Bộ trưởng Canada đáp lời ông Trump: “Tôi không nghĩ Chính phủ Canada sẽ xin lỗi”

Bộ trưởng phụ trách Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc hôm thứ Ba (29/9) bác lời Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng trong vài tuần tới Canada sẽ tìm đến Nhà Trắng xin lỗi để đạt thỏa thuận thương mại.

“Tôi không nghĩ Chính phủ Canada sẽ xin lỗi vì đã đứng lên bảo vệ người lao động, doanh nghiệp Canada và bảo vệ nền kinh tế của chúng tôi”, ông LeBlanc nói khi trả lời phóng viên bên lề một buổi công bố về việc khác tại tỉnh New Brunswick.

Ông nói thêm: “Chính phủ Mỹ đã quyết định áp một loạt mức thuế vi phạm hiệp định thương mại mà chính quyền này đã ký 6 năm trước. Chúng tôi sẽ làm những gì cần thiết để hỗ trợ nền kinh tế Canada, người lao động Canada”.

Ottawa vẫn có “các cuộc trao đổi với những người đồng cấp Mỹ”, nhưng không còn đàm phán “các văn bản chi tiết như 5, 6 tuần trước”, vị bộ trưởng cho biết.

Theo ông, nếu đến một lúc nào đó Thủ tướng kết luận có thể đạt một thỏa thuận vừa bảo vệ chủ quyền, vừa phục vụ lợi ích kinh tế của đất nước, “thì dĩ nhiên chúng tôi sẽ sẵn sàng trao đổi về điều đó”.

Cùng ngày, tại một cuộc họp báo khác, Thủ tướng Canada Mark Carney bật cười khi một phóng viên đề nghị ông phản hồi việc ông Trump chờ Canada xin lỗi.

Ban đầu ông từ chối bình luận. Sau đó, ông cho biết “Canada sẵn sàng đàm phán thiện chí” và muốn có “một thỏa thuận thương mại đôi bên cùng có lợi, tôn trọng chủ quyền của cả hai nước”.

Ông Trump: “Chúng ta sẽ thắng mọi thứ”

Hôm thứ Hai (28/9), ông Trump nói với báo giới rằng ông tin Canada sẽ sớm tìm cách sửa sai trên bàn đàm phán.

“Tôi nghĩ trong 3, 4 tuần tới, họ sẽ tìm đến chúng ta và nói: ‘Chúng tôi sẽ bỏ hết các mức thuế’,” ông nói tại Phòng Bầu dục. “Chúng ta sẽ thắng mọi thứ”.

Tổng thống Mỹ còn cho biết giới chức Canada “lúc nào cũng gọi cho chúng tôi” để tìm một thỏa thuận, và cho rằng nhiều năm qua Ottawa đã “đối xử rất bất công với nước Mỹ”.

Ông Peter Navarro, cố vấn cấp cao của Tổng thống về thương mại và sản xuất, gọi các quan chức Canada là những người “khó đối phó và ngạo mạn nhất” trên bàn đàm phán thương mại. “Người dân Canada thật tuyệt vời, nhưng họ gian lận với chúng tôi ở gần như mọi nơi có thể”, ông nói.

Mỹ cấm nhập khẩu một số loại rượu bia, sản phẩm sữa và mô tô Canada

Lệnh cấm nhập khẩu mới của Mỹ có hiệu lực từ 0h01 ngày 29/9 (giờ miền Đông), chặn nhiều loại đồ uống có cồn của Canada, từ bia, rượu vang đến rượu mạnh như whisky, vodka và gin. Danh sách còn có một số sản phẩm sữa và phụ phẩm từ sữa như whey, cùng mật mía, bia không cồn và một số mẫu xe mô tô.

Đây là diễn biến mới nhất trong cuộc xung đột thương mại giữa hai nước.

Trong một thông cáo, ông Jacob Jensen, giám đốc chính sách thương mại của viện nghiên cứu American Action Forum tại Washington, ước tính lệnh cấm ảnh hưởng đến lượng hàng nhập khẩu từ Canada trị giá 967 triệu USD, tính theo số liệu năm 2025.

Trong đó, rượu mạnh, bia và rượu vang chiếm 87%, tức 841.290.000 USD. Sản phẩm sữa và xe mô tô chiếm 13% còn lại, khoảng 125.710.000 USD.

Washington nhắm vào đồ uống có cồn sau khi nhiều tỉnh bang Canada rút rượu bia của Mỹ khỏi kệ hàng để đáp trả các đợt thuế quan trước đó của Mỹ.

Trong tuần này, Đảng Bảo thủ liên bang cáo buộc Chính phủ Canada chưa làm đủ để hỗ trợ ngành đồ uống có cồn trong nước. Đảng này kêu gọi Ottawa đóng băng thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đối với đồ uống có cồn và tạm ngưng cơ chế tự động tăng loại thuế này.

Hãng Bombardier Recreational Products (BRP), có trụ sở tại Quebec, thông báo các dòng xe mô tô ba bánh Can-Am Spyder và Canyon của hãng “sẽ không được nhập khẩu” vào Mỹ. Tuy nhiên, hãng cho rằng phải đến năm 2027 tác động mới thấy rõ, vì phần lớn khâu sản xuất và phân phối cho mùa này đã hoàn tất.

Đàm phán đổ vỡ từ tháng 8

Các biện pháp hạn chế thương mại này được đưa ra sau khi xung đột leo thang hồi tháng 8: ông Carney đình chỉ đàm phán, triệu hồi ông LeBlanc cùng đoàn đàm phán từ Washington về nước.

Hai nước cáo buộc nhau thay đổi dự thảo thỏa thuận vào phút chót.

Từ ngày 22/8, Mỹ áp mức thuế 50% lên lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 28 tỷ đôla Canada. Hôm 8/9, Canada đáp trả bằng các mức thuế nhắm vào khoảng 27,6 tỷ đôla Canada hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Sau khi đàm phán đổ vỡ, ông Trump còn ban hành một bản ghi nhớ, chỉ đạo một số cơ quan liên bang xác định những sản phẩm xuất xứ Canada có thể bị loại khỏi hoạt động mua sắm của Chính phủ liên bang Mỹ.

Các biện pháp mới của Washington cộng thêm vào mức thuế 10% mà chính quyền Trump áp với hàng Canada không đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), cùng các mức thuế riêng theo ngành với thép, nhôm, ô tô và đồ tủ gỗ.