Iran đe dọa cơ sở hạ tầng Trung Đông sau tối hậu thư của ông Trump

Cuộc xung đột giữa Iran và Israel tiếp tục leo thang nghiêm trọng khi bước sang tuần thứ tư, kéo theo nguy cơ lan rộng toàn khu vực Trung Đông và gây tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu. Vào Chủ nhật (22/3), Iran cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ trong khu vực nếu Washington thực hiện lời đe dọa phá hủy các nhà máy điện của nước này.

Tuyên bố này được đưa ra sau khi Donald Trump yêu cầu Tehran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc không kích lớn, bắt đầu từ nhà máy điện lớn nhất.

Căng thẳng gia tăng sau khi Iran phóng loạt tên lửa vượt qua hệ thống phòng không Israel, tấn công các thị trấn phía nam như Arad và Dimona, khiến hơn 100 người bị thương. Đây được xem là một trong những cuộc tấn công nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2. Đáng chú ý, Dimona nằm gần cơ sở hạt nhân quan trọng của Israel, dù nước này chưa từng chính thức thừa nhận sở hữu vũ khí hạt nhân. Một số tên lửa rơi cách cơ sở này chỉ khoảng 5 km, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang hạt nhân.

Iran cho biết các cuộc tấn công này là để đáp trả việc Israel trước đó tấn công cơ sở hạt nhân Natanz nuclear facility – nơi đặt các máy ly tâm làm giàu uranium. Người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân Liên Hợp Quốc, Rafael Grossi, đã kêu gọi “kiềm chế quân sự để tránh mọi nguy cơ xảy ra tai nạn hạt nhân”. Trong khi đó, Israel tiếp tục không kích vào thủ đô Tehran, đồng thời điều tra lý do hệ thống phòng không không thể đánh chặn các tên lửa Iran.

Song song với xung đột quân sự, khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm toàn cầu. Tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt hóa lỏng của thế giới. Việc Iran phong tỏa trên thực tế đã khiến giá dầu Brent vượt 105 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại về lạm phát và suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Ông Trump đã chỉ trích các đồng minh NATO là “những kẻ hèn nhát” vì chưa tích cực tham gia bảo vệ tuyến hàng hải này.

Dù vậy, 22 quốc gia – bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Hàn Quốc, Úc và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – đã tuyên bố sẵn sàng tham gia đảm bảo an ninh cho eo biển. Mỹ cũng tăng cường hiện diện quân sự khi điều thêm hàng nghìn lính thủy đánh bộ tới khu vực, đồng thời tiến hành không kích bằng bom xuyên hầm nhằm vào các cơ sở ngầm ven biển của Iran để làm suy yếu năng lực đe dọa hàng hải của nước này.

Xung đột không chỉ giới hạn giữa Iran và Israel mà còn lan rộng ra toàn khu vực. Tại Riyadh (Ả Rập Xê Út), ba tên lửa đạn đạo đã được phát hiện, trong đó một bị đánh chặn. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng cho biết đã đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran. Ở Lebanon, lực lượng Hezbollah tấn công vào miền bắc Israel, gây thương vong đầu tiên từ hướng này kể từ đầu tháng 3. Tại Iraq, nhiều vụ tấn công nhằm vào cơ sở của Mỹ tại sân bay quốc tế Baghdad cũng đã xảy ra.

Trong khi đó, đời sống người dân Iran chịu ảnh hưởng nặng nề. Tại Tehran, dù nhịp sống có dấu hiệu trở lại khi nhiều người ra đường mua sắm, tâm lý lo âu vẫn bao trùm. Một cư dân cho biết “cảm giác chung là sự bất an về tương lai và kết cục của cuộc chiến”, trong khi nhiều người khác mất việc và không còn nguồn thu nhập.