Nghiên cứu: Rau tươi hấp thụ hạt nhựa nano và bạn ăn chúng

Một nghiên cứu mới từ Đại học Plymouth, Vương quốc Anh, đã phát hiện rằng rau tươi có thể hấp thụ hạt nhựa nano từ nước hoặc đất, đặt ra mối lo ngại nghiêm trọng về ô nhiễm nhựa trong thực phẩm hàng ngày. Đây là nghiên cứu đầu tiên chứng minh rằng các hạt nhựa siêu nhỏ (nanoplastic) có thể xâm nhập vào các phần ăn được của cây trồng, từ đó truyền sang cơ thể người thông qua tiêu thụ thực phẩm.

Thí nghiệm và phát hiện chính

Trong nghiên cứu, nhóm các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực như sinh lý học thực vật, hóa học môi trường và khoa học ô nhiễm đã tiến hành thí nghiệm trên củ cải trồng thủy canh, trong môi trường có chứa các hạt nhựa nano polystyrene – một loại nhựa thường dùng trong bao bì thực phẩm.

Chỉ sau năm ngày, họ phát hiện rằng:

• Gần 5% hạt nano nhựa đã xâm nhập vào rễ củ cải.

• Trong số đó, 25% tích tụ trong phần rễ ăn được và 10% xâm nhập vào lá.

Các hạt nano nhựa có kích thước cực kỳ nhỏ, dưới 1 micron (nhỏ hơn cả vi nhựa vốn có đường kính dưới 5 mm). Điều đáng lo ngại là chúng có khả năng vượt qua lớp rào chắn tự nhiên của cây, cụ thể là dải Casparian – một lớp tế bào có chức năng lọc chất độc và bảo vệ cây khỏi các hạt có hại.

Nathaniel Clark, nhà sinh lý học thực vật, nhấn mạnh rằng đây là lần đầu tiên khoa học xác nhận hạt nhựa nano có thể vượt qua dải Casparian, xâm nhập vào mô thực vật và có khả năng lan truyền trong chuỗi thực phẩm.

• Cách hạn chế và hỗ trợ cơ thể đào thải vi nhựa trong nước uống

Tác động tiềm tàng đến con người

Nghiên cứu cho thấy con người có thể tiêu thụ hàng triệu hạt nano nhựa trong mỗi bữa ăn, dù là với thực phẩm tươi sống, được coi là lành mạnh. Các hạt này có thể gây ra tác động tiềm ẩn đến sức khỏe đường ruột, hệ miễn dịch và các cơ quan nội tạng, dù mức độ cụ thể vẫn đang được nghiên cứu thêm.

Những hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Dù mang lại kết quả quan trọng, nghiên cứu cũng có một số hạn chế:

• Môi trường thí nghiệm (trồng thủy canh) không phản ánh hoàn toàn điều kiện canh tác thực tế.

• Chỉ thử nghiệm trên một loại nhựa và một loại cây trồng.

• Nồng độ nhựa trong dung dịch cao hơn đáng kể so với mức độ thường thấy trong đất canh tác.

Tuy nhiên, nguyên lý chính của nghiên cứu – rằng hạt nano nhựa có thể xâm nhập vào thực vật – vẫn được xem là có giá trị, nhất là trong bối cảnh ô nhiễm nhựa toàn cầu đang lan rộng.

Phản ứng từ giới khoa học

Richard Thompson, một nhà sinh vật học biển tại Đại học Plymouth, cho rằng các kết quả này không quá bất ngờ, bởi vi nhựa đã từng được phát hiện ở những nơi xa xôi như đáy đại dương hay đỉnh Everest. Tuy nhiên, nghiên cứu mới này cho thấy ô nhiễm nhựa không chỉ giới hạn trong hải sản, mà đã lan tới rau củ – nguồn thực phẩm thiết yếu hàng ngày.

Thompson và các đồng nghiệp khẳng định rằng phát hiện lần này là một bước tiến lớn trong việc hiểu rõ hơn về sự tích tụ vi nhựa và nano nhựa trong chuỗi thực phẩm, từ đó giúp đánh giá tác động tiềm tàng đến sức khỏe con người.

Nghiên cứu do Đại học Plymouth công bố trên tạp chí Nghiên cứu Môi trường đã làm nổi bật nhu cầu cấp thiết phải xem xét lại vấn đề an toàn thực phẩm trong thời đại ô nhiễm nhựa, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu về giảm thiểu và kiểm soát hạt nhựa trong nông nghiệp.