Vòng đàm phán mới giữa hai bên đã bắt đầu trong tuần này tại Washington, nhằm giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại đồng thời làm rõ phạm vi miễn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ.
Việt Nam tìm kiếm đột phá về chính trị và kinh tế – thương mại
Tại “Hội nghị Doanh nghiệp Mỹ – Việt Nam” tổ chức ở Hà Nội cùng ngày, ông Bùi Thanh Sơn kêu gọi các doanh nghiệp Mỹ ủng hộ quá trình đàm phán, thúc đẩy một thỏa thuận thương mại công bằng và cân bằng, đồng thời hỗ trợ thu xếp cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm.
Một số quan chức tiết lộ rằng phía Việt Nam hy vọng việc ký kết thỏa thuận sẽ trở thành cơ hội để hai nhà lãnh đạo gặp gỡ, tuy nhiên các sắp xếp liên quan vẫn chưa được hoàn tất.
Ông Bùi Thanh Sơn cũng kêu gọi Washington sớm công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường, đồng thời dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu công nghệ cao, bao gồm chất bán dẫn tiên tiến, nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại sâu rộng hơn giữa hai nước.
Phía Mỹ tập trung vào cân bằng thương mại và chuỗi cung ứng chiến lược
Ông Michael DeSombre, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề châu Á – Thái Bình Dương, phát biểu qua video tại hội nghị, cho biết thỏa thuận mới cần “tái cân bằng” dòng chảy thương mại song phương để thu hẹp thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ với Việt Nam.
Hiện nay, Việt Nam là quốc gia có mức thặng dư thương mại với Mỹ lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Mexico.
Theo số liệu chính thức của Việt Nam, trong 10 tháng đầu năm nay, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đạt 111 tỷ USD, dự kiến sẽ lập kỷ lục mới. Do chính phủ Mỹ hiện đang tạm thời ngừng hoạt động một phần, Washington vẫn chưa công bố số liệu tương ứng.
Ông DeSombre cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam có tiềm năng đóng vai trò lớn hơn trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược toàn cầu, khi sở hữu trữ lượng phong phú về đất hiếm và gallium, dù quá trình khai thác hiện vẫn còn hạn chế.
Tập trung vào miễn giảm thuế quan và tiếp cận thị trường
Theo thông tin từ Bộ Công Thương Việt Nam, đoàn đàm phán do Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên dẫn đầu hiện đang làm việc tại Washington với phía Hoa Kỳ để thảo luận chi tiết về nội dung của thỏa thuận thương mại.
Trọng tâm của các cuộc đàm phán bao gồm:
-
Việc Mỹ miễn thuế nhập khẩu cho một số mặt hàng của Việt Nam, chẳng hạn như cà phê,
-
Việt Nam mở rộng tiếp cận thị trường cho ô tô và các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ.
Hai bên đã đạt được đồng thuận sơ bộ từ tháng 10, theo đó Mỹ sẽ giữ mức thuế nhập khẩu trung bình khoảng 20% đối với hàng hóa Việt Nam, nhưng một số sản phẩm cụ thể sẽ được miễn thuế.
Theo nguồn tin am hiểu, Việt Nam muốn chờ Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết về tính hợp pháp của chính sách thuế quan dưới thời chính quyền Trump, rồi mới tiến hành ký kết thỏa thuận, dự kiến muộn nhất là trước tháng 12. Phán quyết này được cho là sẽ được công bố từ cuối năm nay đến giữa năm 2026.
Nếu thỏa thuận được ký kết thành công, điều đó sẽ đánh dấu một bước tiến lớn trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm tái định hình cấu trúc thương mại tại châu Á, đồng thời khẳng định vị thế kinh tế – chiến lược ngày càng gia tăng của Việt Nam trong cục diện cạnh tranh thương mại Mỹ – Trung.
