Ông Trump: Mỹ sẽ không để ĐCSTQ kiểm soát Kênh đào Panama

Ngày 1/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng đối với Kênh đào Panama. Ông khẳng định Mỹ sẽ không để Bắc Kinh kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này, đồng thời chỉ trích quyết định chuyển giao kênh đào của chính phủ Mỹ trước đây.

Phát biểu tại lễ khánh thành Thư viện Tổng thống Theodore Roosevelt ở thành phố Medora, bang Bắc Dakota, ông Trump lên tiếng chỉ trích quyết định chuyển giao quyền kiểm soát Kênh đào Panama và nhấn mạnh Mỹ sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực của Trung Quốc nhằm giành quyền kiểm soát tuyến vận tải này.

“Kênh đào Panama – chúng ta đã trao nó cho người khác. Việc đầu tiên họ (Bắc Kinh) làm là gì, các bạn biết không? Họ tăng phí quá cảnh tàu thuyền lên gấp 4 lần, vậy mà không mất một con tàu nào. Sau đó họ còn tăng thêm 2 lần nữa và vẫn không mất bất kỳ khách hàng nào. Trong nhiều năm qua, họ đã thu về khoản lợi nhuận khổng lồ. Điều đó thật quá ngu ngốc, đúng không?”, ông Trump đặt câu hỏi.

Ông nói thêm: “Và giờ đây, Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tìm cách tiếp quản Kênh đào Panama. Chúng ta sẽ tuyệt đối không để điều đó xảy ra, các bạn hiểu chứ?”

Phát biểu của ông Trump đề cập đến ‘Hiệp ước Torrijos–Carter’ được ký năm 1977, theo đó Mỹ đồng ý chuyển giao quyền kiểm soát Kênh đào Panama. Mỹ hoàn thành việc xây dựng kênh đào vào năm 1914 và chính thức bàn giao toàn bộ quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này cho Panama vào năm 1999.

Kênh đào Panama là một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp và có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhất thế giới. Mỗi năm, khoảng “5% thương mại hàng hải toàn cầu” đi qua tuyến đường này, với tổng giá trị hàng hóa khoảng “270 tỷ USD”. Ngoài ra, kênh đào còn phục vụ khoảng “40% lưu lượng vận chuyển container của Mỹ”.

Kênh đào dài khoảng “82 km”, cắt ngang lãnh thổ Panama, nối vùng biển Caribe thuộc Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Tuyến đường bắt đầu từ thành phố Colón, đi qua hồ Gatun và đoạn cắt Gaillard trước khi kết thúc tại Thành phố Panama.

Trước khi kênh đào được xây dựng, tàu thuyền di chuyển giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương phải vòng qua cực nam Nam Mỹ qua eo biển Magellan hoặc mũi Horn, khiến hành trình dài thêm hàng ngàn dặm. Việc đưa Kênh đào Panama vào hoạt động đã rút ngắn quãng đường biển giữa New York và San Francisco khoảng “8.000 dặm”.

Trong khuôn khổ sự kiện tại Thư viện Tổng thống Theodore Roosevelt, ông Trump còn có cuộc đối thoại với hình ảnh ảo được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI) của cựu Tổng thống Theodore Roosevelt.

Trong cuộc trò chuyện, ông Trump hỏi phiên bản AI của Roosevelt liệu việc xây dựng Kênh đào Panama có phải là thành tựu vĩ đại nhất trong sự nghiệp của ông hay không.

Phiên bản AI của Roosevelt trả lời: “Kênh đào là một trong những thành tựu mà tôi tự hào nhất. Nó cho thấy nước Mỹ có thể làm được những gì khi chúng ta kiên định lập trường và hành động quyết đoán. Tuy nhiên, thước đo lớn nhất đối với thành tựu của tôi vẫn là những con người có cuộc sống được cải thiện nhờ nó… Mỗi khi đứng ngắm nhìn và biết rằng các con tàu sẽ đi qua nơi đây, tôi cảm thấy mình đã để lại một dấu ấn bền vững”.

Đáp lại, ông Trump nói: “Đúng là như vậy! Cảm ơn ông!”

Tổng thống Theodore Roosevelt được xem là người đặt nền móng cho việc xây dựng Kênh đào Panama. Ông đã theo đuổi chính sách cứng rắn để ủng hộ Panama giành độc lập, qua đó giúp Mỹ có được quyền đào và kiểm soát kênh đào.

Công trình thế kỷ này mất 10 năm để hoàn thành, từ năm 1904 đến năm 1914. Trong quá trình thi công, Công binh Lục quân Mỹ đã vượt qua nhiều khó khăn tại khu rừng nhiệt đới khắc nghiệt, bao gồm dịch sốt vàng da, để hoàn thành kỳ quan kỹ thuật này.