TQ yêu cầu ngân hàng ngừng cấp tín dụng cho 5 nhà máy lọc dầu bị Mỹ trừng phạt

Ngày 6/5, Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết, cơ quan quản lý tài chính của Trung Quốc đã đề nghị các ngân hàng lớn trong nước tạm ngừng cấp các khoản vay mới cho 5 nhà máy lọc dầu bị Mỹ trừng phạt do liên quan đến dầu mỏ Iran.

Hướng dẫn này trái ngược rõ rệt với thông báo của Bộ Thương mại Trung Quốc tuần trước, trong đó yêu cầu các doanh nghiệp Trung Quốc phớt lờ các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Theo báo cáo, Cơ quan Giám sát Tài chính Quốc gia (NFRA) yêu cầu các ngân hàng lớn nhất Trung Quốc rà soát quan hệ kinh doanh với 5 công ty, trong đó có Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co., Ltd., và đánh giá các rủi ro phát sinh từ giao dịch với những doanh nghiệp này. Hengli Petrochemical là một trong những nhà máy lọc dầu tư nhân lớn nhất Trung Quốc.

Nguồn tin cho biết, các ngân hàng hiện đã được chỉ thị tạm ngừng cấp các khoản vay mới cho các nhà máy này, đồng thời tạm thời không thu hồi các khoản vay hiện có.

Bloomberg cho biết, chỉ thị này được truyền đạt bằng lời, và được đưa ra trước kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động.

Điều này hoàn toàn khác với thông báo ngày 2/5 của Bộ Thương mại Trung Quốc, lần đầu tiên áp dụng “Luật Chặn” – cơ chế chống áp dụng luật và biện pháp nước ngoài sai quy định – yêu cầu doanh nghiệp Trung Quốc phớt lờ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Bloomberg nhận định, các biện pháp mâu thuẫn này phản ánh tình thế khó khăn của Bắc Kinh: vừa muốn thể hiện lập trường đối đầu với chính quyền Tổng thống Trump, vừa phải bảo vệ các ngân hàng quốc doanh lớn tránh bị trừng phạt thứ cấp từ Mỹ.

Mỹ – Trung sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh tại Bắc Kinh từ ngày 14-15/5. Trước đó, căng thẳng giữa hai nước đã gia tăng.

Mỹ liên tục nỗ lực cắt nguồn cung dầu mỏ Iran, vốn là “xương sống” tài chính của Tehran, trong khi khoảng 90% dầu của Iran được xuất khẩu sang Trung Quốc.

Cuối tháng Tư, Bộ Tài chính Mỹ liệt kê 5 công ty Trung Quốc – gồm Hengli Petrochemical, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical, Shandong Jincheng Petrochemical, Hebei Xinhai Chemical và Shandong Shengxing Chemical – vào danh sách bị trừng phạt vì mua hàng tỷ USD dầu mỏ Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ, ông Scott Bessent, cho biết đã gửi thư cảnh báo 2 ngân hàng Trung Quốc về nguy cơ bị trừng phạt thứ cấp nếu hỗ trợ giao dịch liên quan Iran. Ông không tiết lộ tên 2 ngân hàng này.

Dữ liệu Bloomberg cho thấy, 4 ngân hàng quốc doanh lớn của Trung Quốc – Công thương, Nông nghiệp, Xây dựng và Ngân hàng Trung Quốc – đều từng cấp tín dụng cho Hengli vào năm 2018, nhưng chưa công khai mức độ rủi ro liên quan.

Báo cáo nhận định, Trung Quốc thường chỉ trích các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ, nhưng vẫn âm thầm cho phép các doanh nghiệp quốc doanh lớn tuân thủ để tránh ảnh hưởng đến kinh tế nội địa. Các ngân hàng quốc doanh lớn Trung Quốc cũng thường tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran, Triều Tiên và cả các quan chức Hồng Kông, nhằm duy trì quyền tiếp cận hệ thống thanh toán bằng USD.

Trong các vụ việc trước, Bắc Kinh từng cố chuyển các giao dịch liên quan Iran thông qua Kunlun Bank thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (nay bị trừng phạt) để tránh tác động tới các ngân hàng chủ chốt.