Ảnh: Wikimedia
Các loại thảo dược, liệu pháp Trung y kết hợp với việc bổ sung đủ nước và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, có thể giúp làn da trở nên rạng rỡ và tươi trẻ hơn.
Khi cha của bà Connie Chen bước sang tuổi 80, hệ tiêu hóa của ông không còn hoạt động như trước. Vùng bụng của ông lớn hơn và các đốm đồi mồi trên mặt ngày càng rõ.
“Cha tôi ngủ ngon và không ăn thức ăn quá nhiều dầu mỡ hay quá thanh đạm, nhưng hệ tiêu hóa của ông không còn hoạt động hiệu quả như trước nữa”, bác sĩ Chen, Giám đốc Jingher Chinese Medicine Clinic, chia sẻ trong chương trình “Health 1+1” của NTD (Đài truyền hình Tân Đường Nhân), một kênh truyền thông cùng hệ thống với The Epoch Times.
Bác sĩ Chen đã áp dụng các phương pháp Trung y để cải thiện chức năng đường ruột cho cha mình. Khoảng hai tuần sau, bà cho biết, cha bà nhận thấy vùng bụng đã nhỏ lại và đốm đồi mồi lớn nhất trên mặt cũng đã biến mất.
Kể từ năm 2019, ông đặc biệt chú ý đến vấn đề tiêu hóa và chuyển hóa. Giờ đây, sau sáu năm, bác sĩ Chen cho biết một số nốt tàn nhang và các đốm màu vàng nâu trên mặt ông thực sự đã mờ đi.
“Sau khi đào thải được các chất thải trong đường ruột, những khuyết điểm trên da mặt sẽ giảm đi đáng kể”, bà nói.
Trải nghiệm của cha bà cho thấy một quan niệm cốt lõi trong Trung y: Tình trạng của làn da có thể phản ánh những gì đang diễn ra bên trong cơ thể.
Ngày nay, các nghiên cứu hiện đại cũng đang tìm hiểu về mối quan hệ này dưới một góc độ khác, được gọi là trục ruột – da.
Trong Trung y, các tạng phủ không chỉ được hiểu dựa trên chức năng giải phẫu mà còn được xem là những hệ thống chức năng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Phế (phổi) được cho là “chủ bì mao” (chủ về da và lông), trong khi phế và đại tràng được xem là một cặp tạng phủ có quan hệ biểu lý (quan hệ bên trong – bên ngoài).
Tương tự, sắc da cũng được xem là một trong nhiều dấu hiệu bên ngoài phản ánh tình trạng của các hệ thống bên trong cơ thể. Theo quan điểm này, tình trạng bài tiết kém và những trạng thái được mô tả là khô ruột, nhiệt hoặc thấp ở đường ruột có thể biểu hiện qua những thay đổi trên da.
Do đó, việc điều trị tập trung vào khôi phục sự cân bằng tổng thể của cơ thể, thay vì chỉ đơn thuần là loại bỏ một đốm da nhìn thấy bên ngoài. Tùy theo thể trạng của mỗi người, phác đồ điều trị có thể bao gồm thanh nhiệt, trừ thấp, kiện tỳ (tăng cường chức năng lá lách), dưỡng huyết (bổ máu) hoặc nhuận tràng (làm ẩm ruột).
Y học hiện đại mô tả mối quan hệ này theo cách khác, nhưng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy sự tương tác giữa ruột và làn da.
Hệ vi sinh vật đường ruột tạo ra các chất chuyển hóa và tương tác với hệ miễn dịch cũng như hệ thần kinh nội tiết, từ đó có thể ảnh hưởng đến tình trạng viêm, stress oxy hóa và chức năng hàng rào bảo vệ da. Một nghiên cứu tổng quan năm 2025 về quá trình lão hóa da đã xác định trục ruột – da là một yếu tố đang được nghiên cứu trong quá trình lão hóa.
Một bài tổng quan khác gần đây tập trung vào các axit béo chuỗi ngắn, là những chất chuyển hóa được tạo ra khi vi khuẩn đường ruột lên men chất xơ trong chế độ ăn. Những hợp chất này có thể ảnh hưởng đến tình trạng viêm, tín hiệu miễn dịch, stress oxy hóa và chức năng hàng rào bảo vệ da.
Những phát hiện này không chứng minh rằng táo bón gây ra đốm đồi mồi hoặc việc làm sạch đường ruột có thể loại bỏ sắc tố da. Đốm đồi mồi có mối quan hệ chặt chẽ với quá trình lão hóa và sự phơi nhiễm tia cực tím tích lũy theo thời gian. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới về mối quan hệ của trục ruột – da cho thấy một điểm tương đồng thú vị giữa y học hiện đại và quan niệm lâu đời của Trung y về mối quan hệ giữa sức khỏe tiêu hóa và làn da.
Bác sĩ Chen cho biết bà thường gặp các bệnh nhân lớn tuổi có tình trạng mà Trung y mô tả là “tràng táo” (ruột bị khô). Trên thực tế, quá trình lão hóa có thể đi kèm với tình trạng nhu động ruột chậm lại, uống không đủ nước, thay đổi chế độ ăn uống, sử dụng thuốc và nhiều yếu tố khác góp phần gây táo bón.
Đối với những bệnh nhân phù hợp, bà Chen khuyến nghị sử dụng bài thuốc Ma Tử Nhân Hoàn, còn gọi là viên hạt gai dầu (Hemp Seed Pill), một bài thuốc cổ truyền đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ để điều trị táo bón.
Bài thuốc này cũng đã được đánh giá trong các thử nghiệm lâm sàng hiện đại.
Trong một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên trên 291 người mắc chứng táo bón chức năng, các nhà nghiên cứu đã so sánh Ma Tử Nhân Hoàn với thuốc nhuận tràng kích thích senna và giả dược. Sau tám tuần, 68% người dùng Ma Tử Nhân Hoàn đạt tiêu chí “đáp ứng hoàn toàn” theo định nghĩa của nghiên cứu, so với tỷ lệ 33% ở nhóm dùng giả dược.
Một nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2021 đã xem xét 17 thử nghiệm với sự tham gia của 1.681 bệnh nhân. Hai thử nghiệm có chất lượng cao hơn cho thấy Ma Tử Nhân Hoàn giúp tăng số lần đi đại tiện tự nhiên hoàn toàn và cải thiện hiệu quả điều trị so với giả dược.
Bác sĩ Chen cũng có thể điều chỉnh phác đồ thảo dược tùy theo thể trạng của từng người, đôi khi bổ sung những vị thuốc như đương quy, vị thuốc vốn được dùng theo truyền thống để dưỡng huyết và thúc đẩy tuần hoàn máu.
Vì các bài thuốc thảo dược có thể tương tác với thuốc tây y hoặc không phù hợp với một số bệnh lý nhất định, do đó người lớn tuổi nên tham khảo ý kiến của bác sỹ chuyên môn trước khi sử dụng thường xuyên.
Bản thân bác sĩ Chen có làn da trắng sáng và mịn màng. Bà chia sẻ rằng bí quyết để duy trì làn da khỏe mạnh của mình chính là giữ cho đường ruột hoạt động thông suốt. Thức uống đầu tiên của bà mỗi sáng là món “green latte” tự làm tại nhà.
Nguyên liệu
Cách chế biến
Công thức này rất linh hoạt, có thể sử dụng hầu hết các loại rau tùy theo những gì có sẵn trong tủ lạnh. Chất pectin trong rau tạo cảm giác no và giúp làm trơn đường ruột. Để làm sạch đường ruột kỹ hơn, bác sĩ Chen cũng dùng green latte cùng với viên uống chiết xuất từ hạt gai dầu.
Bác sĩ Chen cho biết theo Trung y, rau có tính hàn. Vì vậy, phụ nữ nên nấu rau kỹ và thêm gừng, một nguyên liệu có tính ôn, giúp cân bằng cơ thể.
Ngoài món green latte, bác sĩ Chen còn sử dụng một bài thuốc cổ truyền gọi là Cao quy lộc. Đây là sản phẩm bổ sung sức khỏe được làm từ mai rùa và nhung hươu, có tác dụng thúc đẩy sản sinh collagen và nuôi dưỡng làn da từ bên trong. Các nghiên cứu cho thấy bài thuốc này có đặc tính chống oxy hóa và giúp bảo vệ xương khớp.
Bác sĩ Chen từng bị gãy xương do chấn thương khi chơi thể thao và đã uống sản phẩm này hằng ngày sau khi xuất viện. Chỉ sau ba tháng, bà đã hồi phục tốt và tham gia chạy marathon, cho thấy khả năng phục hồi đáng kinh ngạc. Hiện tại, bà tiếp tục sử dụng sản phẩm này như một loại thực phẩm bổ sung sức khỏe hằng ngày.
Một phương pháp khác để loại bỏ đốm đồi mồi là giảm quá trình tổng hợp melanin. Bác sĩ Chen giới thiệu ba loại thảo dược phổ biến, dễ chế biến, có thể ức chế quá trình chuyển đổi từ tyrosinase thành melanin.
Nguyên liệu
Cách chế biến
Cho các nguyên liệu vào nồi nước. Đun sôi, sau đó hạ nhỏ lửa và đun liu riu trong 5 phút. Tắt bếp, ngâm thêm khoảng 20 phút trước khi uống. Hoặc có thể nghiền nhuyễn các nguyên liệu, cho vào túi lọc trà rồi hãm với nước sôi.
Công dụng
Bác sĩ Chen cũng điều trị các vấn đề về sắc tố da bằng phương pháp tác động từ bên ngoài.
Đối với các vùng thâm nám phẳng, bà sử dụng những chiếc kim rất mảnh châm xung quanh vùng bị ảnh hưởng, một kỹ thuật mà bà gọi là châm rải hoặc vi châm. Trong Trung y, mục tiêu của phương pháp này là thúc đẩy tuần hoàn máu tại chỗ và hỗ trợ quá trình phục hồi.
Bác sĩ Chen cho biết khi kết hợp điều trị nội khoa với châm cứu, một số bệnh nhân nhận thấy các vùng thâm nám bắt đầu mờ đi trong vòng một đến hai tuần, đôi khi tình trạng các nếp nhăn nhỏ cũng được cải thiện.
Đối với các vết thâm nám nổi gồ lên bề mặt da, bác sĩ Chen đôi khi sử dụng phương pháp hỏa châm, một kỹ thuật truyền thống trong đó một loại kim chuyên dụng được hơ nóng rồi áp nhanh lên vùng tổn thương. Phương pháp này tạo ra một tổn thương nhỏ có kiểm soát, sau đó vùng da này sẽ đóng vảy và lớp vảy sẽ tự bong ra một cách tự nhiên.
Tuy nhiên, có một điều quan trọng cần lưu ý: Không nên mặc định rằng bất kỳ đốm sắc tố nào nổi gồ lên hoặc có sự thay đổi đều là đốm đồi mồi.
Bất kỳ đốm nào mới xuất hiện, thay đổi về kích thước hoặc màu sắc, có hình dạng khác lạ, chảy máu, ngứa hoặc có biểu hiện khác thường đều cần được bác sĩ da liễu đánh giá để loại trừ ung thư da hoặc các bệnh lý khác trước khi tiến hành các phương pháp điều trị mang tính phá hủy mô.
Trung y và các nghiên cứu hiện đại về trục ruột – da sử dụng những cách tiếp cận rất khác nhau, do đó không nên coi chúng là tương đương nhau. Trung y xem xét các trạng thái như thấp, nhiệt, khí và huyết, trong khi các nhà nghiên cứu hiện đại lại tập trung vào nghiên cứu hệ vi sinh vật, các chất chuyển hóa, các con đường miễn dịch và stress oxy hóa.
Tuy nhiên, cả hai cách tiếp cận đều đặt ra một câu hỏi tương tự: Liệu một làn da khỏe mạnh có phụ thuộc phần nào vào những gì đang diễn ra bên ngoài chính làn da hay không?
Các nhà khoa học đang ngày càng nghiên cứu sâu hơn về khả năng này. Các bài tổng quan về trục ruột – da cho thấy vi sinh vật đường ruột và các chất chuyển hóa của chúng có thể ảnh hưởng đến tình trạng viêm, hệ miễn dịch, stress oxy hóa và các quá trình khác liên quan đến sức khỏe cũng như quá trình lão hóa của làn da.
Điều này không có nghĩa là các “độc tố” tích tụ trong đường ruột sẽ đơn giản thoát ra và hình thành các đốm trên mặt, cũng chưa có bằng chứng thuyết phục nào cho thấy việc chỉ cần cải thiện thói quen đi đại tiện là đủ để loại hết các vết thâm nám do lão hóa của tuổi tác.
Tuy nhiên, phương pháp của bác sĩ Chen làm nổi bật một nguyên tắc rộng hơn đang ngày càng được các nghiên cứu hiện đại quan tâm: Việc chăm sóc làn da có thể đòi hỏi nhiều hơn là việc chỉ điều trị trên bề mặt da.
Để duy trì quá trình lão hóa khỏe mạnh, việc duy trì thói quen đại tiện đều đặn, ăn chế độ giàu chất xơ, bổ sung đủ nước, bảo vệ da khỏi phơi nhiễm tia cực tím quá mức và thăm khám kịp thời khi thấy xuất hiện những thay đổi bất thường trên da đều đóng vai trò quan trọng.
Theo The Epoch Times
Theo TrendForce, nhu cầu tính toán AI toàn cầu tăng mạnh đã giúp tổng doanh…
Theo truyền thông Nga, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 19 giờ 40 phút…
Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Năm (10/9) đã cập nhật nội dung khuyến cáo…
Áp thấp nhiệt đới hình thành trên Biển Đông đang hướng về khu vực miền…
Theo báo cáo, số người từ 20 tuổi trở lên mắc tiểu đường tại Trung…
Hamas công bố cái chết của al-Yazouri trước thông báo chính thức từ phía Israel.
