Ông Ahmad Vahidi trỗi dậy dẫn dắt IRGC Iran, thúc đẩy đường lối đối đầu tại Trung Đông

Ông Ahmad Vahidi đang nổi lên như nhân vật trung tâm trong cấu trúc quyền lực Iran sau biến cố liên quan tới Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, và hiện giữ vai trò lãnh đạo IRGC, thúc đẩy đường lối đối đầu khu vực. Ảnh hưởng của ông này tăng lên khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đối mặt khủng hoảng kinh tế và mức độ cô lập quốc tế ngày càng nặng, khiến hệ thống Tehran nghiêng về nhóm “cứng rắn”. Tổng thể, Iran đang chuyển dịch quyền lực theo hướng tập trung hơn vào giới an ninh–quân sự, làm rủi ro leo thang căng thẳng trong khu vực cao hơn.

Nhiều nguồn tin quốc tế mô tả Iran đang ở giai đoạn biến động lãnh đạo và chiến sự kéo dài với Mỹ/Israel, trong đó trọng tâm của “sống sót” là: giữ bộ khung chỉ huy–an ninh không sụp, duy trì kiểm soát nội bộ, và vẫn tổ chức được năng lực răn đe/đáp trả. Bộ máy Iran thể hiện “độ bền chế độ” nhờ cấu trúc và công cụ kiểm soát (biểu tình “ủng hộ”, trấn áp, bắt giữ, cùng nhiều hình thức khác).

Israel đang đẩy mạnh chiến dịch ám sát lãnh đạo cấp cao và cho rằng điều này tạo ra “khoảng trống” nhưng đồng thời làm xuất hiện lớp lãnh đạo mới cứng rắn hơn.

Ông Vahidi là ai?

Ông Ahmad Vahidi thường được nhắc đến như một nhân vật an ninh–quân sự kỳ cựu, từng giữ các vị trí cấp bộ trong chính phủ Iran với “đường lối đối đầu”.

Ông được mô tả thuộc “thế hệ cũ” từ sau Cách mạng 1979, đối lập với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian—người được cho là đang lo kinh tế suy sụp và bị cô lập, nên ám chỉ nhu cầu “rút lui chiến thuật/đình chiến”.

Ông Vahidi là gương mặt “đã quen thuộc” với Israel/phương Tây: từng là chỉ huy Quds Force và bị Interpol truy nã theo yêu cầu của Argentina liên quan điều tra vụ đánh bom AMIA 1994 ở Buenos Aires khiến 85 người chết; Interpol cũng có các thông báo/giải thích riêng nhằm “đính chính” cách một số bên diễn giải vai trò của Interpol trong vụ việc.

Các vai trò chính trị của ông Vahidi gồm Bộ trưởng Quốc phòng 2009; Bộ trưởng Nội vụ 2022 và gắn ông với việc trấn áp phong trào “Phụ nữ, Cuộc sống, Tự do (Woman, Life, Freedom)”.

Quá trình chuyển giao sau cái chết của ông Ali Khamenei

Một số nguồn tin lớn tường thuật rằng ông Ali Khamenei đã thiệt mạng trong đợt không kích ngày 28/02/2026 và Iran bước vào thời kỳ sau biến cố này.

Đại sứ Nga tại Iran nói người kế nhiệm là ông Mojtaba Khamenei, vẫn ở trong Iran nhưng tránh xuất hiện công khai.

Theo một số tờ báo phương Tây, trục chính là: giữa áp lực “xuống thang” (đàm phán/giảm căng) và xu hướng “đối đầu đến cùng”, “kháng cự bằng mọi giá” của IRGC, ông Vahidi như biểu tượng của vế thứ hai; sự mệt mỏi đối với chiến tranh của dân chúng bị đặt sau mục tiêu sinh tồn của chế độ. Theo đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian theo hướng sẵn ý chí chấm dứt chiến sự nhưng cần bảo đảm — đây là một “gam màu” khác với lập luận “đối đầu toàn phần”.

Thiên Vân, theo Jerusalem Post, Reuters, Washington Post, The Guardian