Củ sen: Thần dược thanh nhiệt và tăng cường sức khỏe lá lách

Thiên nhiên đã ban tặng cho con người rất nhiều loại thực phẩm vừa quen thuộc gần gũi lại rất tốt cho sức khỏe, trong đó không thể không kể đến củ sen với mệnh danh “thuốc quý trời ban”. Trong y học cổ truyền Trung Quốc lưu truyền một câu nói: “Hà Liên nhất thân bảo, thu ngẫu tối bổ nhân” (Cây sen toàn thân quý báu, củ sen bổ nhất vào mùa thu).

Có đủ loại thực phẩm mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Ở Đài Loan, thời kỳ sản xuất củ sen là từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm. Củ sen hơi ngọt, giòn, có thể ăn sống, còn có thể dùng để nấu ăn, tạo nên nhiều món ăn ngon và bổ dưỡng.

Giữa đầm sen đang nở rộ, trên mặt nước có bông hoa sen thơm ngát, trong bùn có củ sen trắng ngà. Sở dĩ là cùng một cây, một gốc nhưng hương vị sao lại hoàn toàn khác nhau. Tâm sen thanh khiết và đắng, còn ngó sen lại ngọt bùi.

Củ sen còn có tên gọi khác là liên ngẫu, phần thân rễ của cây sen nằm ngập trong bùn, có hình trụ đường, lớp vỏ ngoài màu nâu nhạt, phía bên trong mềm xốp màu trắng với nhiều khoang rỗng xếp theo hình nan hoa. Hương vị và cách ăn củ sen phụ thuộc vào sự đa dạng và độ chín của củ. Loại giòn thích hợp dùng để ăn sống, còn loại xốp thì thích hợp để nấu canh và làm mì củ sen.

Cuốn sách y học cổ điển Trung Quốc ‘Bản thảo cương mục’ của Lý Thời Trân viết rằng củ sen là “rễ thần”, có thể hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, cầm tiêu chảy, tăng cường sức khỏe lá lách, tăng cảm giác thèm ăn, thanh nhiệt, làm dịu tâm trí và gia cường sinh lực, nuôi dưỡng bản thể, ngăn ngừa chảy máu trong và có thể ăn bất cứ lúc nào.

Trước những lợi ích vô cùng tuyệt vời này, củ sen được rất nhiều phụ nữ, trẻ em, người già và người yếu bệnh tật ưa chuộng. Tuy nhiên, dù rất ngon và bổ nhưng cũng nên sử dụng ở mức vừa phải. Đặc biệt đối với người có thể chất lạnh, tay chân lạnh cũng không nên ăn quá nhiều củ sen sống.

Bí quyết hái củ sen

Cục Quản lý Nông nghiệp và Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp Đài Loan đã đăng một bài đăng trên trang FB “Xianxiang Nong YA-Agri-Food and Food Agency”, chia sẻ hướng dẫn thực tế về củ sen và nhắc mọi người chú ý 3 bước khi lựa chọn củ sen:

1. Những đốt sen dày, dài và to tròn thì chất lượng tốt hơn vì có độ béo bùi và hương vị thơm ngon hơn.

2. Củ sen tươi ngon tự nhiên thì đốt sen sẽ có màu vàng nâu, vỏ mịn, không bị trầy xước và vẫn còn vết bùn đất lấm lem. Nếu mua củ sen có vỏ ngoài màu trắng thì đây có thể là củ đã bị ngâm hóa chất.

3. Củ sen có lỗ rỗng lớn thì tốt hơn. Lỗ rỗng càng to thì củ sen chứa càng nhiều nước, khi nấu sẽ rất mềm, bùi và thơm ngon.

Vì củ sen rất giàu tinh bột và polyphenol nên nếu để lâu bên ngoài không khí sau khi gọt vỏ sẽ dễ bị oxy hóa và đổi màu. Do đó, bạn có thể ngâm củ sen trong nước sạch để ngăn không khí làm ảnh hưởng đến chất lượng của sen, hoặc cần chần qua nước sôi. Điều này sẽ giúp giảm lượng polyphenol giúp ngăn ngừa quá trình oxy hóa và đen.

Trong trường hợp nếu mua nhiều củ sen một lúc, thì bạn nên bọc trong giấy báo trắng, cho vào túi ni lông, bảo quản trong tủ lạnh. Củ sen còn dính đất có thể bảo quản trong tủ lạnh một tuần, còn củ sen không dính đất thì có thể bảo quản trong 3 ngày. Chúng cũng có thể được gọt vỏ và thái lát, sau khi chần nước sôi thì bảo quản trong tủ đông được một tháng.