Iran phóng tên lửa nhằm vào căn cứ Mỹ – Anh, cho thấy tầm bắn vượt công bố

Quan chức Mỹ cho biết, hôm thứ Sáu (20/3), Iran đã phóng hai quả tên lửa đạn đạo tầm trung nhằm vào căn cứ quân sự chung Mỹ – Anh “Diego Garcia” ở Ấn Độ Dương. Động thái này gây chấn động cộng đồng quốc tế, đồng thời cho thấy tầm bắn của tên lửa Iran đã vượt xa nhận thức trước đây.

Nhiều quan chức Mỹ nói với The Wall Street Journal rằng hai quả tên lửa này cuối cùng đều không đánh trúng căn cứ: một quả gặp trục trặc và rơi giữa chừng, quả còn lại bị một tàu chiến Mỹ phóng tên lửa SM-3 để đánh chặn.

Việc Iran chọn tấn công đảo Diego Garcia, nằm cách Iran khoảng 4.000 km (khoảng 2.500 dặm), có nghĩa là tầm bắn tên lửa của Iran xa hơn so với những gì Tehran từng công bố trước đó. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hồi tháng trước còn tuyên bố rằng tầm bắn tên lửa Iran bị giới hạn trong phạm vi 2.000 km.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần đầu tiên Iran sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung vào triển khai trong tác chiến thực tế, cho thấy năng lực đe dọa các cơ sở quân sự ở hải ngoại của Mỹ đã mở rộng ra ngoài khu vực Trung Đông.

Đề cập đến tiến triển chiến sự hiện nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Chúng ta đã rất gần với việc đạt được mục tiêu, và đang cân nhắc từng bước thu hẹp dần (winding down) chiến dịch quân sự quy mô lớn của chúng ta ở Trung Đông nhằm vào chế độ khủng bố Iran.”

Những mục tiêu then chốt mà ông Trump nêu ra bao gồm: làm suy yếu toàn diện năng lực tên lửa của Iran, phá hủy nền tảng công nghiệp quốc phòng, và bảo đảm Iran vĩnh viễn không thể sở hữu năng lực hạt nhân.

Mặc dù ông Trump phát tín hiệu hạ nhiệt, nhưng việc triển khai quân sự vẫn tiếp tục leo thang.

Lầu Năm Góc đã điều thêm ba tàu chiến cùng vài nghìn lính Thủy quân lục chiến đến khu vực. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng đã chuyển sang trạng thái sẵn sàng tác chiến 24/7.

Trước đó, Iran nhiều lần bày tỏ bất mãn gay gắt với việc Mỹ – Anh phối hợp hành động. Ngoại trưởng Araghchi chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer cho phép quân đội Mỹ dùng lãnh thổ thuộc Anh để phát động tấn công, ông cảnh báo: “Ông Starmer đang phớt lờ ý chí của người dân nước mình, cho phép các căn cứ của Anh được dùng để xâm lược Iran, điều đó đang đặt sinh mạng người dân Anh vào vòng nguy hiểm.”

Căn cứ “Diego Garcia” nằm trên quần đảo Chagos ở Ấn Độ Dương. Trong chiến lược toàn cầu của quân đội Mỹ, nơi này được ví như “tàu sân bay không thể đánh chìm” trên Ấn Độ Dương, từng là đầu mối then chốt cho nhiều chiến dịch quân sự, trong đó có chiến tranh Afghanistan.

Hiện quy chế pháp lý của căn cứ này đang trong giai đoạn chuyển đổi: trước đó, Chính phủ Anh đã ký thỏa thuận chuẩn bị trao trả chủ quyền quần đảo cho Mauritius, nhưng theo điều khoản thỏa thuận, căn cứ quân sự tại đây sẽ do Anh tiếp tục thuê lại thêm 99 năm.

Sau vụ tấn công lần này, các cuộc tranh luận chính trị xoay quanh vấn đề phòng thủ an ninh cho căn cứ và việc chuyển giao chủ quyền dự kiến sẽ càng trở nên gay gắt.