Tổng thống Trump: Ả Rập Xê Út sẽ đầu tư 1.000 tỷ USD vào Mỹ

Tại Riyadh vào ngày 13/5, Tổng thống Donald Trump và Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman Al Saud đã công bố cam kết về các thỏa thuận thương mại trị giá 1.000 tỷ USD.

Ngày 13/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến công du đầu tiên ra nước ngoài kể từ khi trở lại Nhà Trắng, và điểm đến đầu tiên là Trung Đông. Ông dẫn đầu một phái đoàn gồm các ông lớn trong ngành công nghệ và công nghiệp quốc phòng đến thăm Ả Rập Xê Út.

Ông đã ký kết với Thái tử Mohammed một loạt thỏa thuận thương mại và mua sắm quân sự trị giá tổng cộng lên tới 600 tỷ USD, trong đó bao gồm thương vụ bán vũ khí lớn nhất trong lịch sử trị giá 142 tỷ USD.

Ông Trump thông báo các thỏa thuận tại Hội nghị Đầu tư Mỹ – Arab Saudi. Ông nói: “Với sự giúp đỡ của người dân Trung Đông, những con người trong khán phòng này, các đối tác trên khắp khu vực, thời kỳ hoàng kim của Trung Đông có thể mở ra ngay bây giờ, bên cạnh chúng ta.

Chúng ta sẽ ở bên cạnh nhau, làm việc cùng nhau, thành công cùng nhau. Chúng ta sẽ cùng chiến thắng và mãi là bạn hữu.”

Sự kiện hào nhoáng có sự góp mặt của các quan chức cấp cao cùng lãnh đạo nhiều doanh nghiệp lớn của Mỹ, bao gồm CEO Elon Musk của Tesla và CEO Jensen Huang của Nvidia.

Nhà Trắng cho biết các thỏa thuận này sẽ giúp củng cố vị thế chiến lược của Mỹ trong các lĩnh vực năng lượng, công nghệ, quốc phòng và khoáng sản quan trọng.

Theo các báo cáo truyền thông quốc tế, một số nguồn tin cho biết Mỹ đang cân nhắc việc bán máy bay chiến đấu tàng hình F-35 cho Ả Rập Xê Út. Nếu điều này thành hiện thực, Ả Rập Xê Út sẽ trở thành quốc gia thứ 2 ở Trung Đông (sau Israel) sở hữu F-35.

Vì từ lâu Mỹ cam kết đảm bảo lợi thế quân sự của Israel trong khu vực, nên khả năng này được dự đoán sẽ gây tranh cãi về cân bằng quân sự tại Trung Đông, và hiện chủ đề nhạy cảm này đã được đưa lên bàn đàm phán.

Ngoài các hợp đồng vũ khí, ông Trump còn thúc đẩy các khoản đầu tư từ Ả Rập Xê Út vào Mỹ, bao gồm đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI, hợp tác năng lượng và khoáng sản, xuất khẩu tua-bin khí và máy bay dân dụng Boeing. Tổng giá trị các giao dịch ước tính đã vượt mốc 1.000 tỷ USD.

• Ông Trump thăm Qatar, Boeing nhận được đơn hàng khổng lồ trị giá 200 tỷ USD

Nhà Trắng cho biết làn sóng hợp tác này sẽ tạo ra hàng chục ngàn việc làm cho người Mỹ, đồng thời làm sâu sắc thêm mối liên kết kinh tế và công nghệ giữa hai nước.

Ông Trump nhấn mạnh rằng các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út, Qatar và Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) có giá trị chiến lược địa chính trị, và sẽ trở thành trụ cột quan trọng trong việc thực thi chính sách của Mỹ.

Tại Diễn đàn Đầu tư Mỹ–Ả Rập Xê Út, ông Trump phát biểu tuyên bố: “Những tổng thống Mỹ khác không thể thuyết phục Ả Rập Xê Út đầu tư 1.000 tỷ USD. Chính quyền của tôi làm được điều này chỉ trong 2 tháng.”

Các doanh nghiệp Mỹ gồm Google, Oracle, Salesforce, Advanced Micro Devices, Uber và công ty DavaVolt có trụ sở tại Arab Saudi sẽ đầu tư 80 tỷ USD “vào các công nghệ tiên tiến mang tính đột phá ở cả hai nước.”

Theo các phân tích, mặc dù ông Trump đã thành công trong việc đạt được các hợp đồng lớn và cam kết chính trị, nhưng chuyến đi này cũng cho thấy mối quan hệ lạnh nhạt giữa ông và Chính phủ Israel. Vì ông không hề ghé thăm Israel lần này, làm dấy lên đồn đoán rằng Mỹ có thể đang điều chỉnh chiến lược Trung Đông của mình.

Ông Trump đang tìm cách sử dụng viện trợ tài chính để đổi lấy không gian chiến lược, nhằm tái thiết lập ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực và chống lại sự xâm nhập của Trung Quốc và Nga.

Được biết, thỏa thuận bán vũ khí trị giá 142 tỷ USD giữa Mỹ và Ả Rập Xê Út lần này, được Nhà Trắng gọi là “thương vụ vũ khí lớn nhất trong lịch sử”, bao gồm 5 lĩnh vực lớn: không quân, phòng thủ tên lửa, hệ thống thông tin, an ninh hàng hải và kiểm soát biên giới, đồng thời bao gồm khối lượng lớn các chương trình huấn luyện và hỗ trợ kỹ thuật.

Quy mô của thỏa thuận này vượt xa các hợp đồng trước đó, bao gồm hợp đồng 60 tỷ USD dưới thời Tổng thống Obama năm 2010 và kế hoạch bán vũ khí trị giá 20 tỷ USD dưới thời Tổng thống George W. Bush năm 2007.

Nhà văn kiêm nhà phân tích người Ả Rập Xê Út Ali Shihabi, người được mời tiếp đón Tổng thống Trump tại thủ đô Riyadh, cho rằng không nên chỉ nhìn vào giá trị đầu tư mà cần nhìn vào ý nghĩa chiến lược rộng lớn hơn.

Ông cho rằng chuyến thăm này làm nổi bật mối quan hệ vững chắc giữa hai nước, và được củng cố thêm thông qua mạng lưới liên kết đang mở rộng trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị và an ninh.

Tờ báo Ai Cập Al Ahram đưa tin, quyết định của ông Trump khi bỏ qua các đồng minh phương Tây truyền thống để đến thăm Trung Đông trước tiên, đã cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của các quốc gia vùng Vịnh trong con mắt của chính quyền Mỹ hiện nay.

Al Ahram nhận định rằng thái độ thân thiện của Trump đối với khu vực Trung Đông trái ngược rõ rệt với sự do dự ban đầu của người tiền nhiệm Joe Biden.