òa án Liên bang Quận Nam New York tại số 500 phố Pearl, Manhattan, New York. (Ảnh: Thái Dung/ Epoch Times)
Ông Đường Nguyên Tuấn, nhà hoạt động dân chủ Trung Quốc sống tại Flushing, New York, hôm thứ Năm (12/11) bị tòa án liên bang tuyên phạt 3 năm án treo, không kèm tiền phạt. Ông đã nhận tội âm mưu làm người đại diện cho chính phủ nước ngoài, tức chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), mà không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ.
Phiên tuyên án diễn ra tại Tòa án Liên bang Quận Nam New York. Ông Đường, 69 tuổi, nhận tội vào tháng 9/2025. Theo thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ, tội danh của ông là âm mưu làm người đại diện cho chính phủ nước ngoài, tức chính quyền ĐCSTQ, mà không thông báo cho Bộ trưởng Tư pháp.
Ông Đường vốn là một nhà bất đồng chính kiến ở Trung Quốc. Ông từng bị kết án 20 năm tù vì tham gia phong trào dân chủ Thiên An Môn năm 1989, sau đó được giảm án nhờ áp lực quốc tế và ra tù năm 1997. Năm 2002, ông trốn sang Đài Loan, rồi được Mỹ cho tị nạn chính trị và định cư ở New York. Ông từng giữ chức phó chủ tịch Tổng bộ Liên hiệp Toàn quốc của Đảng Dân chủ Trung Quốc kiêm chủ tịch khu vực miền Đông nước Mỹ.
Các công tố viên liên bang Quận Nam New York cáo buộc rằng, ít nhất từ năm 2018 đến năm 2023, ông Đường đã bí mật nhận chỉ thị của Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ (MSS), thu thập thông tin về những người bất đồng chính kiến Trung Quốc tại Mỹ rồi chuyển cho phía Trung Quốc. Thông tin đó gồm dữ liệu cá nhân, hồ sơ hoạt động và nội dung liên lạc của họ. Công tố còn cáo buộc ông đã lợi dụng lòng tin của giới hoạt động dân chủ để giúp ĐCSTQ xâm nhập, đe dọa sự an toàn của một số người và làm rạn nứt sự tin tưởng lẫn nhau trong cộng đồng dân chủ hải ngoại.
Trước phiên tuyên án, công tố đề nghị mức án 60 tháng, tức 5 năm tù, mức cao nhất của tội danh này. Phía bào chữa thì lập luận rằng ông Đường đã thân bại danh liệt, bị người thân và bạn bè xa lánh, nguy cơ tái phạm rất thấp, nên đề nghị thẩm phán không tuyên án tù giam.
Cuối cùng, thẩm phán tuyên 3 năm án treo. Tòa nhận định chưa đủ căn cứ chứng minh những thiệt hại mà công tố nêu đối với các nạn nhân là hệ quả trực tiếp từ hành vi của ông Đường. Thẩm phán cũng chấp nhận một phần lập luận của phía bào chữa: phần lớn thông tin ông Đường cung cấp là hồ sơ về các hoạt động công khai, và sau vụ việc ông đã thể hiện sự hối hận, nhận lỗi.
Bản ghi nhớ đề nghị mức án của công tố cho biết, từ tháng 4/2018 đến tháng 6/2023, ông Đường nhận chỉ đạo của Lưu Phi (tên phiên âm), một nhân viên tình báo thuộc Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ. Ông đã cung cấp thông tin về ít nhất 23 người bất đồng chính kiến cho phía Trung Quốc. Các hành vi công tố liệt kê gồm:
Công tố nhấn mạnh ông Đường đã lạm dụng lòng tin của những người cùng chí hướng. Hành vi đó khiến những người bất đồng chính kiến và người thân của họ ở Trung Quốc bị theo dõi, quấy rối, đe dọa, đồng thời gieo rắc nỗi sợ hãi và sự nghi kỵ trong cộng đồng dân chủ hải ngoại.
Phía bào chữa giải thích ông Đường làm vậy vì muốn “thăm cha mẹ già”. Công tố phản bác rằng ông không bị ép buộc, mà chủ động liên hệ với Bộ An ninh Quốc gia qua người trung gian.
Nghiêm trọng hơn, sau khi FBI bắt đầu làm việc với ông vào tháng 6/2023, ông vẫn liên lạc với an ninh ĐCSTQ, thậm chí còn cho họ biết mình đang bị FBI điều tra. FBI đã cảnh báo ông phải ngừng tiếp xúc với quan chức ĐCSTQ, nhưng ông vẫn tiếp tục liên lạc. Trước khi bị bắt vào tháng 8/2024, ông còn định xin thị thực vào Trung Quốc.
Công tố cũng bác bỏ lời ông Đường tự nhận đã “cố gắng tránh gây hại cho người khác”. Họ chỉ ra rằng khối lượng lớn dữ liệu được khôi phục từ thiết bị điện tử và tài khoản liên lạc của ông cho thấy ông đã cung cấp thông tin về những người cụ thể cho phía Trung Quốc một cách lâu dài, có hệ thống, chứ không phải ngẫu nhiên. Những thông tin đó cũng không chỉ giới hạn ở các hoạt động công khai.
Phía bào chữa nhấn mạnh việc ông Đường từng bị đàn áp chính trị. Họ nói ông tìm đến ĐCSTQ vì nóng lòng muốn về Trung Quốc thăm cha mẹ đã cao tuổi. Mẹ ông qua đời năm 2022, em trai ông sau đó cũng mất vì đột quỵ.
Ông Đường hết sức ân hận vì đã phản bội những người cùng đấu tranh cho dân chủ suốt nhiều năm, phía bào chữa cho biết. Từng là người lãnh đạo, nay ông thân bại danh liệt và không còn giữ chức vụ nào ở chi nhánh Đảng Dân chủ Trung Quốc. Họ cho rằng sự trừng phạt của xã hội như vậy là đủ, không cần giam giữ thêm.
Luật sư của ông còn lập luận rằng công tố không chứng minh được thông tin ông cung cấp thực sự gây hại cho bất kỳ ai, nên vụ án không có nạn nhân nào xác định được.
Tuy nhiên, trước phiên tuyên án, 6 nạn nhân đã gửi lên tòa thư trình bày và báo cáo về tác động của vụ việc. Một nạn nhân cho biết ông từng là phó thị trưởng một thành phố ở Trung Quốc. Trong bản khai có tuyên thệ, người này cho biết ông Đường đã chuyển thông tin cá nhân của mình cùng thông tin về nhóm WhatsApp gồm các nhà hoạt động dân chủ cho Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ, khiến ông rơi vào tầm giám sát của cơ quan này.
Người này đến Los Angeles năm 2020 và tham gia hoạt động dân chủ ở hải ngoại. Tháng 11 năm đó, ông Đường mời ông đến trao đổi về tình trạng cư trú và tị nạn chính trị, chụp ảnh ông và hỏi về nhóm WhatsApp của các nhà hoạt động dân chủ mà ông tham gia. Mãi đến khi ông Đường bị bắt, người này mới biết nhóm đã bị chuyển cho Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ, khiến các thành viên trong nhóm rơi vào tầm giám sát của ĐCSTQ.
Ông này còn cáo buộc chính quyền ĐCSTQ từng bắt giữ con gái đang mang thai, con rể, em trai và em gái của ông, sau đó tiếp tục bắt hơn 30 người thân và bạn bè. Nhiều người trong số đó bị tra tấn, có người tử vong, có người phải sống thực vật. Tài sản của gia đình ông cũng bị niêm phong hoặc phong tỏa. Bản thân ông đang bị chính quyền ĐCSTQ truy nã.
Ông kể rằng năm 2024, khi ông dự đại hội đại biểu Đảng Dân chủ Trung Quốc do ông Đường chủ trì tại Irvine, bang California, ông Đường lại xin số điện thoại và yêu cầu ông tham gia một nhóm WhatsApp khác. Từ đó, ông liên tục bị mua chuộc và đe dọa. Có người từng đề nghị trả 100.000 USD để đổi lấy hồ sơ xin tị nạn chính trị của ông. Ông cho rằng việc ông Đường cấu kết với ĐCSTQ đã khiến tính mạng, tự do và tài sản của ông cùng gia đình liên tục bị đe dọa.
Trong lời trình bày trước khi nghe tuyên án, ông Đường nói Mỹ là đất nước đã cứu mình. Khi sang Mỹ, ông được các hội đoàn dân chủ chống cộng tôn trọng và nhiều năm tham gia tổ chức sự kiện, diễn thuyết, giáo dục. Nhưng từ khoảng năm 2018, vì muốn về Trung Quốc thăm cha mẹ, sau nhiều lần đắn đo, đấu tranh tư tưởng, cuối cùng ông đã phản bội lý tưởng ban đầu. Ông hợp tác với cơ quan cảnh sát của ĐCSTQ và cung cấp thông tin về phong trào dân chủ hải ngoại.
Ông thừa nhận đã phạm tội, nói mình hối hận và sẵn sàng chịu hậu quả pháp lý.
Hôm đó, vợ cũ của ông Đường là bà Jennifer cùng bạn bè đến dự phiên tòa để ủng hộ ông. Viên Triết, Giới Lập Kiến, Bạch Tiết Mẫn, Đái Tuyết Phong và một số người khác cũng có mặt với tư cách nạn nhân.
Sau phiên tòa, ông Giới Lập Kiến nói phán quyết này là đòn giáng nặng nề vào an ninh quốc gia Mỹ và những người bất đồng chính kiến ở hải ngoại. Ông cho rằng việc ông Đường không phải ngồi tù có thể khiến những người đại diện cho ĐCSTQ đánh giá thấp cái giá pháp lý của việc đàn áp xuyên quốc gia tại Mỹ.
Ông Giới cũng cho biết sự an toàn, sức khỏe và cuộc sống của các nạn nhân cùng gia đình họ đã bị đe dọa. Ông cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục thu thập bằng chứng, hối thúc cơ quan thực thi pháp luật và công tố tổng hợp tài liệu để truy cứu trách nhiệm của ĐCSTQ về các hành vi đàn áp xuyên quốc gia. Ông bày tỏ thất vọng về phán quyết cuối cùng.
Thượng nghị sĩ Tim Scott yêu cầu cựu CEO Nvidia Jensen Huang và Bộ trưởng…
Ông Van Hollen ra tranh chức lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mỹ với…
Ông Bessent cho biết người Iran đã sử dụng một mô hình AI Trung Quốc…
Nếu Dị Thứ Đốn (Ichadon) là người trải đường, thì Pháp Hưng Vương (Beopheung-wang) là…
Vĩnh Long khảo sát đắp đập tạm trên sông Ba Lai, có thể trữ hơn…
Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách 2025: thu 4,26 triệu tỷ đồng, bội…
