5 bí quyết của người sống đến 110 tuổi

Điều gì là bí quyết để sống thọ trên 110 tuổi? Đạo diễn phim tài liệu Sam Green đã dành 10 năm theo dõi và phỏng vấn những người sống thọ nhất thế giới nhằm tìm ra những quy luật chung đằng sau tuổi thọ phi thường của họ. Ông phát hiện ra rằng những “siêu nhân trăm tuổi” này mặc dù có lối sống khác nhau nhưng lại có năm điểm chung đáng ngạc nhiên.

Tháng 8 năm nay, cụ bà Ethel Caterham, đến từ hạt Surrey của Vương quốc Anh, bước sang tuổi 117, qua đó chính thức xác lập vị trí của mình trong Kỷ lục Thế giới Guinness.

“Đó là điều hiếm gặp như bị sét đánh trúng vậy”, nhà làm phim kiêm đạo diễn bộ phim tài liệu mới “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới” đến từ Brooklyn, ông Sam Green, chia sẻ với TODAY.com. Ông đang đề cập đến việc phá vỡ kỷ lục tuổi thọ của Kỷ lục thế giới Guinness.

Bộ phim này ghi lại hành trình vòng quanh thế giới kéo dài 10 năm của ông. Trong thời gian này, ông đã đến thăm và phỏng vấn những người từng giữ danh hiệu “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới” do Kỷ lục Thế giới Guinness công nhận.

Điều gì giúp họ sống thọ đến vậy?

Hành trình của ông Green bắt đầu vào năm 2015, khi ông đến thăm cụ bà Susannah Mushatt Jones tại New York. Khi đó, cụ đang giữ danh hiệu “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới” ở tuổi 116. Ông đặc biệt quan tâm đến ý nghĩa của việc “sống lâu hơn bất kỳ ai khác trên Trái Đất”, cũng như những điều kiện cần thiết để sống qua một thế kỷ.

Trong quá trình thực hiện bộ phim, ông được chẩn đoán mắc bệnh ung thư máu, buộc ông phải đối diện với cái chết cận kề của chính mình. Đồng thời, thông qua bộ phim tài liệu, ông cũng cố gắng tìm kiếm những bài học và sự khôn ngoan từ những “siêu nhân trăm tuổi” này.

“Mọi người đều muốn biết bí quyết của họ, muốn biết điều gì đã giúp họ sống thọ đến như vậy”, ông Green nói.

Năm 2016, cụ bà Emma Morano người Ý kế nhiệm cụ bà Jones trở thành người cao tuổi nhất thế giới khi ở tuổi 117. Cụ cho rằng bí quyết sống thọ của mình là ăn trứng mỗi ngày và “tránh xa đàn ông càng nhiều càng tốt”.

Trong khi đó, nữ tu người Pháp Lucile Randon (hay còn gọi là Sơ André), người giữ danh hiệu này vào năm 2022, lại cho rằng tuổi thọ 118 năm của mình là nhờ “ý Chúa”.

“Thực ra không có bí quyết nào đặc biệt cả, nhưng họ quả thật có một số điểm chung”, ông Green cho biết.

Ông cho biết, việc một người có thể trở thành “siêu nhân trăm tuổi” (những người từ 110 tuổi trở lên) phụ thuộc vào yếu tố di truyền, các yếu tố lối sống và “một phần may mắn nhất định”.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện bộ phim tài liệu, ông Green đã khám phá ra một số nguyên tắc chung ở những người sống thọ. Dưới đây là năm điểm chung nổi bật của những người sống thọ nhất thế giới:

Họ đều là phụ nữ

Trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2025, tất cả những người giữ danh hiệu “Người cao tuổi nhất thế giới” đều là phụ nữ. Ông Green cho biết: “Mặc dù đôi khi cũng có nam giới trở thành người sống thọ nhất thế giới, nhưng trong 99% trường hợp, người sống thọ nhất đều là phụ nữ.” Trong số đó có bà Jeanne Calment người Pháp, người được ghi nhận là người sống thọ nhất trong lịch sử, qua đời vào năm 1997 ở tuổi 122.

Nghiên cứu Người trăm tuổi New England (New England Centenarian Study), một trong những nghiên cứu có thời gian theo dõi dài nhất đối với những người từ 100 tuổi trở lên, cho thấy phụ nữ chiếm hơn 85% số người trăm tuổi trên toàn cầu. Trong nhóm “siêu nhân trăm tuổi”, tỷ lệ phụ nữ thậm chí vượt quá 90%.

Tư duy tích cực

Ông Green cho biết: “Tất cả họ đều có tư duy tích cực. Một người có thể trở thành người sống thọ nhất thế giới chắc chắn không thể là kiểu người bi quan, tiêu cực, luôn cho rằng ‘chiếc cốc chỉ còn một nửa’” .

Nhiều người sống trên 100 tuổi đã trải qua nhiều khó khăn và sức khỏe yếu kém trong những năm cuối đời. Ông Green chia sẻ: “Điều khiến tôi ấn tượng là mặc dù một số người trong số họ gặp rất nhiều khó khăn ở giai đoạn cuối đời nhưng họ vẫn luôn giữ thái độ tích cực, tinh thần lạc quan và tràn đầy nhiệt huyết với cuộc sống”.

Cụ bà Kane Tanaka của Nhật Bản là một ví dụ điển hình. Từ năm 2018, cụ giữ danh hiệu “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới” cho đến khi qua đời vào năm 2022, hưởng thọ 119 tuổi.

“Cuộc đời của cụ bà Kane Tanaka vô cùng gian truân”, ông Green nói. Cụ đã trải qua Thế chiến thứ hai; trong thời gian đó, chồng cụ ra chiến trường, còn con trai cụ trở thành tù binh chiến tranh. “Cuối cùng cụ đã mất tất cả các con và còn hai lần mắc bệnh ung thư”, ông Green cho biết.

Kinh nghiệm sống mà cụ Tanaka đúc kết là gì? “Đừng lo lắng, cũng đừng suy nghĩ quá nhiều”, ông Green nói. “Rõ ràng, thái độ sống đó đã giúp ích cho cụ rất nhiều”.

“Người xưa điềm tĩnh hơn khi đối mặt với nhiều hoàn cảnh khác nhau và có thể chấp nhận những thăng trầm của cuộc sống một cách bình thản”, ông Green nói.

Ông Green cũng nhận thấy một thực tế đáng chú ý: nhiều người sống thọ nhất thế giới không bao giờ nói về cái chết. “Có lẽ việc không quá bận tâm đến chuyện đó giúp con người sống lâu hơn”.

Luôn có người thân, bạn bè bên cạnh

“Có một cộng đồng tràn đầy tình yêu thương và sự hỗ trợ là một trong những yếu tố giúp con người sống lâu”, ông Green nói.

Đối với người cao tuổi, việc duy trì các mối quan hệ xã hội đôi khi không phải là điều dễ dàng. Nhưng những người sống thọ nhất mà ông Green từng gặp là những người luôn có người ở bên, dù là người thân, bạn bè hay người chăm sóc.

“Dù họ sống ở đâu và dù họ có con hay không thì bên cạnh họ luôn có người thực sự yêu thương và chăm sóc họ”, ông Green nói.

“Siêu nhân trăm tuổi” người Jamaica, cụ bà Violet Brown trở thành người sống thọ nhất thế giới ở tuổi 117. Bà sống một mình tại nhà cho đến khi qua đời vào năm 2017. Trong một bộ phim tài liệu, cụ Brown xuất hiện cùng người con trai, người sống đến 96 tuổi và một nhân viên chăm sóc tại nhà.

“Cụ bà Violet có một người chăm sóc bên cạnh. Chỉ nhìn biểu cảm của người đó cũng có thể thấy cô ấy vừa vô cùng ngưỡng mộ vừa hết lòng yêu thương cụ Violet. Rõ ràng, có một người như vậy đồng hành bên cạnh mang đã lại lợi ích rất lớn cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần”, ông Green nói.

Duy trì nếp sinh hoạt đều đặn

Phần lớn những “siêu nhân trăm tuổi” này đều tuân thủ một nếp sinh hoạt điều độ, qua đó tạo dựng trật tự cho cuộc sống hằng ngày.

Họ thường duy trì lịch trình và thói quen sinh hoạt cố định, nhất quán trong mọi khía cạnh, từ giấc ngủ, chế độ ăn uống, vận động cho đến các hoạt động xã hội. Trước khi được công nhận là “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới”, nhiều người trong số họ vẫn tiếp tục làm việc ngay cả khi đã ở tuổi rất cao.

Cụ Violet Brown từng là nghệ sĩ đàn organ và là giáo viên âm nhạc tại nhà thờ hơn 80 năm; sơ André vẫn tiếp tục làm công việc tình nguyện sau khi bước sang tuổi 100.

Ông Green chỉ ra rằng những “siêu nhân trăm tuổi” này không cố tình tuân theo cái gọi là chế độ ăn “Vùng xanh” (Blue Zone), nhưng họ thực sự chú trọng duy trì chế độ ăn uống cân bằng. Hơn nữa, bất kể áp dụng phương thức ăn uống nào, họ đều có thể duy trì lâu dài.

Cụ bà Emma Morano, người sống thọ đến 117 tuổi, duy trì thói quen ăn ba quả trứng gà sống mỗi ngày. “Khi tôi hỏi bác sĩ của bà về chuyện này, ông ấy đã nói một điều rất thú vị mà trước đây tôi chưa từng nghĩ đến. Ông ấy nói rằng cơ thể bà ấy biết rất rõ mỗi ngày vào thời điểm nào mình sẽ nạp thứ gì”, ông Green nói.

Tận hưởng cuộc sống nhưng biết chừng mực

“Mặc dù có sức khỏe tương đối tốt nhưng họ luôn giữ thái độ sống có chừng mực”, ông Green nói.

Những người sống thọ nhất thế giới này không phải tất cả đều kiêng hoàn toàn rượu bia hay không hút thuốc. Nhiều người cũng thích ăn thịt, các sản phẩm từ sữa và đồ ngọt. Đôi khi, họ cũng tham gia các buổi tiệc tùng, vui chơi.

Tuy nhiên, ông Green cho biết họ đều hướng đến sự cân bằng trong cuộc sống.

Ông Green nói thêm rằng họ còn có một tâm thế không quá coi trọng hay nặng nề hóa cuộc sống. Cụ bà Maria Branyas là một phụ nữ Tây Ban Nha sinh tại Hoa Kỳ. Năm 2023, cụ được công nhận là “Người cao tuổi sống thọ nhất thế giới” ở tuổi 115, đồng thời là một trong những người cao tuổi nhất sống sót sau đại dịch COVID-19.

Khi được hỏi cảm nghĩ về việc trở thành người sống thọ nhất thế giới, cụ Branyas trả lời: “Chẳng có gì to tát cả”.