Tổng thống Trump: Phán quyết về thuế quan là ‘Chiến thắng lớn và quan trọng’

Tổng thống Donald Trump ca ngợi phán quyết của Tòa Phúc thẩm Liên bang cho phép các mức thuế quan sâu rộng nhất của ông tiếp tục có hiệu lực trong thời điểm hiện tại.

Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực tại Washington hôm thứ Ba (10/6) đã ra phán quyết rằng các mức thuế có thể tiếp tục được áp dụng trong khi tòa xem xét lại một phán quyết cấp thấp trước đó, trong đó cho rằng ông Trump đã vượt quá quyền hạn của mình khi áp đặt các loại thuế này.

“Một Tòa Phúc thẩm Liên bang vừa ra phán quyết rằng Hoa Kỳ có thể sử dụng THUẾ QUAN để tự bảo vệ trước các quốc gia khác. Một chiến thắng lớn và quan trọng cho Hoa Kỳ,” ông Trump đăng trên Truth Social vào sáng thứ Tư (11/6).

Phán quyết của tòa phúc thẩm cho phép ông Trump tiếp tục thực thi — ít nhất là tạm thời — các mức thuế được gọi là “Ngày Giải Phóng” đối với hàng nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ, cũng như một nhóm thuế riêng đối với Canada, Trung Quốc và Mexico.

Tòa phúc thẩm chưa đưa ra phán quyết về việc liệu các mức thuế này có hợp pháp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) mà ông Trump viện dẫn hay không, nhưng cho phép các mức thuế tiếp tục được áp dụng trong thời gian chờ xem xét.

Tòa án liên bang cho biết vụ kiện này nêu ra các vấn đề “có tầm quan trọng đặc biệt”, khiến họ thực hiện bước đi hiếm hoi là để toàn bộ 11 thẩm phán trong tòa cùng nghe kháng cáo, thay vì chỉ một hội đồng ba thẩm phán như thường lệ. Các tranh luận sẽ được diễn ra vào ngày 31 tháng 7.

Thuế quan, được ông Trump sử dụng làm đòn bẩy đàm phán với các đối tác thương mại của Hoa Kỳ, và bản chất lúc có lúc không của chúng, đã gây sốc cho thị trường và làm chao đảo các doanh nghiệp ở mọi quy mô khi họ tìm cách quản lý chuỗi cung ứng, sản xuất, nhân sự và giá cả.

Phán quyết này không ảnh hưởng đến các mức thuế khác được áp dụng theo thẩm quyền pháp lý truyền thống hơn, chẳng hạn như thuế nhập khẩu thép và nhôm.

Vào ngày 28 tháng 5, một hội đồng ba thẩm phán của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã ra phán quyết rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền áp đặt thuế và thuế quan cho Quốc hội, không phải cho Tổng thống, và rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi viện dẫn Đạo luật IEEPA – một luật vốn được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa “bất thường và nghiêm trọng” trong các tình huống khẩn cấp quốc gia.

Chính quyền Trump đã nhanh chóng kháng cáo phán quyết này, và Tòa Phúc thẩm Liên bang tại Washington đã đình chỉ phán quyết cấp dưới vào ngày hôm sau, trong khi xem xét khả năng ban hành lệnh tạm dừng dài hạn hơn.

Phán quyết được đưa ra trong hai vụ kiện, một do Trung tâm Tư pháp Liberty — một tổ chức phi đảng phái — đệ đơn thay mặt cho năm doanh nghiệp nhỏ của Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia bị áp thuế, và một vụ khác do 12 tiểu bang của Mỹ đệ trình.

Ông Trump tuyên bố rằng ông có quyền hạn rộng rãi để áp đặt thuế quan theo IEEPA. Luật năm 1977 này vốn thường được dùng để áp đặt lệnh trừng phạt đối với kẻ thù của Hoa Kỳ hoặc đóng băng tài sản của họ. Ông Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên sử dụng luật này để áp thuế.

Ông Trump nói rằng các mức thuế được áp đặt hồi tháng Hai đối với Canada, Trung Quốc và Mexico nhằm chống lại nạn buôn lậu fentanyl bất hợp pháp qua biên giới Mỹ — điều mà ba quốc gia này phủ nhận — và rằng mức thuế toàn diện áp dụng cho tất cả các đối tác thương mại của Mỹ vào tháng Tư là phản ứng trước thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ.

Các tiểu bang và doanh nghiệp nhỏ lập luận rằng việc áp thuế không phải là biện pháp hợp pháp hoặc phù hợp để xử lý các vấn đề này, và các doanh nghiệp nhỏ cũng cho rằng việc Hoa Kỳ nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu trong nhiều thập kỷ qua, không đủ để cấu thành một tình huống khẩn cấp theo định nghĩa của IEEPA.

Ít nhất năm vụ kiện khác cũng đã thách thức việc áp dụng IEEPA để biện minh cho các mức thuế này, bao gồm các doanh nghiệp nhỏ khác và tiểu bang California. Một trong các vụ đó, tại tòa liên bang ở Washington, D.C., cũng đã dẫn đến một phán quyết ban đầu chống lại các mức thuế, và cho đến nay chưa có tòa án nào ủng hộ quyền hạn vô giới hạn của ông Trump trong việc áp thuế khẩn cấp như tổng thống đã tuyên bố.