Ông Trump lên đường sang Trung Quốc, chuẩn bị hội đàm quan trọng với ông Tập

Chiều thứ Ba (12/5), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rời Washington để lên đường tới Trung Quốc, nơi ông sẽ tham dự một cuộc gặp thượng đỉnh được đánh giá là đặc biệt quan trọng với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Chuyến thăm Bắc Kinh từ ngày 13 đến 15/5 là chuyến công du Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Mỹ kể từ chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu năm 2017.

Giới quan sát dự đoán thương mại sẽ là chủ đề trung tâm trong cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, hàng loạt vấn đề nhạy cảm khác như chiến sự Iran, nhân quyền và Đài Loan cũng sẽ được đưa ra thảo luận.

Trước giờ khởi hành, ông Trump tỏ ra lạc quan khi nói với báo giới: “Chúng tôi sẽ có một cuộc gặp rất tốt đẹp”.

Ông cho biết hai bên sẽ trao đổi sâu về cuộc chiến tại Iran, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc nhập khẩu lượng lớn dầu mỏ từ khu vực này.

Tháp tùng Tổng thống Mỹ trên chuyên cơ Air Force One có con trai ông Eric Trump, con dâu Lara Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer. Nhà Trắng cho biết Đệ nhất phu nhân Melania Trump không tham gia chuyến công du lần này.

Lịch trình hai ngày tại Trung Quốc của ông Trump được sắp xếp khá dày đặc. Ông dự kiến đến Bắc Kinh vào tối 13/5.

Sáng 14/5, ông sẽ tham dự lễ đón chính thức và tiến hành hội đàm song phương với ông Tập Cận Bình. Buổi chiều, hai nhà lãnh đạo dự kiến cùng tham quan công viên Thiên Đàn (Bắc Kinh) trước khi dự quốc yến vào buổi tối.

Sáng 15/5, hai bên sẽ tiếp tục gặp gỡ trong tiệc trà và bữa trưa làm việc trước khi ông Trump rời Trung Quốc.

Theo dự đoán, ông Trump sẽ thúc giục Bắc Kinh ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm mở lại eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược hiện đang bị Iran phong tỏa. Cho đến nay, Bắc Kinh vẫn chưa phản hồi lời kêu gọi từ Washington.

Gần đây, Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với Hengli Petrochemical — doanh nghiệp được cho là nhà máy lọc dầu độc lập lớn nhất Trung Quốc. Washington cũng trừng phạt 3 công ty Trung Quốc khác với cáo buộc cung cấp ảnh vệ tinh cho Iran trong thời chiến.

Đài Loan tiếp tục là một trong những vấn đề gai góc nhất trong quan hệ Mỹ – Trung.

Nhà Trắng khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan sẽ không thay đổi, bất chấp việc Bắc Kinh liên tục phản đối các thương vụ bán vũ khí của Mỹ cho hòn đảo này.

Ngày 11/5, khi được hỏi về lập trường đối với việc bán vũ khí cho Đài Loan, ông Trump trả lời: “Tôi sẽ thảo luận vấn đề đó. Đó là một trong rất nhiều chủ đề tôi sẽ đề cập”.

Ông nói thêm: “Tôi nghĩ ông ấy sẽ nhắc đến Đài Loan nhiều hơn tôi”.

Vấn đề nhân quyền tại Trung Quốc cũng được cho là sẽ xuất hiện trong chương trình nghị sự. Ngày 11/5, ông Trump cho biết ông dự định trao đổi với ông Tập về trường hợp của ông trùm truyền thông Lê Trí Anh (Jimmy Lai) và người sáng lập Giáo hội Zion Kim Minh Nhật (Jin Mingri).

Ông Lê Trí Anh, người nhiều năm chỉ trích chính quyền Trung Quốc, đã bị giam tại Hồng Kông hơn 5 năm. Sau các cuộc biểu tình chống chính phủ kéo dài nhiều tháng tại Hồng Kông năm 2020, Bắc Kinh áp đặt Luật An ninh Quốc gia và ông Lê trở thành một trong những nhân vật dân chủ nổi bật đầu tiên bị bắt theo đạo luật này.

Trong khi đó, mục sư Kim Minh Nhật bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ năm 2025 vì các hoạt động tôn giáo và vai trò lãnh đạo tại Giáo hội Zion.

Ông Trump cũng dẫn theo một phái đoàn doanh nghiệp lớn sang Bắc Kinh, gồm lãnh đạo các tập đoàn trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, nông nghiệp, tài chính và công nghệ.

Danh sách 16 lãnh đạo doanh nghiệp đi cùng bao gồm: CEO Tesla Elon Musk, CEO Apple Tim Cook, CEO Boeing Kelly Ortberg, CEO BlackRock Larry Fink, CEO Blackstone Stephen Schwarzman, CEO Cargill Brian Sikes và CEO Citigroup Jane Fraser.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết Washington đang tìm cách thúc đẩy Bắc Kinh đưa ra các cam kết mua hàng trị giá hàng chục tỷ USD.

Vài giờ trước khi khởi hành, trong cuộc phỏng vấn với đài WABC, ông Trump tiếp tục bày tỏ sự tự tin về triển vọng của hội nghị thượng đỉnh.

Ông nói trong chương trình ‘Sid & Friends in the Morning’: “Tôi nghĩ cuộc gặp này sẽ diễn ra rất tốt”.

Ông tiếp tục nhấn mạnh: “Trung Quốc rất mạnh, nhưng chúng ta còn mạnh hơn. Về quân sự, chúng ta mạnh hơn bất kỳ quốc gia nào khác”.