DeepSeek và Moonshot AI bị cáo buộc sử dụng kết quả từ GPT-6 Astra để huấn luyện AI

DeepSeek và Moonshot AI, hai công ty trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc, bị cáo buộc dựa nhiều vào kết quả do mô hình GPT-6 Astra của OpenAI tạo ra để huấn luyện các sản phẩm mới nhất. Truyền thông Mỹ đưa tin hôm thứ Tư (28/10), dẫn lời những người nắm rõ sự việc.

Vụ việc liên quan đến kỹ thuật “chưng cất mô hình” (distillation), phương pháp đang gây tranh cãi giữa các công ty AI hàng đầu thế giới. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung ngày càng quyết liệt, các công ty Mỹ lo ngại đối thủ có thể tận dụng phương pháp này để sao chép năng lực của những mô hình AI tiên tiến, qua đó tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí phát triển.

Hôm 28/10, trang tin công nghệ Mỹ The Information dẫn lời 3 nguồn tin cho biết 2 mô hình mới của Trung Quốc đều sử dụng phương pháp chưng cất từ GPT-6 Astra. Hai sản phẩm được đề cập là Kimi K3.1 Pro, do Moonshot AI ra mắt tuần trước, và DeepSeek V4.1-Flash-1017, phiên bản nâng cấp được DeepSeek phát hành hôm 17/10.

OpenAI, DeepSeek và Moonshot AI chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận.

OpenAI tăng cường ngăn chặn hoạt động chưng cất mô hình

Trong tuyên bố chính thức ngày 30/9, OpenAI cho biết đã phát hiện và ngăn chặn một chiến dịch chưng cất mô hình có tổ chức. Công ty gọi hoạt động này là “chưng cất đối kháng” (adversarial distillation), tức việc sử dụng có hệ thống đầu ra hoặc quá trình suy luận của một mô hình AI mà không được phép, nhằm huấn luyện, tái tạo hoặc nâng cao năng lực của một mô hình khác.

Theo OpenAI, dấu hiệu đầu tiên của chiến dịch xuất hiện trong tuần đầu tháng 7. Hoạt động ban đầu diễn ra với quy mô nhỏ, nhưng nhanh chóng tăng mạnh vào ngày 24 và 25/7.

“Hoạt động này bắt đầu từ ngày 1/7, ban đầu với số lượng nhỏ. Đến ngày 24 và 25/7, quy mô tăng đột biến: hơn 4.000 người dùng gửi 16.000 yêu cầu theo phương thức trích xuất này. Điều tra sâu hơn cho thấy một nhóm hơn 15.000 người dùng đã sử dụng cùng một kiểu câu lệnh. Chúng tôi đã chặn hoàn toàn các hoạt động này trước ngày 28/7,” OpenAI cho biết.

Công ty cũng cáo buộc một nhóm chủ chốt tham gia hoạt động chưng cất có liên hệ với Moonshot AI, đơn vị phát triển mô hình Kimi.

“Hiện chưa rõ liệu tất cả những người vận hành mà chúng tôi quan sát được trong giai đoạn đó có thuộc cùng một bên hay không. Tuy nhiên, chúng tôi xác định một nhóm hoạt động cốt lõi được thực hiện bởi những cá nhân có liên hệ với Moonshot AI,” tuyên bố của OpenAI nêu rõ.

Các hãng AI cảnh báo nguy cơ bị sao chép công nghệ

Không chỉ OpenAI, những tập đoàn AI lớn khác như Anthropic và Google cũng bày tỏ quan ngại rằng kỹ thuật chưng cất có thể giúp các đối thủ nhanh chóng tiếp cận những năng lực AI tiên tiến mà họ đã đầu tư nhiều nguồn lực để phát triển.

Theo các công ty này, việc khai thác đầu ra từ những mô hình hàng đầu có thể giúp đối thủ rút ngắn đáng kể quá trình nghiên cứu, đồng thời giảm chi phí xây dựng mô hình mới.

Trong tháng này, Anthropic cho biết đã triển khai thêm các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn những đối thủ tìm cách sao chép năng lực của mô hình Claude.

Công ty cho biết các biện pháp mới đã giúp giảm khoảng 90–99% lượng dữ liệu bị khai thác thông qua những vụ tấn công chưng cất mô hình.