Ông Scott Colom của Đảng Dân chủ giành ghế Thượng viện Mỹ ở Mississippi từ Đảng Cộng hòa

Ông Scott Colom của Đảng Dân chủ đã đánh bại Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Cindy Hyde-Smith, giành chiếc ghế Thượng viện Mỹ ở Mississippi mà Đảng Cộng hòa nắm giữ từ năm 1978. Ông là người thuộc Đảng Dân chủ đầu tiên thắng cử Thượng viện Mỹ ở bang này kể từ năm 1982.

Hãng tin AP hôm thứ Tư (11/11) xác định ông Colom thắng cử, hơn một tuần sau ngày bầu cử 3/11. Khi 99% số phiếu đã được kiểm, ông Colom có 473.336 phiếu (49,2%), còn bà Hyde-Smith có 468.667 phiếu (48,7%), The Epoch Times đưa tin. Ứng viên độc lập Ty Pinkins nhận 20.234 phiếu, tương đương 2,1%.

Fox News cho biết chiếc ghế này đưa số ghế của Đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ lên 55, so với 44 ghế của Đảng Cộng hòa. Ghế còn lại, ở Alaska, vẫn chưa ngã ngũ: cựu Hạ nghị sĩ Mary Peltola đang so kè sít sao với Thượng nghị sĩ Dan Sullivan của Đảng Cộng hòa.

Cùng ngày, bà Hyde-Smith viết trên mạng X: “Cảm ơn Mississippi”. Trong một video, bà nói:

“Dù đây không phải kết quả mà chúng tôi đã nỗ lực và mong đợi, tôi tôn trọng quyết định của cử tri Mississippi. Tôi muốn chúc mừng Scott Colom và chúc ông thành công khi gánh vác trọng trách to lớn là đại diện cho tiểu bang tuyệt vời của chúng ta.”

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer và Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand, Chủ tịch Ủy ban Vận động Thượng viện của Đảng Dân chủ, đã ra tuyên bố chung chúc mừng ông Colom. “Xin chúc mừng Thượng nghị sĩ đắc cử Colom với chiến thắng lịch sử, trở thành người thuộc Đảng Dân chủ đầu tiên giành ghế Thượng viện ở Mississippi sau hơn 4 thập kỷ,” hai nghị sĩ viết.

Kiểm phiếu kéo dài hơn một tuần

Cuộc đua sát sao tới mức sau những lượt kiểm phiếu đầu tiên, trên tổng số hơn 945.000 phiếu, ông Colom chỉ dẫn trước 43 phiếu.

Khoảng cách nới dần trong những ngày sau đó. Hôm 5/11, ông Colom dẫn 1.813 phiếu, và tới ngày hôm sau thì tăng lên 2.574 phiếu, Epoch Times tiếng Hoa cho biết.

Mississippi để từng hạt tự kiểm phiếu, thay vì để chính quyền bang công bố tổng số đầy đủ mỗi ngày. Theo luật bang, chỉ những lá phiếu được chuyển đến chậm nhất ngày 10/11 mới được chấp nhận. Lục sự các hạt phải hoàn tất chứng nhận kết quả chậm nhất ngày 13/11.

Trong lúc chờ kết quả, ban vận động của bà Hyde-Smith cho biết nhóm luật sư của bà đã yêu cầu nhà chức trách bảo quản riêng các phiếu bầu kèm bản tuyên thệ (affidavit ballot), để giữ khả năng khởi kiện.

Lần đầu sau 44 năm, Mississippi bầu thượng nghị sĩ Dân chủ

Mississippi là một trong những bang có truyền thống ủng hộ Đảng Cộng hòa mạnh nhất nước Mỹ. Tổng thống Donald Trump thắng ở bang này với cách biệt khoảng 23 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử năm 2024.

Lần gần nhất bang này bầu một thượng nghị sĩ Dân chủ là năm 1982, khi ông John Stennis đắc cử nhiệm kỳ cuối cùng. Ông Colom cũng sẽ là thượng nghị sĩ liên bang gốc Phi đầu tiên của Mississippi kể từ thời kỳ Tái thiết, giai đoạn sau Nội chiến Mỹ.

Hãng tin Reuters cho biết người gốc Phi gần nhất của Mississippi đắc cử vào Thượng viện là ông Blanche Bruce, một cựu nô lệ, vào năm 1874.

Bà Hyde-Smith, 67 tuổi, lần này tranh cử nhiệm kỳ đầy đủ thứ hai. Bà được bổ nhiệm vào Thượng viện tháng 4/2018, sau khi Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thad Cochran từ chức vì lý do sức khỏe, rồi thắng cuộc bầu cử đặc biệt vào tháng 11 năm đó để làm nốt nhiệm kỳ của ông Cochran.

Năm 2020, bà tái đắc cử với 54,1% số phiếu, hơn ứng viên Dân chủ Mike Espy khoảng 10 điểm phần trăm.

Từ đề cử thẩm phán bị chặn tới cuộc đua Thượng viện

Ông Colom, 43 tuổi, sinh ra ở thành phố Columbus, bang Mississippi. Ông tốt nghiệp Đại học Millsaps ở Mississippi và nhận bằng tiến sĩ luật của Đại học Wisconsin năm 2009. Cha mẹ ông đều là luật sư. Cha ông từng tham gia chính trường cấp bang với tư cách thành viên Đảng Cộng hòa.

Ông từng làm thẩm phán và công tố viên thành phố. Năm 2015, ông đánh bại một công tố viên đã giữ chức gần 30 năm, trở thành người gốc Phi đầu tiên của bang đắc cử công tố viên quận ở khu vực có đa số cử tri da trắng. Ông chủ trương trấn áp tội phạm bạo lực, còn với người phạm tội không bạo lực thì áp dụng cai nghiện, dạy nghề và các biện pháp thay cho án tù.

Năm 2022, Tổng thống Joe Biden đề cử ông làm thẩm phán tòa án liên bang cấp quận ở phía bắc Mississippi. Các nhân vật Cộng hòa có tiếng ở bang, gồm Thượng nghị sĩ Roger Wicker cùng hai cựu Thống đốc Phil Bryant và Haley Barbour, ủng hộ đề cử này.

Bà Hyde-Smith thì phản đối. Ông Colom đã viết thư đề nghị bà xem xét lại, nhưng bà vẫn chặn đề cử. Reuters cho biết bà viện dẫn quan điểm của ông về các vấn đề người chuyển giới.

Trong một cuộc phỏng vấn trước đó với Fox News Digital, ông Colom nói việc bị bà Hyde-Smith chặn đề cử không phải động lực để ông tranh cử. “Là một Kitô hữu, tôi tha thứ cho bà ấy về việc đó,” ông nói.

Ông nói thêm: “Điều thực sự thôi thúc tôi là sự phản bội đối với phong trào Nước Mỹ trên hết. Bà ấy lẽ ra phải giúp Tổng thống Trump hạ giá thực phẩm. Bà ấy đã phản bội chúng tôi, và chúng tôi vẫn chưa thấy giá thực phẩm giảm”.

Ông tuyên bố tranh cử tháng 9/2025, với các mục tiêu chính là giảm chi phí sinh hoạt, tăng lương tối thiểu và cải thiện chăm sóc y tế.

Quảng cáo “giá thịt bò” và tiền của hai đảng

Tháng 2/2026, khi đài truyền hình địa phương WLOX hỏi về giá cả leo thang, trong đó có giá thịt bò, bà Hyde-Smith trả lời: “Các bạn có rất nhiều loại thực phẩm giàu đạm để lựa chọn. Và giá mọi mặt hàng đều có lúc lên lúc xuống”.

Đoạn trả lời này mở đầu quảng cáo tranh cử mà ông Colom tung ra hôm 13/10. Tiếp đó, một người đàn ông đang nướng bánh hamburger hỏi lại: “Đổi sang loại đạm khác ư? Dẹp đi, tôi thà đổi thượng nghị sĩ”. Quảng cáo khép lại bằng cảnh ông Colom cười và nhắc lại câu này.

Đoạn quảng cáo lan rộng trên mạng, và Đảng Dân chủ ở cấp toàn quốc lập tức vào cuộc. Ủy ban hành động chính trị Senate Majority PAC công bố đợt quảng cáo truyền hình trị giá 1,2 triệu USD, chạy tới ngày bầu cử 3/11. Đây là khoản chi đầu tiên của nhóm này cho cuộc đua. Ủy ban Vận động Thượng viện của Đảng Dân chủ góp thêm 500.000 USD.

Senate Majority PAC rót tiền đúng lúc trang Cook Political Report chuyển đánh giá cuộc đua từ “Chắc chắn thuộc về Cộng hòa” xuống “Nhiều khả năng Cộng hòa thắng”.

Cựu Tổng thống Barack Obama quay quảng cáo ủng hộ ông Colom. Cựu Tổng thống Bill Clinton, cựu Phó Tổng thống Kamala Harris cùng các Thượng nghị sĩ Cory Booker và Raphael Warnock tới Mississippi vận động cho ông. Bà Harris phát biểu trước khoảng 1.000 người tại Trường Trung học Columbus hôm 22/10, kêu gọi cử tri “biến cơn giận thành hành động”.

Phía Đảng Cộng hòa, ông Trump tới Mississippi vận động cho bà Hyde-Smith ở chặng cuối. Quỹ Lãnh đạo Thượng viện (Senate Leadership Fund), ủy ban hành động chính trị gắn với Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune, cũng chi hàng triệu USD cho quảng cáo vào phút chót.

Ban vận động của bà Hyde-Smith nhắc rằng phe Dân chủ đã mất rất lâu mới chi tiền ủng hộ ông Colom. “Chuck Schumer và các Super PAC của ông ấy phải mất 13 tháng mới chạy được một quảng cáo cho Scott Colom,” ông Nathan Calvert, giám đốc truyền thông của ban vận động, viết trong email gửi The Epoch Times.

Ông Calvert cho rằng ông Colom “quá cấp tiến”, ủng hộ phẫu thuật chuyển giới cho trẻ em, cho nam giới dùng nhà vệ sinh và phòng thay đồ nữ, mở cửa biên giới và tăng thuế.

Bà Lauren French, phát ngôn viên của Senate Majority PAC, viết trên mạng X rằng ngay từ đầu năm 2025, Đảng Dân chủ đã tin họ có thể cạnh tranh ở Mississippi. “Tất cả những điều này không phải tự dưng mà có. Đảng Dân chủ đã nhắc tới Mississippi suốt cả chu kỳ bầu cử,” bà viết.

Ông Colom nói với Reuters rằng trong chiến dịch, ông tập trung tiếp cận cử tri qua các buổi đối thoại, cùng những chuyến đến khu nhà ở xã hội, lễ hội và xe bán đồ ăn. “Chúng tôi đã đi con đường khó, con đường vận động từ cơ sở,” ông nói.

Xem thêm: