Philippines chỉ trích ‘hành động nguy hiểm’ sau vụ va chạm tàu Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Philippines hôm thứ Ba (12/8) cho biết họ “rất quan ngại về hành vi nguy hiểm” của một tàu thuộc Lực lượng Bảo vệ bờ biển Trung Quốc và một tàu khác thuộc Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân của nước này, sau khi đoạn phim cho thấy hai tàu Trung Quốc va chạm trong cuộc chạm trán căng thẳng ở Biển Đông vào ngày hôm trước.

Đoạn video do Manila công bố cho thấy một tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc đuổi theo một tàu tuần tra của Philippines trong khi phun vòi rồng trước khi đâm vào một tàu của Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân đang cắt ngang.

Bộ này cho biết: “Hành động của họ không chỉ gây nguy hiểm nghiêm trọng cho nhân viên và tàu thuyền Philippines mà còn dẫn đến vụ va chạm đáng tiếc giữa hai tàu Trung Quốc”, đồng thời cáo buộc phía Trung Quốc “can thiệp trái phép vào hoạt động nhân đạo thường lệ dành cho ngư dân Philippines”.

Chuẩn đô đốc Philippines Jay Tarriela trước đó phát biểu trên X rằng tàu Cảnh sát biển Trung Quốc “đã thực hiện một động tác nguy hiểm từ mạn phải của tàu [Cảnh sát biển Philippines], dẫn đến va chạm với tàu chiến của Hải quân PLA”. Ông nói thêm rằng “điều này đã gây ra thiệt hại đáng kể cho mũi tàu của CCG, khiến tàu không còn đủ khả năng đi biển”.

Vụ việc này là diễn biến mới nhất trong một loạt các cuộc đối đầu giữa Philippines và Trung Quốc ở Biển Đông – nơi Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền phần lớn mặc dù thua trong phán quyết của trọng tài quốc tế năm 2016 về vấn đề này. Trung Quốc bác bỏ phán quyết đó.

Sau vụ va chạm, ông Tarriela cho biết phía Philippines “đã ngay lập tức đề nghị hỗ trợ, bao gồm hỗ trợ cứu hộ người rơi xuống biển và hỗ trợ y tế cho bất kỳ thành viên phi hành đoàn CCG nào bị thương”.

Tuyên bố ban đầu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Trung Quốc hôm thứ Hai chỉ nói rằng họ đã thực hiện “các biện pháp cần thiết” để xua đuổi tàu Philippines, đồng thời cho biết hoạt động này “mang tính chuyên nghiệp và chuẩn mực”, cũng như hợp pháp.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lâm Kiến hôm thứ Hai (11/8) không đề cập đến vụ tai nạn, mà chỉ nói rằng Philippines đã “xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền và lợi ích của Trung Quốc, gây tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định trên biển. … Trung Quốc có quyền và nghĩa vụ làm những gì cần thiết để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, quyền và lợi ích hàng hải theo luật pháp”.

Ông Tarriela viết, “Lực lượng Tuần duyên Philippines … đã liên tục thúc giục chính phủ Trung Quốc tôn trọng COLREGS và tiếp cận những vấn đề này một cách chuyên nghiệp, đặc biệt là khi xét đến vai trò của họ trong việc thực thi luật hàng hải”, ám chỉ Quy định Quốc tế về Phòng ngừa Va chạm trên Biển. “Chúng tôi cũng nhấn mạnh rằng hành vi liều lĩnh như vậy trên biển cuối cùng có thể dẫn đến tai nạn”.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Nikkei Asia, ông Tarriela nhấn mạnh rằng ông quyết tâm vạch trần hành động của Trung Quốc trên tuyến đường thủy quan trọng này.

Julio Amador, Tổng giám đốc điều hành của Amador Research Services tại Manila, cho biết sự việc gần đây “cho thấy sự bất cẩn và hành vi thiếu chuyên nghiệp của Trung Quốc”. Ông nói thêm, “Tất nhiên, Bắc Kinh sẽ cố gắng đổ lỗi cho Manila nhưng đoạn video đã nói lên tất cả”.

Giữa lúc căng thẳng trên biển đang leo thang, Đại sứ Trung Quốc Hoàng Khê Liên đã đăng một bài bình luận trên tờ Philippine Star hôm thứ Ba, nêu bật cuộc đấu tranh chung chống Nhật Bản trong Thế chiến II. “Ký ức lịch sử chung về việc cùng nhau chống lại sự xâm lược của nước ngoài chính là nguồn sức mạnh và trí tuệ”, ông viết.

Ông cho biết, Trung Quốc “vẫn cam kết thúc đẩy một khu vực láng giềng thân thiện, an toàn và thịnh vượng, nguyên tắc hữu nghị, chân thành, cùng có lợi và bao trùm, cũng như tầm nhìn về một tương lai chung trong việc phát triển quan hệ với tất cả các nước láng giềng, bao gồm cả Philippines”.