Ông Trump: Thỏa thuận Mỹ – Iran dự kiến được ký vào Chủ nhật

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy (13/6) cho biết thỏa thuận với Iran dự kiến sẽ được ký vào Chủ nhật. Sau khi thỏa thuận được ký kết, eo biển Hormuz sẽ ngay lập tức được mở cửa cho tất cả các bên.

Ông Trump đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình hôm thứ Bảy rằng thỏa thuận sắp đạt được với Iran hoàn toàn khác với thỏa thuận hạt nhân Iran được ký dưới thời cựu Tổng thống Obama. Ông viết:

“Barack Hussein Obama và thỏa thuận của ông ấy với Iran, tức JCPOA, là một con đường dễ dàng, đẹp đẽ và suôn sẻ để dẫn tới vũ khí hạt nhân. Nếu theo thỏa thuận đó, Iran đã có vũ khí hạt nhân từ sáu năm trước và đã sử dụng chúng từ lâu rồi.

Thỏa thuận của tôi với Iran hoàn toàn ngược lại: MỘT BỨC TƯỜNG NGĂN CHẶN VŨ KHÍ HẠT NHÂN!

Trên thực tế, họ không còn muốn có vũ khí hạt nhân nữa, và họ cũng sẽ không có được nó, dù bằng cách mua sắm, tự phát triển hay bất kỳ hình thức thu nhận nào khác.

Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký vào ngày mai, và ngay sau khi được ký kết, eo biển Hormuz sẽ MỞ CỬA CHO TẤT CẢ MỌI NGƯỜI.

Mối quan hệ của chúng tôi với Iran rất khác và tốt đẹp hơn nhiều so với những gì các chính quyền trước đây từng có.

Không giống như việc chính quyền Obama đã chi cho họ hàng trăm tỷ đô la, bao gồm cả 1,7 tỷ đô la tiền mặt bằng tiền giấy, lần này sẽ không có bất kỳ khoản tiền nào được trao đổi.

Vào thời điểm thích hợp, khi mọi việc đã hoàn toàn yên ổn, chúng tôi sẽ tiến vào để thu hồi “Bụi Hạt Nhân” được chôn sâu dưới những dãy núi đá granite đồ sộ nằm sâu dưới lòng đất, nhờ vào những chiếc máy bay ném bom B-2 tuyệt vời của chúng ta cùng các phi công xuất sắc của họ. Sau đó, chúng tôi sẽ tiến hành pha loãng mức độ làm giàu và tiêu hủy số vật liệu đó, dù là tại Iran hay tại Hoa Kỳ.

Chúng tôi mong muốn được hợp tác với Iran và toàn bộ khu vực Trung Đông trong một thời gian dài ở tương lai phía trước.

Hy vọng rằng toàn bộ quá trình này sẽ diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và thuận lợi. Nếu không, chúng tôi vẫn có phương án cuối cùng. Hy vọng rằng sẽ không bao giờ phải sử dụng đến nó thêm một lần nào nữa!

Xin cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này!!!

Tổng thống DONALD J. TRUMP”

Trước đó, Tổng thống Trump từng tuyên bố rằng nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, ông sẽ khôi phục các hoạt động tấn công quân sự nhằm vào Iran.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phủ nhận thông tin Iran sẽ ký thỏa thuận với Mỹ vào Chủ nhật và chỉ trích việc ông Trump liên tục thúc đẩy ký kết vào ngày này.

Nội dung sơ bộ của thỏa thuận

Thỏa thuận ban đầu giữa Mỹ và Iran sẽ được trình bày dưới hình thức một bản ghi nhớ (Memorandum of Understanding).

Mặc dù các điều khoản cụ thể vẫn chưa được công bố, một quan chức cấp cao của Mỹ hôm thứ Sáu (12/6) đã tiết lộ với truyền thông một số nội dung chính của thỏa thuận, bao gồm:

• Mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt phong tỏa hàng hải đối với Iran.
• Tháo dỡ chương trình hạt nhân của Iran.
• Tiêu hủy tại chỗ lượng uranium làm giàu của Iran.

Quan chức này cũng cho biết thỏa thuận sơ bộ sẽ:

• Bảo đảm hòa bình lâu dài cho khu vực.
• Ngăn Iran tiếp tục tài trợ cho các hoạt động bạo lực và khủng bố.
• Buộc Iran cam kết vô thời hạn rằng sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.

Do đó, thỏa thuận sẽ thiết lập các cơ chế giám sát và thực thi nhằm bảo đảm Iran thực hiện đúng các cam kết của mình.

Pakistan: Văn bản cuối cùng có thể được hoàn tất trong vòng 24 giờ

Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, một trong những bên đóng vai trò hòa giải quan trọng trong các cuộc đàm phán Mỹ – Iran, cho biết hôm thứ Bảy rằng hai bên hiện đang tiến gần đến một thỏa thuận hòa bình hơn bao giờ hết.

Ông nhận định văn bản cuối cùng có khả năng được hoàn tất trong vòng 24 giờ tới.

Ông Sharif viết trên nền tảng X rằng Pakistan đang chuẩn bị tổ chức một lễ ký kết điện tử ngay sau khi thỏa thuận hoàn tất, đồng thời khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo vào tuần tới.

Ông cho biết Pakistan cảm ơn Mỹ, Iran và các quốc gia trong khu vực vì những nỗ lực liên tục trong tiến trình đàm phán, đồng thời tin rằng thỏa thuận mang tính lịch sử này sẽ đặt nền móng cho hòa bình lâu dài tại Trung Đông.

Sau đó, ông Trump đã chia sẻ lại bài đăng của ông Sharif trên Truth Social, cho thấy thỏa thuận đã bước vào giai đoạn cuối cùng.

Ngoại trưởng Iran đến Pakistan, tăng tốc các cuộc tham vấn kỹ thuật

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Tahir Andrabi cùng ngày cũng xác nhận rằng Islamabad dự kiến sẽ tổ chức lễ ký kết thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran theo hình thức trực tuyến vào Chủ nhật.

Ngoài ra, theo kênh Al Arabiya, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sẽ đến Pakistan trước ngày Chủ nhật để tham gia các cuộc tham vấn kỹ thuật liên quan đến thỏa thuận Mỹ – Iran, qua đó hoàn tất những bước chuẩn bị cuối cùng cho việc thực thi thỏa thuận.

Phân tích: Ký kết không khó, thực thi mới là thử thách thực sự

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng việc ký kết thỏa thuận chỉ là bước đầu tiên. Thách thức thực sự nằm ở việc làm thế nào để bảo đảm thỏa thuận được thực thi.

Người dẫn chương trình của Fox News và cũng là quân nhân dự bị của Thủy quân Lục chiến Mỹ, Joey Jones, cho biết việc ký một thỏa thuận không đồng nghĩa với việc vấn đề đã được giải quyết.

Ông nói: “Đó chỉ là một văn bản trên giấy, không có nghĩa Iran chắc chắn sẽ tuân thủ”.

Ông Jones cũng nhận định rằng sau nhiều tháng xung đột, cấu trúc quyền lực bên trong Iran vẫn chưa rõ ràng, điều này làm gia tăng sự bất định đối với quá trình thực thi thỏa thuận.

Ông nói: “Bên trong Iran có thể tồn tại nhiều lực lượng khác nhau đều cho rằng họ đang nắm quyền hoặc muốn giành quyền lực, điều đó khiến việc trao đổi và liên lạc ngoại giao trở nên phức tạp hơn”.