Mỹ theo dõi việc Trung Quốc gia tăng giữ tàu mang cờ Panama sau phán quyết kênh đào

Hôm thứ Năm (26/3), Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (FMC) ra tuyên bố cho biết đang theo dõi chặt chẽ những diễn biến gần đây tại các bến cảng của kênh đào Panama, cũng như các biện pháp trả đũa của Trung Quốc nhằm vào Panama liên quan đến phán quyết về CK Hutchison ảnh hưởng như thế nào đến tình hình vận tải biển toàn cầu.

• Phán quyết về kênh đào Panama là một thất bại ngoại giao đối với ĐCSTQ

Ngày 30/1/2026, Tòa án Tối cao Panama phán quyết quyền nhượng quyền mà Công ty TNHH CK Hutchison (Hồng Kông) giành được tại bến Balboa (phía Thái Bình Dương của kênh đào Panama) và bến Cristóbal (phía Đại Tây Dương) là vô hiệu. Trước đó, một cuộc kiểm toán đã phát hiện các vi phạm và đặt nghi vấn về cơ sở pháp lý của quyền nhượng quyền này.

Sau phán quyết, Chính phủ Panama đã chỉ định công ty con của Mỹ là Maersk APM Terminals và Terminal Investment Limited (thuộc Mediterranean Shipping Company – MSC) làm nhà vận hành tạm thời, với thời hạn là 18 tháng.

Việc Panama hủy hợp đồng nhượng quyền của CK Hutchison được đưa ra sau áp lực liên tục từ chính quyền Trump nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) quanh khu vực kênh đào Panama. Kênh đào Panama xử lý khoảng 5% khối lượng thương mại vận tải biển toàn cầu.

Tuyên bố của FMC liệt kê các hành động mà CK Hutchison đã thực hiện sau khi từ chối phán quyết, bao gồm khởi kiện Chính phủ Panama, liên tục mở rộng các hành động trọng tài, và gần đây nhất là vụ kiện mới vào ngày 24/3 yêu cầu bồi thường hơn 2 tỷ USD.

Đồng thời, Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc đã triệu tập Maersk và MSC đến Bắc Kinh để tiến hành các cuộc họp cấp cao. Sau đó, tập đoàn vận tải nhà nước Trung Quốc COSCO đã tạm dừng dịch vụ tại cảng Balboa và điều chỉnh tuyến vận chuyển.

Chủ tịch FMC, bà Laura DiBella, cho biết trong tuyên bố rằng số lượng tàu mang cờ Panama bị ĐCSTQ bắt giữ đã vượt xa mức trung bình lịch sử. Bà nói rằng hiện ĐCSTQ đang lấy danh nghĩa quyền giám sát của quốc gia có cảng để tăng mạnh việc bắt giữ các tàu treo cờ Panama tại các cảng Trung Quốc, vượt xa thông lệ trước đây.

Theo một báo cáo của Lloyd’s List Intelligence, khi việc thực thi các biện pháp của Trung Quốc được tăng cường, số lượng tàu mang cờ Panama bị giữ tại các cảng Trung Quốc trong tháng Ba có thể đạt 100 chiếc. Dữ liệu mới nhất cho thấy, kể từ ngày 8/3, số tàu mang cờ Panama bị giữ tại các cảng Trung Quốc đã gần 70 chiếc.

Bà DiBella cho biết những cuộc kiểm tra tăng cường này được thực hiện theo các chỉ thị không chính thức (không công khai), dường như nhằm trả đũa Panama sau khi tài sản cảng của CK Hutchison được chuyển giao.

Bà nói, xét đến việc các tàu treo cờ Panama chiếm tỷ trọng đáng kể trong thương mại container của Mỹ, những hành động này có thể gây ảnh hưởng thương mại và chiến lược lớn đối với ngành vận tải biển của Mỹ.

Bà DiBella bổ sung rằng Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ có thẩm quyền theo luật để điều tra xem các quy định hoặc thực tiễn của chính phủ nước ngoài có gây tổn hại đến thương mại Mỹ hay không.

Hạ Vũ/Epoch Times