Lộ diện 2.294 tổ chức thuộc Mặt trận Thống nhất của ĐCSTQ ở hải ngoại

Trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu, một cuộc chiến không khói súng đang âm thầm nhưng dữ dội diễn ra trong các cộng đồng, khuôn viên trường học và nghị viện của các quốc gia dân chủ. Ngày 11/2, Viện nghiên cứu Jamestown Foundation của Mỹ công bố một báo cáo gây chấn động mang tựa đề “Mượn sức dân chúng: Phân tích mạng lưới Mặt trận Thống nhất hải ngoại của ĐCSTQ tại các quốc gia dân chủ”. Nhà báo điều tra nổi tiếng người Canada Sam Cooper cảnh báo thêm rằng ĐCSTQ thông qua một mạng lưới khổng lồ gồm 2.294 tổ chức Mặt trận Thống nhất (MTTN) ở hải ngoại, đang triển khai chiến lược “động viên quần chúng” với quy mô và chiều sâu chưa từng có tại Canada, Mỹ và trên toàn cầu. Đây là một cuộc “chiến tranh chính trị” có hệ thống, nhằm làm suy yếu sức bền của các nền dân chủ từ bên trong.

Ngày 11/2, tại Quốc hội ở Ottawa, đại diện của Jamestown Foundation — một viện nghiên cứu chính sách quốc phòng của Mỹ — đã công bố những phát hiện điều tra về hoạt động của các tổ chức Mặt trận Thống nhất của ĐCSTQ tại Canada và các quốc gia phương Tây khác. Tham dự buổi họp báo có ông Peter Mattis và bà Cheryl Yu của Jamestown Foundation, cùng cựu trung tướng lục quân Christopher Coates và cựu nghị sĩ Kevin Vuong.

2.294 tổ chức — quy mô thâm nhập ẩn sau con số thống kê

Trong một bài viết đăng trên nền tảng The Bureau, ông Cooper chỉ ra rằng dữ liệu của Jamestown Foundation phơi bày một thực tế gây sửng sốt: số lượng các tổ chức do Ban Công tác MTTN của ĐCSTQ trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ đạo trên phạm vi toàn cầu vượt xa các ước tính công khai trước đây của các cơ quan phản gián phương Tây. 2.294 tổ chức này phân bố khắp các lĩnh vực chính trị, thương mại, học thuật, truyền thông và dịch vụ cộng đồng, cấu thành một “mạng lưới kiểm soát xã hội” dày đặc.

Các tổ chức này không tồn tại rời rạc mà hình thành một hệ sinh thái phức tạp. Tại Canada và Mỹ, chúng thường xuất hiện dưới những tên gọi ôn hòa như “liên hiệp người Hoa”, “hội đồng hương”, “phòng thương mại” hoặc “liên minh chống phân biệt đối xử”. Tuy nhiên, qua điều tra dài hạn, ông Cooper chỉ ra rằng tầng lớp lãnh đạo cốt lõi của các tổ chức này thường duy trì mối quan hệ “chỉ đạo” cực kỳ chặt chẽ với các cơ quan ngoại giao của Trung Quốc ở nước ngoài; nguồn tài chính và định hướng chiến lược của họ đều trực tiếp hướng về Bắc Kinh.

Canada – phòng thí nghiệm của “công tác quần chúng” Mặt trận Thống nhất

Canada được xem là “điểm nóng” của công tác MTTN hải ngoại của ĐCSTQ. Thông qua việc phân tích tổng hợp các tài liệu mật của Cơ quan Tình báo An ninh Canada (CSIS) và khảo sát thực địa tại cộng đồng, ông Cooper phơi bày cách hệ thống MTTN thực hiện “can thiệp có hệ thống” tại quốc gia này.

Can thiệp bầu cử và các “cọc ngầm” chính trị

Ông Cooper cho biết, hoạt động mang tính đe dọa lớn nhất của hệ thống MTTN tại Canada là can thiệp vào các cuộc bầu cử liên bang và cấp tỉnh. Những bê bối trong các cuộc bầu cử năm 2019 và 2021 cho thấy, các tổ chức MTTN đã thông qua việc tổ chức “tình nguyện viên”, thao túng cơ sở dữ liệu cử tri và quyên góp chính trị trái phép nhằm nâng đỡ những ứng viên có lập trường ôn hòa hoặc ủng hộ chính sách của Bắc Kinh. Nguy hiểm hơn, họ còn lợi dụng các cơ quan truyền thông tiếng Hoa và nền tảng WeChat do mình kiểm soát để tiến hành “chiến dịch bôi nhọ” và tấn công bằng thông tin sai lệch đối với các chính trị gia có lập trường chỉ trích, trực tiếp chi phối kết quả bầu cử tại các khu vực then chốt.

“Đồn cảnh sát hải ngoại” và nỗi sợ trong cộng đồng

Trong các phóng sự của ông Cooper, những “đồn cảnh sát” bí mật xuất hiện tại Toronto và Vancouver là minh chứng cho việc công tác MTTN đã mở rộng sang đàn áp xuyên quốc gia. Các cơ sở phi pháp này, núp bóng các tổ chức MTTN, thực chất là lực lượng thực thi pháp luật ngoài vòng pháp luật của ĐCSTQ ở hải ngoại. Chúng giám sát người bất đồng chính kiến, đe dọa công dân gốc Hoa và ép buộc cái gọi là “đối tượng đào tẩu” hồi hương. Điều này khiến nhiều người Canada gốc Hoa sống trong nỗi sợ hãi thường trực, ngay cả trên đất nước dân chủ cũng không dám thực thi quyền tự do ngôn luận cơ bản.

“Thâu tóm cấu trúc” các cộng đồng cơ sở

Ban MTTN rất giỏi khai thác bản sắc dân tộc của người Hoa hải ngoại. Ông Cooper mô tả một mô hình quen thuộc: thông qua việc tài trợ các lễ hội Tết Nguyên đán, cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi hoặc tổ chức trại văn hóa thanh thiếu niên, các tổ chức MTTN dần độc quyền đời sống công cộng của cộng đồng người Hoa. Khi vốn xã hội của một cộng đồng bị các lực lượng này kiểm soát, nhiều người nhập cư Hoa kiều vì sinh kế hoặc lợi ích buộc phải tham gia vào các hoạt động động viên chính trị của họ, từ đó khách quan tạo thành “lá chắn dư luận” cho Bắc Kinh.

Từ đánh cắp công nghệ đến bao vây chính trị “từ dưới lên” tại Mỹ

Tại Mỹ, hệ thống MTTN thể hiện một bộ chiến lược chuyên nghiệp khác, tập trung vào việc tiếp cận công nghệ và gây ảnh hưởng lên chính trị cấp bang.

“Cánh tay vô hình” của cuộc chiến công nghệ

Các nghiên cứu được ông Cooper dẫn lại cho thấy, Ban Công tác MTTN thông qua hàng trăm “trạm giao lưu nhân tài” và hiệp hội học thuật đặt tại Mỹ để hỗ trợ Trung Quốc triển khai “Kế hoạch Ngàn nhân tài”. Những tổ chức này hoạt động tại các trung tâm nghiên cứu như Thung lũng Silicon và Boston, dụ dỗ các nhà khoa học gốc Hoa hàng đầu chuyển giao kết quả nghiên cứu được tài trợ bằng tiền thuế của Mỹ sang Trung Quốc mà không từ bỏ vị trí công tác tại Mỹ. Đây không chỉ là hành vi sai phạm học thuật, mà còn là đòn giáng chính xác nhằm làm suy giảm năng lực cạnh tranh quốc gia của Mỹ.

Chính quyền địa phương và chiến lược “nông thôn bao vây thành thị”

Do các cấp liên bang (như Bộ Ngoại giao, Quốc hội) có mức cảnh giác cao đối với Trung Quốc, hệ thống MTTN áp dụng chiến lược “địa phương bao vây trung ương”. Ông Cooper cho biết, các tổ chức này thường xuyên tiếp xúc với thống đốc, thị trưởng và nghị viên địa phương, thông qua hứa hẹn đầu tư, thiết lập “thành phố kết nghĩa” để xây dựng vành đai phòng thủ chính trị vững chắc. Khi chính phủ liên bang tìm cách thông qua các đạo luật cứng rắn đối với Trung Quốc, những chính trị gia địa phương đã bị ‘mặt trận’ này ‘thống nhất’ thường vì lợi ích kinh tế mà trở thành các nhà vận động hành lang vô hình cho Bắc Kinh tại Washington.

Truyền thông và dư luận — “kén thông tin”

Ông Cooper đặc biệt nhấn mạnh tác động mang tính hủy hoại của công tác MTTN đối với truyền thông tiếng Hoa ở hải ngoại. Thông qua mạng lưới 2.294 tổ chức, ĐCSTQ gần như đã hoàn tất việc tích hợp theo chiều dọc các tờ báo, đài phát thanh và nền tảng mạng xã hội tiếng Hoa chủ chốt tại Bắc Mỹ.

Sự độc quyền này dẫn tới một hệ quả đáng sợ: hàng triệu người nhập cư gốc Hoa sống trong “kén thông tin” do Ban Công tác MTTN dày công xây dựng. Trong thế giới đó, ĐCSTQ bị đồng nhất với “Trung Quốc” và “dân tộc Trung Hoa”; mọi chỉ trích chính sách đều bị dán nhãn “phân biệt chủng tộc” hoặc “phản bội tổ quốc”. Định hướng dư luận này không chỉ cản trở người Hoa hội nhập xã hội dòng chính, mà còn đặt nền móng tâm lý để Bắc Kinh có thể động viên “lực lượng quần chúng” hải ngoại vào những thời điểm then chốt.

Giao thoa u ám giữa Mặt trận Thống nhất và tội phạm xuyên quốc gia

Với tư cách là một nhà báo điều tra chuyên sâu, ông Cooper nhiều lần vạch trần trong The Bureau sự chồng lấn đáng kinh ngạc giữa công tác MTTN và các hoạt động của ngân hàng ngầm, buôn bán ma túy và rửa tiền.

Ông chỉ ra rằng tại Vancouver và Toronto, một số thủ lĩnh của các băng nhóm tội phạm liên quan đến rửa tiền quy mô lớn thường đồng thời giữ vai trò lãnh đạo trong các tổ chức có liên hệ với MTTN và còn được các lãnh sự quán Trung Quốc tiếp đãi. Liên minh “đảng–tội phạm” này không chỉ cung cấp nguồn tài chính phi pháp cho hoạt động MTTN, mà còn sử dụng thế lực xã hội đen để đe dọa trực tiếp hơn đối với cộng đồng người Hoa. Điều này khiến công tác MTTN không còn chỉ là vấn đề chính trị, mà đã biến thành một mối đe dọa an ninh quốc gia tổng hợp.

Vì sao tuyến phòng thủ của các nền dân chủ lại mong manh đến vậy?

Báo cáo của Jamestown Foundation và các bình luận của ông Cooper cùng chỉ ra một nghịch lý sâu sắc: vì sao các thể chế dân chủ vững mạnh lại bị hệ thống MTTN xâm nhập?

– Lỗ hổng pháp trị: Hoạt động MTTN khéo léo lợi dụng quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội và chính sách đa văn hóa. Các cơ quan thực thi pháp luật thường khó phân định đâu là “giao lưu văn hóa” hợp pháp, đâu là “can thiệp phi pháp” theo chỉ đạo nước ngoài.

– Sự mềm yếu chính trị: Nhiều chính trị gia phương Tây vì phiếu bầu mà né tránh trực diện vấn đề MTTN, lo ngại bị cáo buộc “bài Trung” hoặc “phân biệt chủng tộc”. Ông Cooper chỉ ra rằng chính thứ “đúng đắn chính trị” này là tấm áo giáp mà ĐCSTQ thích lợi dụng nhất.

– Điểm mù ý thức hệ: Phương Tây trong thời gian dài tin rằng Trung Quốc sẽ tiến tới dân chủ cùng với phát triển kinh tế, từ đó xem nhẹ sự tồn tại của Ban Công tác MTTN như một cỗ máy chiến tranh chính trị.

Con đường ứng phó — từ thức tỉnh đến phòng vệ

Đối mặt với mối đe dọa từ 2.294 tổ chức thuộc MTTN, ông Cooper đề xuất các quốc gia dân chủ phải áp dụng cách tiếp cận “toàn xã hội”:

1. Luật minh bạch: Thiết lập chế độ đăng ký đại diện nước ngoài nghiêm ngặt và có hiệu lực hồi tố, yêu cầu mọi tổ chức có liên hệ với Ban Công tác MTTN nhất phải công khai chuỗi tài chính và quan hệ chính trị.
2. Trao quyền cho cộng đồng: Bảo vệ những người Hoa từ chối bị MTTN thao túng, cung cấp nền tảng để họ lên tiếng, bảo đảm “cộng đồng người Hoa” không bị “đại diện” bởi các “đặc vụ của ĐCSTQ”.
3. Đòn đánh tài chính: Cắt đứt các chuỗi rửa tiền nối liền công tác MTTN với tội phạm xuyên quốc gia.
4. Giáo dục và cảnh báo: Nâng cao năng lực nhận diện chiến thuật MTTN cho giới tinh hoa chính trị, học thuật và công chúng, phá vỡ lớp ngụy trang “ngoại giao dân gian” của họ.

Một cuộc chiến trường kỳ bảo vệ tự do

Ông Sam Cooper viết ở phần kết luận: “Thứ mà chúng ta đang đối mặt không phải là một quốc gia truyền thống, mà là một cỗ máy chính trị được tổ chức cao độ, biến toàn bộ xã hội thành vũ khí”.

2.294 tổ chức được Jamestown Foundation phơi bày chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Đối với Canada, Mỹ và các quốc gia dân chủ khác, nếu không thể xây dựng tuyến phòng thủ vững chắc về pháp luật, tình báo, dư luận và cộng đồng, thì “động viên quần chúng” đang lan rộng bên trong các quốc gia này hôm nay, rốt cuộc sẽ biến thành sự hủy hoại mãn tính đối với nền dân chủ.

Bảo vệ dân chủ bắt đầu từ việc phơi bày toàn diện “đội quân ngầm” này. Cuộc chiến bảo vệ tự do đã không còn đường lùi.