Người dân Mỹ lo ngại các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn áp sát khu dân cư

Làn sóng phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô lớn gần khu dân cư đang gia tăng trên khắp nước Mỹ, trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng AI bùng nổ mạnh mẽ. Theo dữ liệu mới nhất, hiện có hơn 3.100 trung tâm dữ liệu đang hoạt động tại Mỹ và khoảng 1.800 dự án khác đang được triển khai hoặc lên kế hoạch xây dựng.

Các bang tập trung nhiều trung tâm dữ liệu nhất gồm Virginia, Texas và California. Riêng Virginia đã có hơn 700 trung tâm dữ liệu ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Những cơ sở này thường là các tòa nhà khổng lồ chứa hệ thống máy chủ, thiết bị lưu trữ và hạ tầng xử lý dữ liệu phục vụ AI, đồng thời tiêu thụ lượng điện và nước rất lớn để vận hành hệ thống làm mát.

Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 38% người Mỹ hiện sống trong bán kính chưa tới 8 km tính từ ít nhất một trung tâm dữ liệu. Phần lớn các trung tâm hiện hữu nằm ở khu vực đô thị, nhưng nhiều dự án mới lại được quy hoạch tại vùng nông thôn, nơi giá đất rẻ và dễ mở rộng quy mô.

Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh chóng này đang vấp phải phản ứng ngày càng mạnh từ cộng đồng địa phương. Nhiều cư dân lo ngại các trung tâm dữ liệu sẽ gây áp lực lên nguồn nước, lưới điện và môi trường sống. Tại bang Ohio, tổ chức Hiệp hội Phát triển Có trách nhiệm miền Nam Ohio đã vận động phản đối một dự án trung tâm dữ liệu siêu lớn ở thị trấn Mount Orab. Người đứng đầu tổ chức, bà Danei Edelen, cho biết một số trung tâm dữ liệu có thể tiêu thụ tới gần 19 triệu lít nước mỗi ngày, tương đương nhu cầu của cả một thị trấn nhỏ, đồng thời tạo ra tiếng ồn liên tục suốt ngày đêm.

Tại Texas, Liên đoàn Nông dân Texas cảnh báo các trung tâm dữ liệu có thể khiến nguồn nước tưới tiêu trở nên khan hiếm hơn, đặc biệt trong các khu vực thường xuyên hạn hán. Đại diện tổ chức cho biết nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu có thể tăng gấp ba đến bốn lần vào năm 2032, làm dấy lên lo ngại về giá điện và nước sinh hoạt leo thang.

Theo tổ chức nghiên cứu Data Center Watch, các cuộc phản đối trên toàn nước Mỹ đã khiến khoảng 152 tỷ USD đầu tư tiềm năng vào trung tâm dữ liệu bị trì hoãn hoặc đình lại tính đến năm 2025. Hàng trăm nhóm cộng đồng tại 42 bang đã tham gia vận động ngăn chặn các dự án mới.

Trong khi đó, các nhà phát triển trung tâm dữ liệu khẳng định họ đang áp dụng nhiều công nghệ tiết kiệm nước và năng lượng hơn, đồng thời cố gắng tăng cường minh bạch với cộng đồng địa phương. Một số doanh nghiệp cho biết các trung tâm dữ liệu thế hệ mới sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí thay vì tháp giải nhiệt truyền thống để giảm tiêu thụ nước.

Dù vậy, nhiều chuyên gia môi trường cho rằng vấn đề lớn nhất hiện nay là thiếu các nghiên cứu quy mô lớn về tác động lâu dài của trung tâm dữ liệu đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường. Điều này khiến không ít người dân Mỹ tiếp tục yêu cầu chính quyền “tạm dừng và đánh giá thêm” trước khi cho phép các dự án AI quy mô lớn mọc lên sát khu dân cư.