Ngoại trưởng Iran: Sẵn sàng cho ‘cuộc chiến tận thế’ chống lại Mỹ

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 27/9 cho biết Tehran đã chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến sự với Mỹ, nhưng vẫn duy trì các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bác bỏ đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz.

Trả lời chương trình Meet the Press của NBC News, ông Araghchi nói Iran “hoàn toàn sẵn sàng cho thời điểm chiến tranh được nối lại” và sẽ “kiên định trước bất kỳ hành động gây hấn mới nào”, kể cả khi xung đột leo thang thành một “cuộc chiến tận thế”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Đồng thời, chúng tôi vẫn sẵn sàng cho ngoại giao. Tổng thống Trump sẽ lựa chọn”.

Tuần trước, Iran đã thông qua Qatar chuyển tới Mỹ một đề xuất nhằm mở lại eo biển Hormuz và khôi phục hoạt động hàng hải bình thường trong vòng 7 ngày. Tehran coi đây là một phần của kế hoạch rộng hơn nhằm chấm dứt xung đột. Đổi lại, Iran yêu cầu Mỹ giải phóng các tài sản của nước này đang bị đóng băng và cho phép Tehran tiếp tục bán dầu.

Ông Araghchi cho biết: “Chúng tôi muốn tiền và tài sản của mình, những thứ đang bị đóng băng bất hợp pháp, được giải phóng. Chúng tôi muốn có thể bán dầu”. Theo ông, những điều kiện này “không mới” và từng xuất hiện trong bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran đạt được hồi tháng 6 về một lệnh ngừng bắn tạm thời. Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ sau khi các bên tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công.

Trump hôm 26/9 xác nhận đã bác bỏ đề xuất của Iran, nói: “Tôi đã từ chối thỏa thuận của họ. Họ muốn đạt một thỏa thuận để mở eo biển ngay lập tức vì họ đang thua quá nặng”. Tuy nhiên, ông Araghchi cho biết dù ông Trump đã công khai tuyên bố như vậy, Iran vẫn chưa nhận được thông báo chính thức về việc từ chối thông qua các bên trung gian.

Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh Tehran không muốn bỏ lỡ cơ hội hòa bình: “Nếu hỏi chúng tôi, không có lý do gì để quay lại ngoại giao. Nhưng tôi vẫn đang cố gắng ngoại giao vì tôi nghĩ chúng ta không nên bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào cho hòa bình”. Ông cũng nói Iran không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ mà chỉ quan tâm đến “lợi ích quốc gia”.

Trong khi đó, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho rằng đề xuất của Iran bị Washington bác bỏ vì nhiều lý do, đặc biệt là yêu cầu tiếp cận hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng. Ông Waltz gọi đây là “một nỗ lực khá mang tính toán để đưa ra một đề xuất mà họ biết là không thể chấp nhận được”.

Ông Waltz cũng đặt câu hỏi về việc “ai đang đưa ra quyết định ở Iran”, đồng thời cáo buộc Tehran đã vi phạm bản ghi nhớ trước đó khi tấn công hoạt động vận tải quốc tế. Ông nói Tổng thống Trump sẽ “để ngỏ mọi phương án” nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Khi được hỏi Washington muốn một thỏa thuận như thế nào, ông Waltz trả lời: “Tôi sẽ không đàm phán thay cho Tổng thống”.

Ông Trump trước đó nói ông vẫn cân nhắc giữa việc tiếp tục hành động quân sự và đạt thỏa thuận với Iran, đồng thời cho rằng một thỏa thuận có thể đạt được sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. “Tôi tin rằng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận ngay sau cuộc bầu cử”, ông Trump nói, cho rằng Tehran đang chờ xem kết quả bầu cử sẽ ảnh hưởng thế nào đến chính quyền Mỹ.

Trong bối cảnh đó, cả Tehran và Washington vẫn duy trì các kênh liên lạc gián tiếp, nhưng những bất đồng về trừng phạt, tài sản bị phong tỏa, xuất khẩu dầu và chương trình hạt nhân vẫn là những trở ngại lớn đối với một thỏa thuận.