Iran: Sẽ đóng cửa Eo biển Hormuz nếu các cơ sở năng lượng bị tấn công

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày Chủ nhật (22/3) tuyên bố rằng nếu Donald Trump tấn công các cơ sở năng lượng của Iran, Tehran sẽ phong tỏa hoàn toàn Eo biển Hormuz.

Trước đó, ông Trump đăng trên mạng xã hội vào thứ Bảy rằng nếu chính quyền Tehran không mở lại hoàn toàn eo biển trong vòng 48 giờ “trong điều kiện không bị đe dọa”, quân đội Mỹ sẽ “tấn công và phá hủy (Iran) các nhà máy điện, bắt đầu từ cơ sở lớn nhất”.

Chỉ một ngày trước, ông Trump còn tuyên bố các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Trung Đông “sắp đạt được” và cho biết sau khi xung đột bước sang tuần thứ tư, ông sẽ cân nhắc “từng bước kết thúc” cuộc chiến.

Trong phản ứng của mình, IRGC nhấn mạnh: “Eo biển Hormuz sẽ bị phong tỏa hoàn toàn và sẽ không được mở lại cho đến khi các nhà máy điện bị phá hủy của chúng tôi được xây dựng lại”.

Lực lượng này cũng cảnh báo rằng nếu Washington tấn công các cơ sở năng lượng của Iran, mọi công ty có vốn Mỹ sẽ bị “phá hủy hoàn toàn”. Đồng thời, các quốc gia có quân đội Mỹ đồn trú cũng sẽ trở thành mục tiêu “hợp pháp” đối với các đòn tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.

Iran còn đe dọa rằng nếu ông Trump thực hiện tối hậu thư 48 giờ, nước này sẽ tấn công các cơ sở năng lượng và cung cấp nước của các quốc gia láng giềng vùng Vịnh.

Trong tuyên bố của mình, ông Trump nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz “nên do các quốc gia sử dụng tuyến đường này tự bảo vệ và tuần tra – Mỹ sẽ không làm thay!” Ông nói thêm: “Nếu có quốc gia yêu cầu, chúng tôi sẽ hỗ trợ họ tại Hormuz, nhưng khi mối đe dọa từ Iran được loại bỏ, điều đó sẽ không còn cần thiết. Với họ, đây sẽ là một chiến dịch quân sự dễ dàng”.

Mặc dù Mỹ chỉ nhập khẩu một phần nhỏ dầu đi qua eo biển này, khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu vẫn phải đi qua tuyến đường chiến lược này.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố trên mạng xã hội rằng: “Ngoại trừ những kẻ xâm phạm lãnh thổ (Iran), eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả”.

Tuy nhiên, trên thực tế, Iran đã hạn chế lưu thông đối với các tàu không tìm kiếm đảm bảo an ninh từ họ, khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn và gây biến động mạnh trên thị trường. Tính đến sáng Chủ nhật, giá dầu Brent đã tăng lên 112,19 USD/thùng, và giới lãnh đạo Iran cảnh báo giá có thể tăng tới 200 USD/thùng nếu xung đột kéo dài.

Nhiều nền kinh tế châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng vận chuyển qua eo biển này.

Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu cho biết nếu Mỹ và Israel đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Nhật Bản có thể xem xét triển khai lực lượng để thực hiện nhiệm vụ rà phá thủy lôi tại Hormuz. Ông nói: “Nếu đạt được lệnh ngừng bắn toàn diện, các hoạt động như rà phá thủy lôi có thể được đưa vào thảo luận”. Đồng thời nhấn mạnh: “Đây chỉ là giả định, nhưng nếu thỏa thuận đạt được và thủy lôi cản trở hàng hải, đó sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc”.

Ông cũng cho biết Nhật Bản hiện chưa có kế hoạch đàm phán riêng để đảm bảo tàu nước này đi qua, nhưng khẳng định việc đảm bảo an toàn cho mọi tàu thuyền qua tuyến đường hẹp này là “cực kỳ quan trọng”.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết đã trao đổi với phía Nhật về khả năng cho phép tàu Nhật đi qua an toàn.

Do khoảng 90% lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản phụ thuộc vào tuyến đường này, việc Hormuz bị phong tỏa đã khiến Tokyo và nhiều quốc gia khác phải bắt đầu sử dụng nguồn dự trữ dầu chiến lược.

Ngày thứ Bảy (21/3), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cùng hơn 20 quốc gia khác ra tuyên bố chung, cam kết hỗ trợ đảm bảo an toàn hàng hải tại eo biển. Tuyên bố nêu rõ: “Chúng tôi sẵn sàng đóng góp để đảm bảo việc lưu thông an toàn qua eo biển”. Đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi hoan nghênh sự tham gia tích cực của các quốc gia vào công tác chuẩn bị và lập kế hoạch liên quan”.