6 sự cố hệ thống trong 6 ngày tại Mỹ: Ông Vance lên tiếng

Chỉ trong 6 ngày kể từ thứ Năm (12/11), nước Mỹ liên tiếp gặp 6 sự cố hệ thống công nghệ lớn, từ Microsoft, hàng không, ngân hàng, Apple tới cả mạng nội bộ của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA). Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Hai (16/11) cho biết người Mỹ không cần xây hầm trú ẩn hay tích trữ lương thực, dù Anh và Pháp đã khuyên người dân chuẩn bị sẵn đồ ăn, nước uống.

Phó Tổng thống JD Vance trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio tại Phòng Bầu dục, thứ Ba, ngày 9/9/2025. (Ảnh: Daniel Torok/ Nhà Trắng)

Ông Vance và ông Mullin bác khả năng khủng hoảng cận kề

Trong cuộc phỏng vấn trên Fox News, người dẫn chương trình Laura Ingraham hỏi ông Vance: “Với những gì đã xảy ra trong hai tuần qua, người Mỹ có nên làm theo [Anh và Pháp] không?”

“Rất nhiều bạn bè liên lạc và hỏi tôi có nên chuẩn bị xây hầm trú ẩn hay tích trữ thức ăn, nước uống không. Câu trả lời của tôi là không. Chúng tôi không thấy khủng hoảng đang đến gần, nhưng bạn phải chuẩn bị cho mọi tình huống,” ông Vance trả lời.

Ông nói chính quyền muốn vừa ngăn được kịch bản xấu nhất, vừa sẵn sàng nếu kịch bản đó xảy ra. Ông cũng cho biết Tổng thống Trump đã thúc đẩy nước Mỹ tái đầu tư, giúp đất nước chuẩn bị tốt hơn trước khủng hoảng. “Nhưng điều đó không có nghĩa là khủng hoảng sắp xảy ra.”

Các hệ thống mạng của Mỹ đã gặp 6 sự cố lớn liên tiếp trong 6 ngày qua, gây ảnh hưởng rộng và thu hút nhiều sự chú ý. Fox News và Reuters đưa tin một số người Mỹ vì thế đã bắt đầu tích trữ đồ hộp và nước đóng chai.

Trong khoảng một tháng qua, Anh, Pháp và Đức lần lượt kêu gọi người dân chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp như tấn công mạng, thời tiết cực đoan hay hạ tầng bị gián đoạn. Tờ The Independent của Anh cho biết cuối tháng 10, Chính phủ Anh phát động chiến dịch quảng cáo “Hãy sẵn sàng” (Be Ready), khuyên mỗi gia đình chuẩn bị sẵn nước đóng chai và thực phẩm bảo quản được lâu, đủ dùng trong 3 ngày. Chính phủ Pháp khuyên người dân chuẩn bị đồ dùng khẩn cấp cho 72 giờ, còn Chính phủ Đức khuyên chuẩn bị đủ cho tối đa 10 ngày.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin hôm thứ Hai (16/11) cũng cho biết người Mỹ không cần tích trữ như vậy, khi được phóng viên Peter Doocy của Fox News hỏi về việc này. Được hỏi có cần chuẩn bị đồ dùng khẩn cấp cho 90 ngày hay không, ông Mullin nói: “Hoàn toàn không cần”. Ông cho rằng một số người đang gây hoang mang trên mạng xã hội, nhưng những lời đó không có căn cứ.

6 sự cố hệ thống mạng tại Mỹ trong 6 ngày

Hôm 12/11, các dịch vụ Outlook, Teams và Microsoft 365 của Microsoft bất ngờ gặp sự cố trên diện rộng. Nhiều nhân viên doanh nghiệp không gửi, nhận được email, không đăng nhập được hệ thống văn phòng. Hoạt động hằng ngày của một số công ty bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ông Charles Lamanna, Phó Chủ tịch điều hành phụ trách Copilot, tác tử AI và nền tảng của Microsoft, hôm 16/11 đăng lời giải thích về sự cố trên mạng xã hội X. Ông cho biết một bản sửa lỗi được triển khai trên máy chủ Microsoft 365 từ tháng 7 năm nay có lỗi tiềm ẩn. Khi xử lý một số loại tác vụ nhất định, lỗi này khiến máy chủ quá tải rồi ngừng phản hồi.

Một ngày sau, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ra lệnh tạm dừng các chuyến bay cất cánh tại các sân bay trên toàn nước Mỹ. Nguyên nhân không phải thời tiết xấu hay tai nạn máy bay, mà là mạng liên lạc của hệ thống kiểm soát không lưu gặp sự cố.

Theo Bộ trưởng Giao thông Vận tải Mỹ Sean Duffy, điều tra ban đầu cho thấy một lượng dữ liệu lớn đổ vào đã khiến các thiết bị cũ trong mạng liên lạc quá tải. Sau đó, ông Duffy lấy sự cố này làm lý do để đề nghị Quốc hội cấp 50 tỷ USD nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu của Mỹ.

Hôm 16/11, dịch vụ trực tuyến của nhiều ngân hàng lớn tại Mỹ liên tiếp trục trặc. Một số khách hàng không đăng nhập được tài khoản, không kiểm tra được số dư hay chuyển tiền. Ngân hàng JPMorgan Chase xác nhận hệ thống nội bộ gặp lỗi phần mềm khiến một số giao dịch bị xử lý chậm, và hiện chưa phát hiện dấu hiệu tấn công mạng.

Cùng ngày, hãng hàng không United Airlines cũng phải hoãn hoặc hủy một số chuyến bay do sự cố kỹ thuật.

Hôm 17/11, một số dịch vụ của Apple lại gặp trục trặc do lỗi khi cập nhật nội bộ. Các dịch vụ bị ảnh hưởng gồm iCloud, Apple Pay cùng một số dịch vụ dành cho doanh nghiệp và ngành giáo dục.

Cũng trong ngày này, Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ xác nhận mạng nội bộ của cơ quan này bị suy giảm hiệu năng tạm thời trong lúc bảo trì định kỳ. CNN dẫn nguồn tin cho biết mạng bị ảnh hưởng là NSANet, mạng mà nhân viên NSA sử dụng để chia sẻ thông tin mật trong nội bộ.

Sự cố liên quan đến việc bảo trì định kỳ và đã ảnh hưởng tới một số hệ thống nội bộ, NSA cho biết. Nhờ hạ tầng có nhiều cơ chế dự phòng, năng lực thực hiện các nhiệm vụ then chốt vẫn bình thường và khả năng bảo vệ an ninh quốc gia không bị ảnh hưởng.

Hiện chưa có bằng chứng công khai nào cho thấy các sự cố diện rộng liên tiếp này có liên quan đến nhau. Các cơ quan, công ty gặp sự cố cũng đều phủ nhận nguyên nhân là tấn công mạng. Dù vậy, nghị sĩ của cả hai đảng tại Quốc hội đang yêu cầu chính quyền Trump giải trình.

Lời khuyên của các chuyên gia

Trong bài đăng hôm 17/11, Reuters dẫn lời chuyên gia an ninh mạng Cynthia Kaiser cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp phát hiện lỗ hổng trong các phần mềm cũ nhanh hơn, buộc doanh nghiệp và cơ quan chính phủ phải chạy đua vá lỗ hổng trước khi kẻ tấn công kịp lợi dụng. “Nhưng quá trình này không tránh khỏi những trục trặc và gián đoạn dịch vụ,” bà Kaiser nói. Bà từng là quan chức cấp cao về an ninh mạng của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), hiện là Phó Chủ tịch cấp cao của công ty an ninh mạng Halcyon.

Hãng tin này cũng phỏng vấn nhiều chuyên gia khác về cách người dân có thể tự bảo vệ mạng và thông tin của mình.

Xác thực nhiều lớp: Bà Emily Austin, nhà nghiên cứu bảo mật trưởng của công ty an ninh mạng Censys (Mỹ), khuyên người dùng đặt một mật khẩu riêng cho mỗi trang web khi truy cập các trang có bảo vệ, và thường xuyên theo dõi giao dịch trong tài khoản.

Tuy nhiên, bà Austin cũng nói rằng với những lỗ hổng nằm ở khâu phát triển trang web, như lỗ hổng PHP, người dùng cuối thực ra không làm được nhiều.

Bật tự động cập nhật: Ông Dan Guido, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập công ty an ninh mạng Trail of Bits, khuyên: “Nên bật chế độ tự động cập nhật cho điện thoại, máy tính và bộ định tuyến (router) trong nhà.”

Các công ty thường phát hành bản cập nhật bảo mật và bản vá sau khi phát hiện lỗ hổng đã biết. Vì vậy, cài đặt kịp thời các bản này giúp thu hẹp khoảng thời gian tin tặc có thể lợi dụng lỗ hổng để tấn công.

Ông Guido cũng thừa nhận: “Ngay cả khi một người đã làm đúng mọi thứ lúc lướt web, chẳng hạn dùng xác thực hai yếu tố, dữ liệu cá nhân của họ vẫn có thể bị lộ. Bạn không thể tự vá lỗ hổng trên trang web của bệnh viện”. Phần lớn trách nhiệm thực ra thuộc về các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng.

Cập nhật thiết bị kết nối mạng: Bà Runa Sandvik, chuyên gia an ninh số và là người sáng lập Granitt, khuyên người dân nâng cấp ngay khi ứng dụng, dịch vụ trên điện thoại và các thiết bị khác có bản cập nhật, và không bỏ qua các thiết bị kết nối Internet trong nhà.

Tiến sĩ Daniel Gardham, giảng viên Trung tâm An ninh mạng thuộc Đại học Surrey (Anh), cho biết các tổ chức phải nắm rõ mình đang sử dụng những phần mềm nào, cài bản vá kịp thời và kiểm tra xem hệ thống đã bị xâm nhập hay chưa.

Ông nói thêm rằng trong thời đại AI, kẻ tấn công đang dần chiếm ưu thế. “Phát hiện lỗ hổng ngày càng nhanh và dễ hơn, nhưng vá lỗ hổng trên tất cả các hệ thống đang dùng những phần mềm này thì khó hơn nhiều,” ông Gardham nói.

Cảnh giác với kẻ lừa đảo: Ông Nic Adams, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành công ty an ninh mạng 0rcus, cho biết mỗi khi một mối đe dọa an ninh mạng lớn lên mặt báo, kẻ lừa đảo và tội phạm mạng sẽ tìm cách trục lợi. “Khi những tin như vậy lên trang nhất, người dân nên mở thẳng ứng dụng của công ty bị ảnh hưởng hoặc tự gõ địa chỉ trang web của công ty để xem hướng dẫn chính thức,” ông Adams nói.

Ông lưu ý người dùng cần đặc biệt cẩn thận với những tin nhắn nói rằng tình hình đang khẩn cấp, yêu cầu “bảo vệ tài khoản” ngay lập tức, và phải kiểm tra kỹ xem các tin nhắn này có thật không.

Tiền gửi ngân hàng có an toàn?

Điều người dân bình thường quan tâm nhất có lẽ là: tiền gửi ngân hàng của mình có an toàn không?

Ông Paul Benda, Phó Chủ tịch điều hành phụ trách rủi ro, gian lận và an ninh mạng của Hiệp hội Ngân hàng Mỹ, nói với Reuters rằng ngành ngân hàng vẫn luôn chuẩn bị cho thời điểm này kể từ khi các mô hình AI tiên tiến ra đời. Ông cho biết các ngân hàng đang “dốc toàn lực để bảo đảm không còn để lại lỗ hổng bảo mật dễ bị kẻ gian lợi dụng”.

Ông Benda cũng lưu ý các mối đe dọa trên mạng đã bước vào một “trạng thái bình thường mới”, nên người tiêu dùng phải cảnh giác hơn. Nhất là sau vụ lỗ hổng PHP, khi mua sắm tại các nhà bán lẻ hay trang web không quen thuộc, người dân càng nên chú ý đến mức độ an ninh mạng của nơi đó. Ông nhắc rằng khả năng bảo vệ của các trang này có thể kém xa ngân hàng.

Ông khuyên người tiêu dùng không dùng chung một mật khẩu cho nhiều trang mua sắm, và nên cân nhắc sử dụng “khóa truy cập” (passkey) khi có thể. Khóa truy cập là một loại khóa số gắn với một trang web cụ thể, giúp người dùng không phải nhập mật khẩu mỗi lần đăng nhập và có khả năng chống lừa đảo qua mạng (phishing).

Lâm Thần

Published by
Lâm Thần

Recent Posts

Chính phủ Ấn Độ đau đầu vì gạo dư thừa kỷ lục, Việt Nam và Thái Lan lo ngại

Ấn Độ đang dư thừa gạo với tồn kho kỷ lục, trong khi lượng gạo…

46 giây ago

Hai “hóa chất vĩnh cửu” gắn liền với tăng nguy cơ ung thư vú

Nghiên cứu ở Mỹ: Phụ nữ có nồng độ PFOA, PFOS trong máu cao nhất…

11 phút ago

Người đứng đầu FAA nhận trách nhiệm về vụ dừng bay toàn nước Mỹ

Cục trưởng FAA Bryan Bedford nhận lỗi về mình trong vụ dừng bay toàn nước…

18 phút ago

Việt Nam phát sinh khoảng 516.000 tấn rác điện tử, phần lớn là nhóm thiết bị điện tử nhỏ

Việt Nam phát sinh khoảng 516.000 tấn rác điện tử năm 2022 nhưng chưa thống…

19 phút ago

Ông Carney: Thỏa thuận thương mại với Mỹ “chưa tới đích”, phía Trung Quốc “rất chuyên nghiệp”

Ông Carney cho biết thỏa thuận thương mại với Mỹ đã có tiến triển nhưng…

26 phút ago

Tổng thống Mexico bay 21 giờ ở khoang phổ thông, cư dân mạng Trung Quốc bàn tán

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngồi khoang phổ thông cùng hành khách bình thường đến…

36 phút ago