Ngày 18/11/2026, trước tiệc chào mừng Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) bắt tay Tổng thống Nga Vladimir Putin. (Ảnh: Iori Sagisawa / POOL / AFP qua Getty Images)
Sau hội nghị thượng đỉnh ba bên tại Thâm Quyến, hai nhà phân tích Đài Loan nhận định sự phụ thuộc ngày càng lớn của Nga vào Trung Quốc đang che giấu những khác biệt về lợi ích giữa hai nước, đặc biệt trong vấn đề Ukraine và quan hệ với Mỹ.
Theo hai nhà phân tích chính sách đối ngoại người Đài Loan, Trung Quốc đã trở thành nguồn hỗ trợ không thể thiếu đối với nền kinh tế thời chiến của Nga. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào Bắc Kinh có thể trở thành điểm yếu chiến lược của Moscow khi Tổng thống Vladimir Putin tìm cách đàm phán với Washington về vấn đề Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Những khác biệt về lợi ích này bộc lộ rõ tại hội nghị thượng đỉnh ở Thâm Quyến hôm thứ Năm (19/11), nơi ông Putin có cuộc gặp ba bên chưa từng có tiền lệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.
Ông Putin cũng gặp riêng ông Trump để thảo luận về cuộc chiến ở Ukraine và quan hệ Mỹ-Nga. Tuy nhiên, tuyên bố chung của ba nước không đề cập đến cuộc chiến này.
Ông Chin-mo Cheng, phó giáo sư ngành ngoại giao và quan hệ quốc tế tại Đại học Đạm Giang (Đài Loan), cho biết sự hỗ trợ kinh tế của Bắc Kinh đã giúp Nga duy trì cuộc chiến, nhưng việc chấm dứt xung đột lại là một thách thức ngoại giao hoàn toàn khác.
“Trung Quốc có thể giúp Nga tiếp tục chiến đấu, nhưng muốn chấm dứt chiến tranh thì cần đến Mỹ và châu Âu,” ông Cheng nói với The Epoch Times hôm thứ Sáu (20/11).
Ông Cheng cho biết Trung Quốc mua dầu mỏ và các sản phẩm năng lượng khác của Nga với giá chiết khấu, qua đó mang lại nguồn thu đáng kể cho Moscow. Nguồn cung hàng hóa công nghiệp và hàng hóa lưỡng dụng từ Trung Quốc cũng giúp Nga duy trì hoạt động sản xuất quân sự.
Một báo cáo đánh giá công bố hồi tháng 8 của Ủy ban Rà soát Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung (USCC) cũng ghi nhận sự hỗ trợ ngày càng mở rộng của Trung Quốc dành cho Nga trong lĩnh vực kinh tế và công nghệ.
Dù vậy, ông Cheng cho rằng Bắc Kinh không thể một mình giúp Moscow đạt được những mục tiêu mà nước này mong muốn tại Ukraine.
Ông giải thích rằng các cuộc đàm phán về ngừng bắn, bảo đảm an ninh cho Ukraine, cơ chế an ninh châu Âu, các lệnh trừng phạt của phương Tây và tài sản bị đóng băng của Nga đều đòi hỏi phải có sự tham gia của Mỹ và các chính phủ châu Âu.
Trung Quốc cũng có lý do để tránh can dự sâu hơn vào cuộc xung đột, bởi nước này phụ thuộc vào các thị trường Mỹ và châu Âu.
Ông Jung-wei Lai, giám đốc điều hành Hiệp hội Cảm hứng Đài Loan, mô tả quan hệ đối tác Trung-Nga là một mối quan hệ “phụ thuộc lẫn nhau không cân xứng”.
Trả lời The Epoch Times cùng ngày, ông Lai cho biết cả hai chính phủ đều hưởng lợi từ hợp tác song phương, nhưng Nga phụ thuộc vào Trung Quốc nhiều hơn do các lệnh trừng phạt của phương Tây đã thu hẹp những lựa chọn kinh tế thay thế của Moscow.
Ông cho biết Moscow muốn đạt được một kết quả tại Ukraine có thể giúp nước này từng bước khôi phục quan hệ ngoại giao và kinh tế bình thường với phương Tây trong dài hạn.
Diễn biến như vậy có thể làm giảm sự phụ thuộc của Nga vào Bắc Kinh.
Ông cũng ngụ ý rằng Trung Quốc đang hưởng lợi từ ảnh hưởng mà nước này có được đối với Nga, trong khi việc phương Tây nới lỏng các lệnh trừng phạt có thể làm suy yếu lợi thế đó.
Theo ông Lai, Trung Quốc và Nga đều muốn tạo đối trọng với ảnh hưởng của Mỹ, nhưng ưu tiên địa chính trị của hai nước lại khác nhau.
Mối quan tâm an ninh cốt lõi của Nga vẫn tập trung vào châu Âu và Ukraine, trong khi Bắc Kinh chú trọng hơn đến việc mở rộng ảnh hưởng tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Vì vậy, ông Lai cho rằng quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước vẫn tiềm ẩn yếu tố cạnh tranh, bất chấp mối quan hệ thân thiết mà ông Tập và ông Putin đã vun đắp.
Ông Cheng cho rằng Trung Á cũng là một khu vực tiềm ẩn bất đồng giữa hai nước.
Trong lịch sử, Nga có ảnh hưởng đáng kể tại các nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây, nhưng sự hiện diện về kinh tế và ngoại giao của Trung Quốc tại khu vực này ngày càng mở rộng.
Theo ông Cheng, một diễn biến quan trọng cần theo dõi là khả năng Bắc Kinh tìm cách gia tăng ảnh hưởng đối với Moscow sau khi cuộc chiến ở Ukraine kết thúc.
Hai nước vẫn tiếp tục thắt chặt quan hệ. Trong cuộc gặp song phương hôm thứ Tư (18/11), ông Tập và ông Putin tái khẳng định cam kết phối hợp chiến lược.
Hội nghị thượng đỉnh tại Thâm Quyến còn thu hút sự chú ý khi ông Tập đích thân ra sân bay đón ông Trump, trong khi người đón ông Putin là ông Thái Kỳ, một quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ông Cheng lưu ý rằng không nên xem cách thức đón tiếp này là bằng chứng cho thấy ông Putin bị xem nhẹ. Ông viện dẫn vị trí cấp cao của ông Thái Kỳ, cũng như việc ông Tập đích thân tiễn nhà lãnh đạo Nga sau hội nghị.
Trong khi đó, ông Lai nhấn mạnh những tính toán ngoại giao đằng sau cách sắp xếp này. Ông cho rằng Bắc Kinh muốn được công nhận là một cường quốc ngang hàng với Washington, đồng thời duy trì ảnh hưởng đối với Moscow.
Theo các nhà phân tích, việc ngồi vào bàn đàm phán cùng lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã giúp ông Putin củng cố vị thế quốc tế của Nga.
Ông Cheng cho biết ông Trump cũng có lợi ích riêng khi muốn đưa Trung Quốc vào các cuộc thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân, trong khi Bắc Kinh muốn tháo gỡ các bất đồng về thuế quan với Mỹ và những hạn chế đối với công nghệ tiên tiến.
Tuyên bố gồm 4 điểm của hội nghị kêu gọi đối thoại nhằm giảm thiểu rủi ro hạt nhân, nhưng không đưa ra thỏa thuận cụ thể nào về cắt giảm vũ khí.
Ông Lai nhận định cuộc gặp mở ra cơ hội kiểm soát cạnh tranh, dù không giải quyết được những khác biệt chiến lược cốt lõi giữa ba nước.
Ông cũng cảnh báo rằng hợp tác giữa ba cường quốc không đồng nghĩa với việc các rủi ro an ninh đối với Đài Loan sẽ giảm xuống. Hòn đảo này vẫn tiếp tục chịu sức ép quân sự và các hình thức gây sức ép khác từ Bắc Kinh.
Xem thêm:
FBI Mỹ đang điều tra nghi vấn tin tặc xâm nhập kho dữ liệu tội…
Ngôi sao YouTube Lý Tử Thất, bị cho là phục vụ tuyên truyền đối ngoại…
Lầu Năm Góc công bố đợt hồ sơ UFO giải mật thứ 8, có báo…
Cơ quan khí tượng Indonesia cho biết trận động đất 6,9 độ dưới biển Banda,…
Bộ trưởng Quốc phòng Đức xin lỗi quan chức Mỹ Colby vì gọi việc chỉ…
Hai ủy ban Hạ viện Mỹ cho biết mô hình AI Trung Quốc được sử…