Khủng hoảng di cư ở Tây Ban Nha khiến 57 người chết, ông Trump chỉ ra nguyên nhân

Trong bối cảnh Tây Ban Nha đối mặt với cuộc khủng hoảng di cư khiến hàng chục ngàn người vượt biên trái phép và hàng chục người thiệt mạng, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (31/7) cho biết ông đang theo dõi “thảm họa” xảy ra tại Ceuta và khẳng định đây là hậu quả của các đạo luật theo đường lối tự do.

Chủ tịch chính quyền thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha, ông Juan Jesús Vivas, cho biết trong vòng 24 giờ qua, khoảng 60.000 người di cư đã từ Morocco tràn vào Ceuta, khiến hệ thống kiểm soát biên giới hoàn toàn bị quá tải. Theo thông tin mới nhất, số người thiệt mạng đã tăng lên 57 người. Nhiều người chết đuối khi bơi vượt biên, trong khi một số khác bị giẫm đạp đến chết khi chen lấn vượt qua hàng rào chắn tại bãi biển Tarajal.

Phát biểu tại cuộc họp nội các hôm thứ Sáu, ông Trump nói: “Hàng ngàn người đang tràn vào. Đây chẳng khác nào một cuộc xâm nhập đất nước, và đó chính là kết quả của những đạo luật yếu kém, sự quản lý tồi tệ và các đạo luật mang tính tự do cực đoan”.

Trước đó cùng ngày, ông Trump cũng cảnh báo rằng nếu Đảng Dân chủ giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sắp tới, cuộc khủng hoảng di cư như ở Ceuta có thể xảy ra ngay tại Mỹ. Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng phụ trách chính sách Stephen Miller cũng đưa ra cảnh báo tương tự.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã đến Ceuta trong ngày thứ Sáu và lên án vụ vượt biên trái phép quy mô lớn này. Theo hãng AP, ông quy trách nhiệm cho các đường dây buôn người, cho rằng chúng đã: “Lừa dối quá nhiều thanh niên, khiến nhiều người trong số họ phải bỏ mạng, dù là trên biển hay tại khu vực biên giới của thành phố tự trị Ceuta trong sự việc lần này”.

Vấn đề nhập cư từng là một trong những chủ đề trọng tâm của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, khi ông Trump cam kết tăng cường thực thi luật nhập cư. Kể từ đó, ông đã trục xuất hàng trăm ngàn người nhập cư bất hợp pháp và triển khai lực lượng liên bang tới nhiều thành phố trên khắp nước Mỹ để trấn áp tình trạng nhập cư trái phép.

Sự việc cũng gây chấn động và làm dấy lên làn sóng phẫn nộ tại nhiều nước châu Âu. Chính quyền Pháp cho biết sẽ tăng cường kiểm soát khu vực biên giới với Tây Ban Nha.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni kêu gọi đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha trong Hiệp ước Schengen – cơ chế cho phép công dân đi lại tự do giữa 29 quốc gia châu Âu, vốn đã chịu nhiều sức ép khi nhiều nước khôi phục kiểm soát biên giới.

Chính phủ Phần Lan cũng cùng với Ý kêu gọi loại Tây Ban Nha khỏi Schengen.

“Bức ảnh từ Ceuta thật gây sốc. Điều này một lần nữa cho thấy tình trạng nhập cư bất hợp pháp không được kiểm soát đang tạo ra mối đe dọa thực sự đối với an ninh biên giới châu Âu,” bà Meloni viết trên mạng xã hội X.

Đồng lãnh đạo đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), bà Alice Weidel, cũng viết trên X: “Đã đến lúc phải đóng cửa biên giới và thực thi nghiêm chính sách từ chối nhập cảnh. Thảm kịch năm 2015 tuyệt đối không được lặp lại!”

Bà nhắc đến làn sóng người tị nạn tràn vào châu Âu năm 2015, chủ yếu do cuộc nội chiến Syria.

Đáp lại, Thủ tướng Sánchez viết trên X rằng: “Chính phủ Tây Ban Nha hoàn toàn cam kết ứng phó ngay lập tức với tình hình tại Ceuta”.

Ông nói thêm: “Đây là lúc cần xây dựng các giải pháp trên tinh thần trách nhiệm và hợp tác”.

Hàng chục ngàn người nhập cư bất hợp pháp tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, ít nhất 57 người thiệt mạng

Theo The Globe and Mail, cuộc khủng hoảng biên giới bùng phát hôm thứ Năm (30/7) và kéo dài sang thứ Sáu, khi lực lượng an ninh đụng độ với người nhập cư bất hợp pháp ở phía Morocco của khu vực biên giới. Thị trưởng Ceuta cho biết khoảng 60.000 người đã từ Morocco tràn vào Ceuta trong vòng 24 giờ qua, tương đương khoảng 70% dân số thường trú của thành phố.

Ít nhất 57 người đã thiệt mạng khi tìm cách vào vùng lãnh thổ này. Theo giới chức, một số người chết đuối, số khác bị giẫm đạp đến chết. Vụ việc đã làm dấy lên sự chỉ trích của Pháp và Ý đối với Tây Ban Nha.

Hiện vẫn chưa rõ vì sao chỉ trong thời gian ngắn lại có một lượng người lớn như vậy tìm cách vào Ceuta. Chính phủ Morocco đến nay vẫn chưa công khai giải thích nguyên nhân vụ việc.

Đối mặt với làn sóng người nhập cư ngày càng gia tăng, Tây Ban Nha đã điều thêm quân tới Ceuta. Các quan chức địa phương mô tả nơi đây đang đối mặt với một “cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng”.

Theo hãng tin The Canadian Press, sáng thứ Sáu, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cùng Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska đã tới Ceuta để thị sát tình hình.

Ông Rachid Sbihi, người đứng đầu hiệp hội công nhân đại diện các sĩ quan Vệ binh Dân sự địa phương, cho biết số người đổ vào Ceuta vẫn tiếp tục tăng, trong khi năng lực tiếp nhận và bố trí chỗ ở của địa phương đã chịu áp lực rất lớn.

“Người vẫn tiếp tục tràn vào. Lực lượng tăng viện vừa tới chỉ có thể hỗ trợ người bị thương và những người cần được trợ giúp nhân đạo khác,” ông nói.

Do thiếu chỗ ở, hàng ngàn người nhập cư bất hợp pháp buộc phải ngủ ngoài công viên và trên vỉa hè, trong đó có nhiều trẻ vị thành niên không có người đi cùng. Một số khác lang thang trên các tuyến phố của Ceuta, khiến trật tự địa phương bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

“Mọi thứ đều hỗn loạn,” ông Sbihi mô tả.

Ceuta cùng với Melilla – vùng lãnh thổ khác của Tây Ban Nha tại châu Phi – từ lâu đã là những cửa ngõ quan trọng để người di cư từ châu Phi tìm đường vào Tây Ban Nha và Liên minh châu Âu (EU).

Phán quyết của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha thu hút chú ý

Trước làn sóng nhập cư lần này, đầu tháng này, Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã đưa ra một phán quyết liên quan đến thủ tục trục xuất người nhập cư bất hợp pháp. Theo đó, nhà chức trách không được lập tức trục xuất những người nhập cư trái phép đến bằng đường biển nếu chưa thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, phán quyết này không áp dụng đối với những người nhập cảnh bằng đường bộ, bao gồm cả những người vượt hàng rào biên giới.

Một số quan chức tại Ceuta cho rằng phán quyết này có thể đã tác động đến quyết định tìm đường vào Tây Ban Nha của một bộ phận người di cư.

Tuy nhiên, một số nhà hoạt động bảo vệ quyền của người di cư tại Morocco bày tỏ nghi ngờ, cho rằng phần lớn những người chuẩn bị vượt biên chưa chắc đã hiểu rõ các thủ tục pháp lý phức tạp của Tây Ban Nha. Vì vậy, hiện vẫn chưa thể khẳng định liệu phán quyết của tòa án có phải nguyên nhân trực tiếp dẫn tới làn sóng nhập cư quy mô lớn này hay không.

Tây Ban Nha là một trong những cửa ngõ quan trọng để người từ châu Phi và nhiều khu vực khác tìm cách nhập cư trái phép vào châu Âu. Một số người hy vọng tìm được việc làm và cơ hội thu nhập tốt hơn, trong khi những người khác rời bỏ quê hương để chạy trốn chiến tranh, bất ổn chính trị hoặc các mối đe dọa an ninh khác.

Để đến được Ceuta nằm trên bờ biển Bắc Phi, người nhập cư bất hợp pháp thường bơi khoảng 5 km từ thị trấn Fnideq của Morocco sang lãnh thổ Tây Ban Nha. Một số khác chọn xuất phát từ thị trấn Belyounech gần đó, nơi khoảng cách vượt biển ngắn hơn.

Mặc dù Ý không có chung đường biên giới với Tây Ban Nha, tình trạng hỗn loạn này cũng đã tác động đến nước này, vốn là một trong những điểm đến chính của người nhập cư bất hợp pháp.