Hạt hạnh nhân mắc kẹt 7 ngày trong phế quản thiếu niên 15 tuổi

Khi bệnh viện xác định được dị vật, bệnh nhân đã bị biến chứng xẹp phân thùy đáy – lưng phổi trái kèm theo tràn khí trung thất. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ bị tổn thương nghiêm trọng và vĩnh viễn cho hệ hô hấp.

• Bé trai 7 tuổi tử vong do hóc đầu nắp bút

Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố vừa công bố một trường hợp bị mắc dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm, khi dị vật lớn nằm sâu ở cuối phế quản, bị mô hạt và giả mạc viêm bao bọc chặt.

Bệnh nhân là em L.T.H. (15 tuổi, ngụ xã Nhơn Mỹ, tỉnh An Giang), nhập viện với biểu hiện khó thở kéo dài. Khai thác bệnh sử, được biết, trong lúc nằm võng ăn bánh hạnh nhân đậu phộng, em bất ngờ ho sặc sụa kèm nôn ói.

Đến ngày thứ 3 sau sự cố, bệnh nhân được thăm khám tại một phòng khám tư ở địa phương, được chẩn đoán viêm phế quản và được tiêm thuốc không rõ loại.

Đến ngày thứ 6, tình trạng mệt và khó thở ngày càng tăng. Gia đình đưa H. đến Bệnh viện Sản Nhi An Giang, được chẩn đoán viêm phổi, cho thở oxy và điều trị kháng sinh.

Khi có kết quả CT scan phát hiện có dị vật trong phổi trái, bệnh nhân được chuyển khẩn Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Kết quả chụp CT scan đường thở chuyên sâu xác định dị vật nằm ở đoạn cuối phế quản gốc trái, gây biến chứng xẹp phân thùy đáy – lưng phổi trái kèm theo tràn khí trung thất.

“Đây là tình trạng cực kỳ nguy hiểm, nếu không xử trí kịp thời có thể gây tổn thương nghiêm trọng và vĩnh viễn cho hệ hô hấp” – theo Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố.

Dị vật nằm lâu ngày gây viêm nặng

Khi tiến hành nội soi đường thở bằng ống soi mềm qua đường mũi dưới gây mê tĩnh mạch, ê-kíp bác sĩ xác định dị vật là hạt hạnh nhân đã nằm trong phế quản 7 ngày, kích thích phản ứng viêm dữ dội.

Niêm mạc phế quản gốc trái bị sung huyết, xuất hiện mô hạt và giả mạc viêm bao bọc chặt dị vật. Ngoài ra, lòng phế quản còn chứa nhiều đàm trắng đục, làm hạn chế tầm nhìn và gây khó khăn cho việc tiếp cận bằng các dụng cụ nội soi thông thường.

Thách thức lớn nhất là hạt hạnh nhân thuộc nhóm dị vật không cản quang, nghĩa là gần như “vô hình” dưới màn hình tăng sáng của hệ thống X-quang. Vì vậy, việc sử dụng kìm gắp hô hấp truyền thống tiềm ẩn nhiều rủi ro, do dị vật bị bít quá chặt và có thể gây tổn thương sâu hơn cho niêm mạc phổi vốn đã viêm nhiễm nặng.

Giải pháp sáng tạo: đưa dụng cụ tim mạch vào đường thở

Trước tình huống bế tắc, các bác sĩ đã quyết định hội chẩn và phối hợp với ê-kíp thông tim can thiệp để tìm giải pháp phù hợp.

Một trở ngại kỹ thuật phát sinh là dây dẫn của dụng cụ tim mạch vốn không được thiết kế để sử dụng trong hệ thống nội soi hô hấp.

Để xác định vị trí dị vật, ê-kíp đã đưa ra sáng kiến bơm thuốc cản quang trực tiếp vào phế quản chứa dị vật thông qua hệ thống nội soi. Thuốc cản quang lúc này đóng vai trò như “bản đồ định vị”, giúp bác sĩ nhìn rõ cấu trúc đường thở và vị trí dị vật dưới màn hình tăng sáng.

Dựa vào hình ảnh này, các bác sĩ sử dụng thòng lọng tim mạch 3 vòng (Atrieve Snare 4–8 mm) để luồn ra phía sau dị vật. Khi đã ở vị trí thích hợp, thòng lọng được bung ra để giữ chặt hạt hạnh nhân và kéo ra được một phần dị vật.

Phần còn lại sau đó được lấy ra thành công bằng kìm cá sấu hô hấp truyền thống.

Phối hợp đa chuyên khoa

BSCK2 Nguyễn Minh Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện cho hay đây là ca can thiệp đặc biệt do dị vật đã nằm lâu trong đường thở và bị bao bọc bởi mô viêm cùng giả mạc, khiến việc tiếp cận bằng dụng cụ thông thường gặp nhiều trở ngại.

Việc linh hoạt kết hợp dụng cụ của chuyên ngành tim mạch can thiệp với nội soi hô hấp đã mở ra giải pháp hiệu quả trong tình huống khó.

“Đây có thể xem là một kỹ thuật mang tính kết hợp giữa nhiều chuyên khoa. Nhờ sự phối hợp của các ê-kíp cùng hệ thống chụp tăng sáng, chúng tôi có thể xác định chính xác vị trí dị vật và lấy ra an toàn, hạn chế tối đa tổn thương cho phế quản của bệnh nhân”, BS Tiến chia sẻ.

Ca thủ thuật kết thúc thành công khi toàn bộ dị vật và đàm đục được làm sạch, không ghi nhận biến chứng.

Sau can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, hết khó thở và các thông số hô hấp trở lại bình thường.

Ca bệnh trên cho thấy nguy cơ tai nạn hóc dị vật đường thở có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.

Theo BS Tiến, đối với trẻ lớn và cả người trưởng thành, thói quen vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa hoặc la khóc có thể khiến thức ăn rơi vào đường thở, dẫn đến tắc nghẽn nguy hiểm.

Với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người lớn cần đặc biệt cẩn trọng khi trẻ tiếp xúc với các vật nhỏ, đồ chơi có chi tiết rời hoặc thức ăn dễ gây hóc.

BS Tiến khuyến cáo cần phát hiện sớm tình trạng hóc dị vật và đưa người bệnh ngay đến các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị để xử trí.