Trước khi Trương Hựu Hiệp bị bắt, CIA đăng video tìm kiếm “sự thật về Trung Quốc”

Giới lãnh đạo quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang trải qua một chấn động lớn. Hai nhân vật đứng đầu Quân ủy Trung ương là Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập hôm 24/1 bất ngờ bị chính thức công bố “ngã ngựa”. Trong dư luận lan truyền rộng rãi thông tin cho rằng Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị bắt do cùng nhau phát động đảo chính nhưng thất bại. Đáng chú ý, ngay trước thời điểm ông Trương Hựu Hiệp bị hạ bệ, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã đăng tải một video kêu gọi tìm kiếm “sự thật về Trung Quốc”, khiến dư luận không khỏi đặt dấu hỏi.

• Trương Hựu Hiệp bị bắt vì đảo chính bất thành, đã xảy ra đấu súng tại Bắc Kinh?

Ông Trương Hựu Hiệp là vị tướng có thứ bậc thực tế cao nhất trong quân đội ĐCSTQ chỉ sau ông Tập Cận Bình. Tuy nhiên, từ khi xuất hiện tin đồn trên mạng ngày 20/1 rằng ông bị đưa đi thẩm tra cho tới lúc bị công bố chính thức “ngã ngựa”, ông Trương Hựu Hiệp lại trở thành một trong những tướng lĩnh bị hạ bệ nhanh nhất trong những năm gần đây.

Ngày 24/01, học giả chính trị Trung Quốc Lưu Quân Ninh đăng trên nền tảng X, dẫn nguồn tin ẩn danh, cho biết trên mạng xã hội trong nước, thời điểm sớm nhất tiết lộ ngày Trương Hựu Hiệp bị bắt là ngày 16/1.

Cùng ngày, nhà hoạt động dân chủ Thịnh Tuyết đăng bài trên mạng xã hội cho biết, theo tiết lộ từ bạn bè trong nội bộ Trung Quốc, Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã hành động vào tối 18/1 nhằm bắt giữ Tập Cận Bình. Tuy nhiên, Tập đã biết trước 2 tiếng và lập tức ra tay bắt Trương Hựu Hiệp cùng Lưu Chấn Lập.

Do ĐCSTQ vốn vận hành theo cơ chế “hộp đen”, các thông tin nói trên hiện vẫn chưa thể kiểm chứng.

Tuy nhiên, trước đó, vào ngày 15/01, CIA đã đăng tải một đoạn video trên mạng xã hội X, trong đó tuyên bố: “CIA muốn biết sự thật về Trung Quốc. Chúng tôi đang tìm kiếm những người biết và có thể nói cho chúng tôi biết sự thật”.

Đoạn video đưa ra 9 bước an toàn và có thể thực hiện, bao gồm: sử dụng tiền mặt hoặc thẻ quà tặng để mua thiết bị liên lạc mà không cần cung cấp thông tin cá nhân; liên hệ ẩn danh tại các địa điểm công cộng có Wi-Fi; tải trình duyệt internet và phần mềm VPN do các nhà sản xuất Mỹ hoặc phương Tây cung cấp; tạo tài khoản email mới; và liên hệ với họ thông qua mạng “dark web”, v.v.

CIA cũng nhấn mạnh ở phần cuối video: “Nếu hoàn cảnh cho phép, hãy cân nhắc rời khỏi Trung Quốc trước rồi mới thực hiện bước một”.

Chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Lý Lâm Nhất nhận định: “Cơ quan tình báo Mỹ từ lâu đã theo dõi sát tình hình chính trị nội bộ của ĐCSTQ. Việc CIA đăng video trên mạng xã hội X, bề ngoài là nhằm tìm hiểu sự thật về những gì đang xảy ra ở Trung Quốc, nhưng không loại trừ khả năng họ đang tìm kiếm manh mối liên quan đến cuộc đấu đá gay gắt giữa Trương Hựu Hiệp và Tập Cận Bình”.

Nhà quan sát chính trị Tiếu Sơn cho rằng mặc dù tình hình nội bộ ĐCSTQ đang bất ổn, điều CIA đặc biệt quan tâm có lẽ là sự biến động trong quân đội ĐCSTQ. Ông nói: “Biến động trong quân đội ĐCSTQ ảnh hưởng trực tiếp tới việc liệu ĐCSTQ có sử dụng vũ lực với Đài Loan hay không. Mà điều này lại liên quan trực tiếp tới an ninh quốc gia của Mỹ và chiến lược tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nên Mỹ rất quan tâm”.

Trong bối cảnh cục diện chính trị ĐCSTQ ngày càng bất định và xuất hiện nhiều biến số, để nắm được tình hình thực tế về chính trị và quân đội Trung Quốc, các cơ quan tình báo Mỹ sẽ áp dụng nhiều phương thức khác nhau.

Từ ngày 27 đến 29/8/2024, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã có chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ. Điều gây bất ngờ là ông Sullivan hiếm hoi nêu đích danh và gặp Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương ĐCSTQ Trương Hựu Hiệp. Giới quan sát phổ biến cho rằng mục đích của ông là trực tiếp tìm hiểu tình hình và xu hướng nội bộ chính trị Trung Quốc.

Chuyên gia Trung Quốc Vương Hách phân tích rằng kể từ tháng Bảy năm đó, tình hình chính trị ĐCSTQ trở nên mờ mịt, các tin đồn về việc ông Tập Cận Bình mất quyền lực liên tục xuất hiện, như bị bệnh, bị ép thoái vị, đảo chính… Hàng loạt dấu hiệu cho thấy “cấp cao nhất ở Bắc Kinh có thể thực sự đang xảy ra chuyện”. Và ông Trương Hựu Hiệp chính là nhân vật trung tâm trong các đồn đoán về đảo chính này.