Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm thứ Năm (19/11) nhất trí thông qua một tuyên bố hòa bình 4 điểm sau cuộc gặp ba bên tại Thâm Quyến. Trong văn kiện, ba nhà lãnh đạo khẳng định “chiến tranh hạt nhân không thể thắng và không bao giờ được tiến hành” và cam kết ba nước sẽ đối thoại về việc giảm rủi ro hạt nhân.

(Từ trái sang) Tổng thống Nga Vladimir Putin, lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/11/2026, tại Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Nhà Trắng)

Văn kiện có tên “Tuyên bố hòa bình của nguyên thủ Trung Quốc, Nga, Mỹ”. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đăng toàn văn ngay trong ngày. Điện Kremlin cũng đăng văn bản trên trang web của mình.

Các bản do Nga và Trung Quốc công bố gần như giống hệt nhau, còn Nhà Trắng dự kiến công bố bản của mình sau, The Epoch Times đưa tin.

Phần mở đầu tuyên bố ghi rằng nguyên thủ ba nước đã trao đổi sâu về tình hình quốc tế hiện nay và cam kết duy trì ổn định chiến lược cùng an ninh quốc tế. Lãnh đạo Nga và Mỹ cảm ơn Trung Quốc đã đăng cai cuộc gặp mà văn kiện gọi là “mang tính lịch sử”.

Chủ nhà Tập Cận Bình mở đầu cuộc gặp. Ông nói chủ đề chính là duy trì hòa bình thế giới và thúc đẩy ổn định chiến lược trong quan hệ giữa các nước lớn, theo bản dịch lời ông mà Điện Kremlin công bố.

4 điểm trong tuyên bố

Điểm thứ tư, cũng là điểm cuối của văn kiện, nói về vũ khí hạt nhân: ba nguyên thủ tái khẳng định chiến tranh hạt nhân không thể thắng và không bao giờ được tiến hành. Ba nước sẽ đối thoại về việc giảm rủi ro hạt nhân và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân.

Ở điểm thứ nhất, với tư cách thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Trung Quốc, Nga và Mỹ cam kết thúc đẩy cải tổ Liên Hợp Quốc. Mục tiêu là giúp tổ chức này ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức toàn cầu và thực hiện sứ mệnh cơ bản là duy trì hòa bình, an ninh quốc tế.

Điểm thứ hai nói ba nước dự định tăng sản xuất và cung ứng các sản phẩm dầu tinh chế “vì lợi ích của các nước trên thế giới”. Ba bên cũng tái khẳng định tầm quan trọng của dòng chảy năng lượng ổn định.

Trong điểm thứ ba, ba nguyên thủ công nhận nguyên tắc chấp thuận của quốc gia và việc tôn trọng quyền miễn trừ của quan chức nhà nước là hết sức quan trọng. Họ nhất trí rằng Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và các cơ quan tương tự không được lạm dụng quyền tài phán.

Hồi tháng 10, Mỹ đã trừng phạt ICC và gọi đây là một tòa án bất hảo, nhắm vào các nhà lãnh đạo chính trị và những người khác một cách thiếu công bằng.

Ông Trump: Đã có vũ khí hạt nhân thì “rất khó” từ bỏ

Ông Trump đặc biệt chú trọng vấn đề phi hạt nhân hóa trước thượng đỉnh. Trung Quốc có ít vũ khí hạt nhân hơn hẳn Mỹ và Nga nhưng đang tích cực mở rộng kho vũ khí. Nhiều năm qua, Bắc Kinh vẫn né tránh bàn về phi hạt nhân hóa với Washington và Moscow.

Hiệp ước New START năm 2010, thỏa thuận cuối cùng giới hạn số vũ khí hạt nhân triển khai của Mỹ và Nga, đã chính thức hết hạn hồi tháng 2.

Bản ghi cuộc gặp do Điện Kremlin đăng cho thấy ông Trump đã nêu chủ đề này ngay trong phát biểu mở đầu. Ông nói Mỹ, Nga và Trung Quốc, ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, có vị thế đặc biệt để bàn cách giảm số vũ khí hạt nhân trên Trái Đất và giảm nguy cơ những vũ khí đó được sử dụng.

Nói về khả năng cắt giảm vũ khí ở chính nước mình, ông thừa nhận: “Thành thật mà nói, đó là việc rất khó”. Ông giải thích: “Một khi đã có vũ khí hạt nhân thì rất khó để không có chúng nữa. Với người lãnh đạo một đất nước, từ bỏ chúng là việc rất khó”.

Theo ông, ba nước cũng cần hợp tác để chống nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân ở các nước khác. “Đó là điều chúng tôi đang làm ở Iran. Chúng tôi sẽ không để Iran có vũ khí hạt nhân,” ông Trump nói.

Về ICC, ông Trump cho biết sẽ đề xuất cách bảo vệ chủ quyền của ba nước trước “những tổ chức theo chủ nghĩa toàn cầu bất hảo”. Ông nói tòa án này “đã vượt khỏi tầm kiểm soát” và tin rằng các bên đều đồng ý ICC đã đi quá xa phạm vi tài phán của mình.

Ông Putin: Cuộc gặp mở ra “trang mới”

Tại cuộc họp báo cuối chuyến thăm Trung Quốc, ông Putin nói ba bên đã đạt được “nếu không phải thỏa thuận thì cũng là sự hiểu biết lẫn nhau” trong một số lĩnh vực then chốt.

“Chúng tôi đã tổ chức cuộc gặp đầu tiên, mở ra một trang mới trong lịch sử ngoại giao,” ông Putin nói với các phóng viên. Dù “không ai biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo”, ông vẫn rất muốn cuộc gặp này được tiếp nối.

Ông Putin điểm lại các chủ đề ba nhà lãnh đạo đã bàn: cải tổ Liên Hợp Quốc, ngăn chặn phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và vũ khí hạt nhân, tự do hàng hải. Ông nói ICC “rõ ràng đang vượt quá thẩm quyền và đưa ra các quyết định mang tính chính trị chứ không phải pháp lý”, và các bên nhìn chung đồng ý về điểm này.

Ông kể rằng sau phần phát biểu chuẩn bị sẵn, các nhà lãnh đạo đã thảo luận cởi mở và rất thẳng thắn. Ông cho rằng không ai trong số họ lường trước điều này.

Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov nhận xét cuộc gặp diễn ra trong không khí tốt, mang tính xây dựng. Ông nói còn quá sớm để biết hình thức gặp ba bên này có được lặp lại hay không, hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với báo chí rằng cuộc gặp ba bên không tập trung vào vấn đề Ukraine. Trong phát biểu mở đầu tại cuộc gặp này, ông Putin cho biết đã bàn về xung đột Ukraine với ông Tập một ngày trước đó. Ông nói thêm rằng trong cuộc gặp song phương cùng ngày, theo đề nghị của ông Trump, lãnh đạo Nga và Mỹ đã dành nhiều thời gian cho chủ đề này.

Cuộc gặp ba bên diễn ra tại khu nhà khách Kỳ Lân, kéo dài khoảng 90 phút và kết thúc vào khoảng 17h50 giờ địa phương. Sau cuộc gặp, ba nhà lãnh đạo không có phát biểu chung trước báo chí.

Khoảng một giờ sau, ông Trump lên chuyên cơ Air Force One trở về Washington.

Xem thêm: