộ cho biết, ông Tập Cận Bình đã ra lệnh điều tra Cao Thiện Văn. Nguyên nhân là vì các phát biểu công khai của ông đã khiến ông Tập tức giận: Thứ nhất là ông nghi ngờ độ tin cậy của số liệu tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, thứ 2 là ông cho rằng mục tiêu tăng trưởng 5% do ĐCSTQ tuyên bố là không thể đạt được.

Mức độ nghiêm trọng của việc ĐCSTQ liên tục làm giả số liệu

Nếu ĐCSTQ làm giả số liệu trong thời gian dài, tác động đối với kinh tế Trung Quốc sẽ lớn đến mức nào?

Ông Vương Hách giải thích với Epoch Times rằng ĐCSTQ có chế độ “tài liệu nội bộ”, có lẽ nắm trong tay số liệu tương đối sát thực để phục vụ cho việc ra quyết sách, còn con số 5% công bố ra ngoài chỉ mang tính tuyên truyền, dùng để tẩy não quần chúng và răn đe bên ngoài.

Nếu không, nếu tầng lớp lãnh đạo cao nhất của ĐCSTQ cũng tin vào con số 5% này, thì sẽ dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong quyết sách, khiến toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc rơi vào khủng hoảng sâu hơn. “Bao nhiêu năm qua, ĐCSTQ luôn phân biệt rõ đối nội và đối ngoại.”

Ông Vương Hách cho biết, quốc tế cũng rất quan tâm đến vấn đề làm giả số liệu kinh tế của ĐCSTQ. Vì vậy các ngân hàng đầu tư quốc tế hay một số nhà đầu tư không chỉ dựa vào dữ liệu chính thức của ĐCSTQ để đưa ra quyết định, mà chắc chắn còn tham khảo các chỉ số khác do chính họ xác định.

Tuy nhiên, vì ĐCSTQ cung cấp các số liệu này cho Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế, và các tổ chức này sử dụng dữ liệu chính thức của ĐCSTQ, nên một số nghiên cứu dựa trên số liệu chính thức đã phóng đại thành tựu kinh tế của Trung Quốc.

Những năm gần đây, một số viện nghiên cứu đã điều chỉnh số liệu chính thức của ĐCSTQ, nhưng mức điều chỉnh khác nhau. “Về cơ bản, không có quốc gia nào khi đưa ra quyết sách đối với Trung Quốc lại dựa trên số liệu chính thức của ĐCSTQ.”

Giáo sư Tôn Quốc Tường, Khoa Quan hệ Quốc tế và Quản trị Doanh nghiệp, Đại học Nam Hoa (Đài Loan), chỉ ra rằng về dài hạn, nếu chính quyền tiếp tục xử lý thống kê theo định hướng mục tiêu thay vì dựa trên thực tế, sẽ dễ đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của các vấn đề mang tính cấu trúc như điều chỉnh bất động sản, nợ chính quyền địa phương, thất nghiệp và suy giảm năng suất, từ đó tiếp tục kéo giảm tiềm năng tăng trưởng trung và dài hạn.

Ông cho biết, việc thống kê sai lệch cũng sẽ làm suy giảm niềm tin của doanh nghiệp tư nhân và người dân đối với chính sách, kìm hãm ý chí đầu tư và tiêu dùng, hình thành vòng luẩn quẩn tiêu cực giữa niềm tin và tăng trưởng.

Ông Tôn Quốc Tường cho rằng, các doanh nghiệp và tổ chức tài chính toàn cầu buộc phải dựa vào dữ liệu thay thế và phần bù rủi ro để đánh giá thị trường Trung Quốc, dẫn đến đầu tư vào Trung Quốc trở nên thận trọng hơn và chi phí vốn tăng lên.

Nếu số liệu của Trung Quốc sai lệch so với thực tế, sẽ gây ra những phán đoán mang tính hệ thống sai lầm của các tổ chức quốc tế về nhu cầu toàn cầu, phát thải carbon và tiêu thụ tài nguyên, làm gia tăng khó khăn trong việc phối hợp chính sách toàn cầu. Tóm lại, khi dữ liệu chính thức không đáng tin cậy, tiếng nói và uy tín của ĐCSTQ trong hệ thống tài chính quốc tế sẽ bị suy yếu.