Gần đây, truyền thông Mỹ đưa tin rằng các hạn chế xuất cảnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với các quan chức cấp cao và giám đốc điều hành doanh nghiệp nhà nước hiện đã được mở rộng sang các chuyên gia AI hàng đầu trong các công ty tư nhân.
Các báo cáo trước đó cũng chỉ ra rằng ĐCSTQ đã nâng công nghệ trí tuệ nhân tạo và các hoạt động doanh nghiệp liên quan lên mức “có thể đe dọa an ninh quốc gia” và đã bắt đầu kiểm soát chúng.
Theo Bloomberg, từ lâu ĐCSTQ đã hạn chế việc đi lại của các quan chức cấp cao và các giám đốc điều hành của các doanh nghiệp nhà nước. Hiện nay, hạn chế này được cho là đã mở rộng đến các chuyên gia AI hàng đầu trong các công ty công nghệ tư nhân.
Các nguồn tin thân cận với vấn đề này nói với Bloomberg rằng một số nhân tài AI được coi là có tầm quan trọng chiến lược đối với ĐCSTQ cần phải được sự chấp thuận từ các cơ quan có thẩm quyền trước khi rời khỏi đất nước, bao gồm những người sáng lập các công ty khởi nghiệp, các nhà nghiên cứu và các giám đốc điều hành doanh nghiệp.
Ví dụ, một số giám đốc điều hành cấp cao, nhà nghiên cứu và nhân viên kỹ thuật cốt lõi tại các công ty như DeepSeek và Alibaba đang phải đối mặt với tình huống tương tự.
Các nguồn tin cho biết, ĐCSTQ không chỉ dựa vào cấp bậc hay nơi làm việc, mà còn đánh giá tầm quan trọng của cá nhân đó trong lĩnh vực AI.
Báo cáo cho thấy, trước đây ĐCSTQ đã hạn chế việc xuất cảnh của nhân viên từ một số lĩnh vực nhạy cảm, bao gồm các nhà khoa học hạt nhân, các nhà nghiên cứu đại học và giám đốc điều hành cấp cao và quan chức của các doanh nghiệp nhà nước (SOE). Hộ chiếu của các giám đốc điều hành SOE và các quan chức ĐCSTQ thường được chính phủ giữ lại.
Bloomberg tin rằng những hạn chế này cho thấy ĐCSTQ đang siết chặt kiểm soát đối với các kỹ sư trí tuệ nhân tạo hàng đầu của Trung Quốc.
Điều này chắc chắn gợi nhớ đến quyết định ngày 27/4/2026 của Văn phòng Cơ chế Kiểm tra An ninh Đầu tư Nước ngoài thuộc Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc về việc cấm đầu tư nước ngoài vào dự án mua lại Manus, yêu cầu các bên liên quan rút lại giao dịch và tuyên bố rằng hành động này được thực hiện “phù hợp với luật pháp và quy định”.
Trước đó, có thông tin cho rằng Meta, do Zuckerberg đứng đầu, quan tâm đến việc mua lại Manus, một phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo được thành lập tại Singapore bởi các doanh nhân Trung Quốc.
Có thông tin cho rằng 2 giám đốc điều hành chủ chốt của Manus đã được các cơ quan chức năng Trung Quốc có liên quan “mời” trở về Trung Quốc Đại Lục từ Singapore để “gặp gỡ”, và sau đó bị hạn chế xuất cảnh, không thể quay lại Singapore để tiến hành công việc kinh doanh.
Ông Vương, người thân cận với Bộ Thương mại Trung Quốc, tiết lộ với tờ Epoch Times (cơ quan truyền thông nước ngoài) rằng những diễn biến xung quanh thương vụ mua lại Manus đã thu hút sự chú ý của Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc: “Nếu thương vụ này chỉ là một giao dịch thương mại bình thường, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia có lẽ đã không phản ứng mạnh mẽ như vậy. Tuy nhiên, vì cuối cùng nó được mua lại bởi một công ty như Meta, chính quyền Trung Quốc tin rằng công nghệ này có thể rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh, do đó gây ra rủi ro an ninh quốc gia.”
Ông Vương nói thêm: “Hiện nay, việc đánh giá các công ty này không chỉ đơn thuần là cạnh tranh thương mại, mà còn liên quan đến việc kiểm soát dữ liệu, công nghệ và thông tin. Một khi những thứ này bị các công ty nước ngoài kiểm soát, chúng có thể bị coi là rủi ro an ninh.”
Tình huống 2 giám đốc điều hành chủ chốt của Manus bị chính quyền Trung Quốc đặt dưới sự “kiểm soát biên giới” sau khi nhập cảnh vào Trung Quốc có thể chỉ là sự khởi đầu.
Nhân viên của DeepSeek được cho là đang phải đối mặt với các hạn chế đi lại. Trước đây, DeepSeek cũng từng có thông tin về việc nhân viên bị hạn chế đi lại. Ngày 14/3/2026, trang web công nghệ The Information của Mỹ, trích dẫn 3 nguồn tin, đưa tin rằng ban lãnh đạo DeepSeek đã cấm một số nhân viên tham gia phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo đi công tác nước ngoài.
Theo 3 nguồn tin quen thuộc với hoạt động của công ty, ban lãnh đạo DeepSeek lo ngại về việc rò rỉ thông tin và đã nhiều lần chỉ thị nhân viên không được thảo luận về công việc của họ với người ngoài. Nhóm nghiên cứu và phát triển của DeepSeek cũng chủ yếu đặt tại Bắc Kinh, trung tâm chính trị của Trung Quốc.
Tương tự như yêu cầu các quan chức Trung Quốc phải nộp hộ chiếu, 3 nguồn tin cho biết để thực thi các hạn chế đi lại, DeepSeek và công ty mẹ, High-Flyer AI, đã yêu cầu một số nhân viên phải nộp hộ chiếu cá nhân của họ. Một nguồn tin tiết lộ rằng công ty cho biết công việc của những nhân viên nộp hộ chiếu này cho phép họ tiếp cận thông tin mật có thể cấu thành bí mật thương mại, thậm chí là “bí mật nhà nước”.
Chính quyền tỉnh Chiết Giang, nơi đặt trụ sở chính của High-Flyer AI, cũng sàng lọc tất cả các nhà đầu tư tiềm năng, chỉ cho phép họ liên hệ với ban lãnh đạo DeepSeek sau khi được sàng lọc.
Theo 2 cố vấn tài chính muốn giới thiệu các nhà đầu tư tiềm năng cho DeepSeek, một số nhà đầu tư tìm kiếm lời khuyên đầu tư đã được DeepSeek cho biết, họ phải liên hệ với Văn phòng Tỉnh ủy Chiết Giang trước và đăng ký yêu cầu đầu tư của mình với các quan chức tại đó.
Một số công ty săn đầu người Trung Quốc từng cung cấp cơ hội việc làm cho nhân viên DeepSeek thừa nhận đã nhận được cuộc gọi từ các quan chức chính phủ Chiết Giang yêu cầu họ không được “cướp” nhân tài từ DeepSeek.
Động thái của ĐCSTQ nhằm đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào phạm vi “an ninh quốc gia” và siết chặt kiểm soát. Về việc ĐCSTQ mở rộng các hạn chế đi lại đối với các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là đối với các nhân sự kỹ thuật cốt lõi trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), yêu cầu họ phải được chấp thuận trước khi rời khỏi đất nước, nhà bình luận Đường Tĩnh Viễn tại Mỹ đã tuyên bố trên chương trình truyền thông cá nhân của mình, rằng động thái này của chính quyền ĐCSTQ đánh dấu một sự leo thang đáng kể trong việc kiểm soát dòng chảy nhân tài AI.
Trước đây, ĐCSTQ chủ yếu nhắm vào các nhân sự nhạy cảm trong hệ thống, chẳng hạn như các nhà nghiên cứu đại học, các nhà khoa học cấp cao và các giám đốc điều hành doanh nghiệp nhà nước, với các hạn chế đi lại hiện được mở rộng đến các công ty tư nhân, bao gồm cả những người sáng lập, giám đốc điều hành và nhà nghiên cứu của một số công ty khởi nghiệp liên quan đến AI. Một số công ty thậm chí còn yêu cầu tất cả nhân viên phải nộp lại hộ chiếu.
Ông Đường Tĩnh Viễn phân tích rằng hành động của ĐCSTQ dường như có 2 mục đích: Thứ nhất, ngăn chặn các công nghệ AI nhạy cảm, dữ liệu hoặc bí mật thương mại bị đưa ra nước ngoài bởi các nhân sự có liên quan dưới vỏ bọc tham dự các hội nghị quốc tế, tiến hành hợp tác, thậm chí chuyển việc sang các tập đoàn đa quốc gia.
Thứ hai, ĐCSTQ làm điều này để được cho là “phục vụ tình hình cạnh tranh công nghệ tổng thể giữa Trung Quốc và Mỹ”. Chính quyền ĐCSTQ coi AI là lĩnh vực cốt lõi của an ninh quốc gia và cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ, do đó muốn đảm bảo rằng ĐCSTQ có một số “vốn” để cạnh tranh với Mỹ trong lĩnh vực AI bằng cách hạn chế sự ra đi của nhân tài AI.
Ông chỉ ra rằng bản chất hành động của ĐCSTQ vẫn là mô hình cướp bóc bằng cách cưỡng chế chiếm đoạt nhân tài và công nghệ AI. ĐCSTQ xuất thân là một băng đảng và quen với việc cướp bóc; giờ đây họ vẫn đang cướp tiền và nhân tài. Khi đối mặt với khủng hoảng, ĐCSTQ sẽ “giam cầm” bất kỳ yếu tố nào mà họ cho là không ổn định, thậm chí là các yếu tố tiềm tàng gây bất ổn.
Một nguồn tin nội bộ sử dụng bí danh “Phùng Kinh“ tiết lộ với tờ Epoch Times rằng chính quyền ĐCSTQ đã nâng công nghệ trí tuệ nhân tạo và các hoạt động doanh nghiệp liên quan lên mức “có khả năng đe dọa an ninh quốc gia” và đang thực hiện các biện pháp kiểm soát.
Người này cho biết: “Gần đây, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia của ĐCSTQ đã ra lệnh xem xét không chỉ bản thân công nghệ mà cả việc di chuyển của các nhân viên nghiên cứu và phát triển cũng như các giám đốc điều hành doanh nghiệp.”
Hơn nữa, bắt đầu từ ngày 1/5/2026, một số giám đốc điều hành và nhà phát triển cốt lõi của các công ty AI sẽ bị hạn chế xuất cảnh, và các biện pháp này đang được thực hiện dần dần trong ngành.
Ủy ban châu Âu hôm thứ Sáu (29/5) cho biết quan hệ thương mại và…
Từ ngày 1/7, hành vi sao chép, đăng lại hoặc khai thác trái phép nội…
Việt Nam tiếp tục được thừa nhận quyền điều hành tỷ giá để ổn định…
Năm nay đánh dấu 37 năm sự kiện thảm sát Thiên An Môn ngày 4/6/1989…
Trong số những người vận động tranh cử cho bà có nhiều lãnh đạo cộng…
CH-47 Chinook là trực thăng vận tải hạng nặng đa năng, cánh quạt kép, được…
