Chính quyền Trump cho biết chưa có lập trường chính thức về việc cựu Thủ tướng Hungary Viktor Orbán làm Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, sau khi tờ The Wall Street Journal đưa tin Washington ủng hộ ông.

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp Thủ tướng Hungary Viktor Orban tại tư dinh Mar-a-Lago hôm 8/3/2024. (Nguồn ảnh: Twitter của Thủ tướng Orban)

“Mỹ chưa có lập trường chính thức. Chúng tôi sẽ tiếp tục đánh giá mọi ứng viên,” một quan chức cấp cao Mỹ trả lời The Epoch Times qua email.

Người này viết tiếp: “Chúng tôi đang tìm một [tổng thư ký] sẽ thực hiện chương trình cải cách quyết liệt mà chúng tôi đã công khai trình bày tại New York. Từ lâu rồi, Liên Hợp Quốc đã đi chệch quá xa các sứ mệnh cốt lõi và gây lãng phí”.

Phản hồi này đến sau bài bình luận đăng hôm Chủ nhật (25/10) trên The Wall Street Journal. Bài viết dẫn các nguồn ẩn danh ở 3 nước cho biết quan chức chính quyền Trump đã khuyến khích ông Orbán ra tranh cử ghế kế nhiệm ông António Guterres. Nhiệm kỳ 5 năm thứ hai của ông Guterres kết thúc vào ngày 31/12.

Ông Orbán mất quyền lực sau cuộc bầu cử quốc hội Hungary hồi tháng 4, khép lại 16 năm làm thủ tướng. Ông vẫn giữ quan hệ thân thiết với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov hôm thứ Hai (26/10) nói với hãng tin Nga Interfax rằng ông Orbán vẫn có thể được đề cử vào vị trí này. Tuy nhiên, ông nói Mỹ, Trung Quốc và Nga, với tư cách thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đều không thể đề cử ông Orbán.

“Những ai đứng sau sáng kiến này có lẽ nên tìm một quốc gia sẵn lòng nhận trách nhiệm vinh dự này,” ông nói thêm.

“Ngay khi việc đó xảy ra, chúng tôi sẽ xem xét khả năng thảo luận và tham vấn. Tất nhiên, mọi ứng viên được đề cử chính thức cho vị trí tổng thư ký đều đang được thảo luận.”

Dù vậy, ông Alimov cho rằng lần này vị trí đó nên thuộc về một đại diện của khu vực Mỹ Latinh hoặc Caribe.

Hôm thứ Tư (21/10), tổ chức nghiên cứu Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) nêu tên 6 ứng viên có thể kế nhiệm ông Guterres và nhậm chức vào ngày 1/1/2027.

Trong danh sách này có Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi, cựu Phó Tổng thống Costa Rica Rebeca Grynspan và cựu Ngoại trưởng Ecuador María Fernanda Espinosa.

Ông Orbán không có tên trong 6 ứng viên đó.

Hôm 22/9, phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, ông Trump đã chỉ trích tổ chức này. Ông nói Mỹ đã giúp Liên Hợp Quốc tiến hành những cải cách sâu rộng, trong đó có việc cắt 15% ngân sách năm 2026 và bỏ hơn 4.000 vị trí trong bộ máy hành chính.

“Liên Hợp Quốc có tiềm năng rất lớn, tôi đã nói vậy nhiều năm nay,” ông nói. “Nhưng tổ chức này phải chấm dứt việc áp đặt chương trình nghị sự cực tả của những quan chức theo chủ nghĩa toàn cầu mà chẳng ai bầu ra.”

Ông Trump cũng cho rằng thật không thể chấp nhận khi thế giới còn bao hành động tàn bạo thật sự mà các quan chức nhân quyền hàng đầu của Liên Hợp Quốc lại dành thời gian chỉ trích Mỹ. Ông nói Mỹ bị chỉ trích vì bảo vệ trẻ em khỏi “phẫu thuật chuyển giới gây tổn hại cơ thể và sự điên rồ chuyển giới” và thực thi luật nhập cư.

Ông Trump lên phát biểu sau bài diễn văn cuối cùng của ông Guterres, trong đó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kêu gọi lãnh đạo các nước thiết lập những biện pháp an toàn ở cấp quốc tế cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Guterres nói AI phát triển nhanh đến mức “khiến cả những người tạo ra nó cũng bị bất ngờ”.

Hồi tháng 1, ông Trump từng nói Hội đồng Hòa bình, cơ chế do ông lập ra trong tiến trình hòa bình Gaza, về sau có thể thay thế Liên Hợp Quốc.

“Tôi ước Liên Hợp Quốc có thể làm được nhiều hơn. Tôi ước chúng ta không cần đến Hội đồng Hòa bình,” ông Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hôm 20/1. “Nhưng… với tất cả các cuộc chiến tôi đã giải quyết, Liên Hợp Quốc chưa từng giúp tôi trong cuộc chiến nào.”

Khi một phóng viên hỏi Hội đồng Hòa bình có thể thay thế Liên Hợp Quốc hay không, Tổng thống Mỹ đáp: “Có thể”.

“Liên Hợp Quốc đơn giản là chưa giúp được gì nhiều. Tôi rất tin vào tiềm năng của Liên Hợp Quốc, nhưng tổ chức này chưa bao giờ phát huy được tiềm năng đó,” ông nói.