Mỹ sắp ra mắt nền tảng vượt tường lửa, chống kiểm duyệt mạng tại các nước độc tài

Bộ Ngoại giao Mỹ đã hoàn tất một nền tảng mới mang tên “Freedom.gov”, nhằm hỗ trợ người dân vượt tường lửa tại Trung Quốc, Iran và các quốc gia có kiểm soát Internet nghiêm ngặt trên thế giới.

Kế hoạch này do Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn dắt và dự kiến sẽ chính thức ra mắt trong vài tuần tới.

Theo Fox News, Freedom.gov sẽ cung cấp phiên bản cho iOS, Android và máy tính để bàn, đồng thời áp dụng thiết kế “one-click”, cho phép người dùng chỉ cần nhấn một nút là có thể kích hoạt công cụ và kết nối tới môi trường Internet không bị kiểm duyệt.

Để đảm bảo quyền riêng tư và an toàn, chương trình được xây dựng theo mô hình mã nguồn mở (open-source), tích hợp cơ chế bảo vệ ẩn danh, không ghi lại địa chỉ IP, hoạt động duyệt web hoặc bất kỳ dữ liệu nhận dạng cá nhân nào của người dùng.

Một quan chức Bộ Ngoại giao khi nói với Fox News về mục đích phát triển cho biết: “Vì tính minh bạch tuyệt đối, chúng tôi để Freedom.gov hoàn toàn mã nguồn mở, đồng thời hoàn toàn ẩn danh. Bất kỳ ai cũng có thể xem cách nó vận hành. Kể cả chúng tôi, không ai có thể theo dõi hay xác định danh tính của bạn”.

Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh hoạt động quản lý kỹ thuật số trên toàn cầu ngày càng siết chặt. Ngoài việc nhắm đến “Vạn lý Tường lửa” (Great Firewall) của chính quyền Trung Quốc và hệ thống kiểm soát mạng của Iran, nền tảng này cũng hướng sự chú ý tới các cơ chế kiểm duyệt nội dung được tăng cường tại châu Âu trong những năm gần đây.

Sau khi Liên minh châu Âu triển khai Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và Anh ban hành Đạo luật An toàn Trực tuyến, các quy định yêu cầu nền tảng gỡ bỏ nội dung thù hận hoặc cực đoan. Tuy nhiên, giới chức Mỹ bày tỏ quan ngại rằng các biện pháp quản lý như vậy có thể hạn chế phát ngôn hợp pháp.

Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách ngoại giao công chúng Sarah Rogers là nhân vật chủ chốt thúc đẩy dự án này, đồng thời phụ trách Văn phòng “Tự do Kỹ thuật số” (Digital Freedom) của Bộ Ngoại giao.

Bà Rogers cho biết: “Freedom.gov là nỗ lực mới nhất của Bộ Ngoại giao nhằm bảo vệ và thúc đẩy các quyền tự do cơ bản, cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến”.

“Dự án này mang tính toàn cầu, nhưng sứ mệnh của nó đậm chất Mỹ: khi chúng ta chuẩn bị kỷ niệm 250 năm lập quốc, đây là cách để tôn vinh cam kết của chúng ta đối với tự do ngôn luận,” bà nói với Fox News.

Về mặt kỹ thuật, nền tảng này có thể tích hợp chức năng mạng riêng ảo (VPN), cho phép lưu lượng truy cập của người dùng trên toàn thế giới hiển thị như thể xuất phát từ lãnh thổ Mỹ.

Hiện tên miền này đã được đăng ký trong hệ thống đăng ký liên bang. Theo Reuters, giao diện trang web sẽ do “National Design Studio” — đơn vị do Tổng thống Trump thành lập — phụ trách thiết kế, và được cho là có sự tham gia của cựu thành viên Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) Edward Coristine.

Dù có thông tin cho rằng dự án từng bị trì hoãn ngắn hạn do lo ngại pháp lý, người phát ngôn Bộ Ngoại giao đã bác bỏ điều này và tái khẳng định “tự do kỹ thuật số” là ưu tiên của chính phủ, nhằm thúc đẩy công nghệ bảo vệ quyền riêng tư và vượt kiểm duyệt.

Động thái này cho thấy Washington quyết tâm đưa “bảo vệ tự do ngôn luận” trở thành trọng tâm trong chính sách đối ngoại. Trước nhiệm kỳ hai của ông Trump, Chính phủ Mỹ từng tài trợ cho các dịch vụ VPN thương mại và các công cụ khác, đồng thời hỗ trợ người dân tại Trung Quốc, Iran, Nga, Belarus, Cuba và Myanmar tiếp cận thông tin từ thế giới tự do.