Vì sao Douyin bị Triệu Lệ Dĩnh kiện cùng nền tảng phim ngắn Hongguo?

Nữ diễn viên Trung Quốc Đại Lục Triệu Lệ Dĩnh kiện đơn vị vận hành nền tảng phim ngắn Hongguo và công ty mẹ Douyin trong vụ tranh chấp quyền hình ảnh liên quan đến “AI ghép mặt”. Tòa án quận Môn Đầu Câu ở Bắc Kinh đã xét xử trực tuyến vụ kiện hôm thứ Ba (10/11) nhưng chưa tuyên án.

Truyền thông Đại Lục cho biết nguyên đơn là Triệu Lệ Dĩnh, bị đơn gồm đơn vị vận hành Hongguo (Hồng Quả) và các công ty liên quan đến Douyin. Theo các bài báo này, phim ngắn trong vụ kiện bị cáo buộc đã sử dụng công nghệ AI ghép mặt, hòa trộn khuôn mặt để đưa hình ảnh của cô vào nhân vật trong phim mà không được phép, nhằm thu hút người xem và kiếm lời.

Phía Triệu Lệ Dĩnh yêu cầu tòa buộc các bị đơn chấm dứt hành vi xâm phạm, công khai xin lỗi, bồi thường thiệt hại kinh tế và các chi phí hợp lý cho việc bảo vệ quyền lợi, tổng cộng 810.000 nhân dân tệ (khoảng 121.000 USD).

Ngoài bên sản xuất phim ngắn, vụ kiện còn đưa cả đơn vị vận hành Hongguo và Douyin, công ty mẹ sở hữu toàn bộ nền tảng này, vào danh sách bị đơn. Cách làm này nhằm thẳng vào trách nhiệm giám sát của nền tảng đối với nội dung do AI tạo ra.

Giới trong ngành cho rằng vụ kiện đã phá vỡ cách làm cũ: Trước đây, các vụ đòi quyền lợi tương tự phần lớn chỉ truy cứu trách nhiệm người tạo nội dung. Họ xem đây là một bước chuyển trong cách đòi quyền lợi. Phán quyết của vụ án sẽ là căn cứ tham khảo quan trọng cho các tranh chấp quyền hình ảnh cùng loại.

Trước khi Triệu Lệ Dĩnh chính thức khởi kiện, nhiều ngôi sao như Dịch Dương Thiên Tỉ, Địch Lệ Nhiệt Ba, Đặng Vi, Quan Hiểu Đồng cũng từng liên tiếp bị phim ngắn AI xâm phạm nghiêm trọng bằng cách “trộm mặt” hoặc “trộm giọng”.

Tháng 4/2026, nhiều phim ngắn AI trên Hongguo, như “Chuyến xe buýt nửa đêm” và “Lừa tôi đầu thai cho tốt”, bị phát hiện đã ghép hàng loạt hình ảnh và giọng nói của Dịch Dương Thiên Tỉ mà không được phép để kiếm lời. Riêng một phim có chỉ số độ nóng trên nền tảng lên tới 75 triệu.

Studio của Dịch Dương Thiên Tỉ lập tức ra tuyên bố nghiêm khắc, khẳng định anh chưa từng tham gia các phim này và chưa từng cho phép bên thứ ba nào dùng AI ghép hình ảnh, giọng nói của mình.

Những ngôi sao bị “trộm mặt” cùng thời điểm, như Đặng Vi, cũng lên tiếng đòi quyền lợi. Studio của Dịch Dương Thiên Tỉ còn nhanh chóng nhờ đội ngũ luật sư bảo toàn và công chứng chứng cứ điện tử, gồm các cảnh phim nghi xâm phạm và những bình luận chạy trên màn hình.

Trước làn sóng chỉ trích dữ dội từ phía Dịch Dương Thiên Tỉ và công chúng, Hongguo đã gấp rút gỡ 670 phim hoạt hình truyện tranh và phim ngắn AI vi phạm chỉ trong vài ngày. Nền tảng này cũng mở đợt rà soát tập trung với các nội dung dùng AI mạo danh hình ảnh diễn viên.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đó, nền tảng vẫn chủ yếu xử lý thụ động theo kiểu “có khiếu nại mới gỡ” và bị người trong nghề chê là “xóa cho xong chuyện”. Đây chính là ngòi nổ khiến Triệu Lệ Dĩnh kiện thẳng công ty mẹ của nền tảng ra tòa.

Vụ kiện cho thấy cách các ngôi sao Đại Lục xử lý khi bị xâm phạm đã dần thay đổi. Từ chỗ ban đầu chỉ “gửi văn bản yêu cầu gỡ”, họ nay vượt qua bên sản xuất để kiện thẳng Hongguo và công ty mẹ Douyin ra tòa.

Giới trong ngành kỳ vọng việc Triệu Lệ Dĩnh thắng kiện sẽ tạo sức răn đe mạnh với các nền tảng, buộc họ siết chặt đáng kể khâu kiểm duyệt, hoặc ít nhất cũng khiến việc “trộm mặt” các ngôi sao hạng A trở nên rất khó khăn.