Mỹ: Báo cáo về biển Đông giúp các nước bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc

Chính phủ Mỹ hôm thứ Hai cho biết báo cáo gần đây của họ bác bỏ các tuyên bố chủ quyền hàng hải phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông và rằng Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ yêu sách nào.

Có tiêu đề “Giới hạn trên biển“, báo cáo mới nhất của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bao gồm việc xem xét phản ứng của Bắc Kinh đối với phán quyết năm 2016 của tòa án quốc tế ở The Hague, trong đó có tuyên bố rằng tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc là “vô hiệu”. 

Phán quyết nói rằng Trung Quốc không có “quyền lịch sử” ở Biển Đông và một số mỏm đá mà một số quốc gia tuyên bố chủ quyền không thể được sử dụng hợp pháp làm cơ sở cho các yêu sách lãnh thổ.

“Nghiên cứu này là cơ sở rất quan trọng mà bạn bè và đồng minh có thể rút ra để bác bỏ các tuyên bố [của Trung Quốc],” Constance Arvis, quyền Phó trợ lý thư ký về đại dương, nghề cá và các vấn đề vùng cực tại Cục Đại dương, Môi trường Quốc tế và Khoa học của Bộ Ngoại giao Mỹ, cho biết. 

Bà nói: “Chúng tôi hy vọng rằng đây là một phần trong nỗ lực không ngừng của các quốc gia tuân theo thông lệ quốc tế nhằm bác bỏ các tuyên bố chủ quyền hàng hải bất hợp pháp của [chính phủ Trung Quốc].”

Bà Arvis nói thêm rằng nỗ lực của Mỹ được thực hiện để giúp các quốc gia khác, ngoài 10 Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean), công khai chỉ trích việc Bắc Kinh bất chấp phán quyết của tòa.

Bà nói về các tuyên bố mà Bắc Kinh đưa ra và hoạt động xây dựng được thực hiện để hỗ trợ họ: “Chúng tôi chắc chắn không chấp nhận những kẻ đồng phạm của một kẻ vi phạm pháp luật.”

Trung Quốc đã thực hiện một dự án cải tạo đất ở quần đảo Trường Sa, cách đảo Palawan của Philippines khoảng 240 km (149 dặm) về phía tây, từ năm 2013 đến năm 2016, mở rộng các bãi đá ngầm thành các đảo rộng tới 558 ha. Một số rạn san hô bị nhấn chìm khi triều cường.

Căng thẳng đã bùng lên trước các tuyên bố chủ quyền ở Trường Sa của Trung Quốc trong những tháng gần đây, với việc Bắc Kinh yêu cầu Manila dẹp bỏ một tàu hải quân đóng tại một bãi cạn trong khu vực và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đáp trả bằng cách gọi Trung Quốc là “kẻ xâm phạm”.

Robert Harris, cố vấn pháp lý của Bộ Ngoại giao, cho biết hôm thứ Hai rằng sau phiên tòa năm 2016, Trung Quốc đã trình bày lại các tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông của mình, nói rõ rằng họ đang đòi các quyền lịch sử, và cũng nêu rõ lý thuyết mới lạ rằng người ta có thể vẽ đường cơ sở xung quanh toàn bộ hòn đảo. 

Do đó, ông cho biết Mỹ đã cố gắng hiểu rõ nhất có thể yêu sách hàng hải của CHND Trung Hoa là gì và đánh giá yêu sách đó vì mục đích của luật pháp quốc tế.

International Crisis Group, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Brussels, cho biết trong một báo cáo vào tháng 11 rằng hoạt động xây dựng đảo của Trung Quốc ở Trường Sa đã “tạo điều kiện thuận lợi cho sự hiện diện trên biển rộng khắp của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân, Cảnh sát biển Trung Quốc và lực lượng dân quân biển của Trung Quốc”.

“Những thay đổi quan trọng do Trung Quốc gây ra [kể từ phán quyết năm 2016] đi kèm với các lập luận pháp lý mới, cho thấy tham vọng của Trung Quốc trong việc định hình trật tự quốc tế dọc theo vùng ngoại vi của mình,” báo cáo của nó cho biết.

Xuân Lan

Xem thêm: