Hai “hóa chất vĩnh cửu” gắn liền với tăng nguy cơ ung thư vú

Nhóm phụ nữ chứa nhiều “hóa chất vĩnh cửu” PFOA, PFOS trong máu nhất có tỷ lệ mắc ung thư vú ER âm tính cao hơn nhóm thấp nhất lần lượt 67% và 93%, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).

Ảnh: Shutterstock

Nghiên cứu đăng trên tập san Journal of Clinical Oncology hôm thứ Năm (5/11), do Tiến sĩ Alexandra White, nhà nghiên cứu của NIH, dẫn dắt. Tác giả thứ nhất là Tiến sĩ Che-Jung Chang, từng là nghiên cứu viên tại NIH.

Ung thư vú ER âm tính là thể bệnh mà khối u không có thụ thể estrogen (ER), nên hormone này không giúp tế bào ung thư phát triển như ở thể đáp ứng với estrogen, thể này thường tiến triển mạnh hơn và người bệnh có kết cục xấu hơn.

PFAS (các hợp chất per- và polyfluoroalkyl) là một nhóm lớn hóa chất có mặt trong nhiều sản phẩm tiêu dùng. Chúng được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” vì khó phân hủy ngoài môi trường và có thể tồn tại nhiều năm trong cơ thể. PFOA và PFOS là hai chất phổ biến trong nhóm này.

Nhóm nồng độ cao nhất có tỷ lệ mắc cao hơn

Nhóm nghiên cứu đo 17 loại PFAS trong huyết tương của những phụ nữ tham gia. Mẫu máu được lấy nhiều năm trước khi họ được chẩn đoán ung thư.

Với PFOA và PFOS, người tham gia được chia thành 4 nhóm theo nồng độ, từ thấp đến cao. So với nhóm thấp nhất, nhóm cao nhất có tỷ số nguy cơ mắc ung thư vú ER âm tính là 1,67 với PFOA và 1,93 với PFOS. Đây là chỉ số so sánh tốc độ xuất hiện bệnh giữa hai nhóm trong thời gian theo dõi.

Nói cách khác, với PFOA, nhóm cao nhất có tỷ lệ mắc cao hơn nhóm thấp nhất 67%. Với PFOS, tỷ lệ này cao hơn 93%, tức gần gấp đôi. NIH lưu ý các con số trên mô tả chênh lệch tương đối giữa các nhóm, không phải khả năng mắc ung thư vú của từng phụ nữ.

Nghiên cứu không thấy mối liên quan rõ ràng giữa hai chất này với ung thư vú nói chung.

Trong thông cáo, bà White nói nhóm nghiên cứu đã xác nhận kết quả bằng phân tích tổng hợp các nghiên cứu trước đây. “Kết quả của chúng tôi cho thấy một số PFAS thế hệ cũ, gồm PFOA và PFOS, có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư vú ER âm tính cao hơn,” bà nói.

Công trình nằm trong Sister Study, nghiên cứu do Viện Quốc gia Khoa học Sức khỏe Môi trường Mỹ thuộc NIH dẫn dắt. Có 50.884 phụ nữ 35–74 tuổi tại Mỹ và Puerto Rico tham gia trong giai đoạn 2003–2009.

Đây là nghiên cứu quan sát, nên chỉ cho thấy mối liên quan, chưa chứng minh PFAS gây ra ung thư vú. Ở phần kết luận, các tác giả viết rằng PFOA và PFOS “có thể làm tăng” nguy cơ ung thư vú ER âm tính. Họ đề nghị các nghiên cứu sau xem xét những người phơi nhiễm PFAS ở mức cao hơn và các nhóm dân số chịu ảnh hưởng nhiều hơn của thể bệnh này.

Giảm phơi nhiễm với hoá chất

PFOA và PFOS đã gần như bị loại khỏi sản xuất và được thay bằng các hợp chất PFAS mới. Dù vậy, phần lớn mọi người vẫn có hai chất này trong cơ thể ở mức đo được, bà White cho biết.

“Dù PFAS tồn tại lâu dài trong môi trường và trong cơ thể, mức phơi nhiễm vẫn có thể thay đổi được, nghĩa là mọi người có thể hành động để giảm tiếp xúc,” Tiến sĩ Chang nói.

Trả lời MedPage Today, bà White nhấn mạnh có rất nhiều yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư vú của một phụ nữ. Bà nói kết quả cho thấy các hóa chất này có thể là một yếu tố góp phần, riêng với ung thư vú ER âm tính. Với phụ nữ lo ngại về mức phơi nhiễm PFAS, bà xem việc giảm tiếp xúc với các nguồn như nước bị nhiễm PFAS là “bước đi rất hợp lý”.

Bà cũng đề nghị các nghiên cứu tiếp theo đánh giá nguy cơ ung thư vú từ những PFAS thay thế đang được sử dụng nhiều hiện nay.

Tại Việt nam, ung thư vú là loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất. Ước tính GLOBOCAN 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế cho thấy có 25.711 ca mắc mới trong năm 2024, chiếm 14,5% tổng số ca ung thư mới và 28,1% số ca ung thư ở nữ giới.

Cùng năm, số ca tử vong ước tính là 10.609, đứng thứ tư trong các loại ung thư gây tử vong ở Việt Nam và đứng đầu ở nữ giới. GLOBOCAN cũng ước tính 72.814 người đang sống với bệnh trong vòng 5 năm kể từ khi được chẩn đoán.

Đại Hải (t/h)

Đại Hải

Published by
Đại Hải

Recent Posts

Chính phủ Ấn Độ đau đầu vì gạo dư thừa kỷ lục, Việt Nam và Thái Lan lo ngại

Ấn Độ đang dư thừa gạo với tồn kho kỷ lục, trong khi lượng gạo…

46 giây ago

6 sự cố hệ thống trong 6 ngày tại Mỹ: Ông Vance lên tiếng

Ông Vance nói người Mỹ không cần tích trữ lương thực, sau khi nước Mỹ…

5 phút ago

Người đứng đầu FAA nhận trách nhiệm về vụ dừng bay toàn nước Mỹ

Cục trưởng FAA Bryan Bedford nhận lỗi về mình trong vụ dừng bay toàn nước…

18 phút ago

Việt Nam phát sinh khoảng 516.000 tấn rác điện tử, phần lớn là nhóm thiết bị điện tử nhỏ

Việt Nam phát sinh khoảng 516.000 tấn rác điện tử năm 2022 nhưng chưa thống…

19 phút ago

Ông Carney: Thỏa thuận thương mại với Mỹ “chưa tới đích”, phía Trung Quốc “rất chuyên nghiệp”

Ông Carney cho biết thỏa thuận thương mại với Mỹ đã có tiến triển nhưng…

26 phút ago

Tổng thống Mexico bay 21 giờ ở khoang phổ thông, cư dân mạng Trung Quốc bàn tán

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ngồi khoang phổ thông cùng hành khách bình thường đến…

36 phút ago