Quan chức Iraq bị Mỹ trừng phạt vì hỗ trợ Iran bán dầu

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Năm (7/5) tuyên bố áp đặt lệnh trừng phạt đối với một thứ trưởng Bộ Dầu mỏ Iraq với cáo buộc tham gia vào kế hoạch hỗ trợ Iran bán dầu vi phạm lệnh cấm vận quốc tế. Đồng thời, Mỹ cũng công bố trừng phạt ba thủ lĩnh cấp cao của các tổ chức vũ trang Iraq thân Iran mà trước đó Washington đã liệt vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.

Trong một thông cáo báo chí công bố hôm thứ Năm, Bộ Tài chính Mỹ cho biết Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) sẽ áp đặt lệnh trừng phạt đối với Thứ trưởng Bộ Dầu mỏ Iraq Ali Maarij Al-Bahadly (gọi tắt là Maarij), với cáo buộc lạm dụng chức quyền để hỗ trợ vận chuyển và bán dầu của Iran, qua đó trục lợi cho chính quyền Iran và các tổ chức vũ trang Iraq đóng vai trò lực lượng ủy nhiệm của Tehran.

OFAC cũng trừng phạt 3 thủ lĩnh cấp cao của các tổ chức vũ trang Iraq liên minh với Iran mà Mỹ trước đây đã liệt vào danh sách khủng bố, bao gồm “Lữ đoàn Liệt sĩ Sayyid” (Kata’ib Sayyid Al-Shuhada) và “Asa’ib Ahl Al-Haq”. Trong đó, Lữ đoàn Liệt sĩ Sayyid từng lên kế hoạch và tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào nhân sự Mỹ tại Iraq và Syria.

Thông cáo cho biết Bộ Dầu mỏ Iraq tồn tại vấn nạn tham nhũng nghiêm trọng. Thứ trưởng Ali Maarij Al-Bahadly bị cáo buộc đã hỗ trợ chuyển dầu mỏ Iraq cho thương nhân có liên hệ với Iran và là tay buôn dầu lậu khét tiếng Salim Ahmed Said (gọi tắt là Said), cũng như cho tổ chức vũ trang khủng bố Asa’ib Ahl Al-Haq được Iran hậu thuẫn. Trong nhiều năm, Maarij đã lợi dụng vị trí chính thức của mình để mang lại lợi ích cho Said, Asa’ib Ahl Al-Haq và Iran. Trước đây, Maarij từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Dầu khí Quốc hội Iraq, sau đó gia nhập Bộ Dầu mỏ Iraq với cương vị thứ trưởng và có thời gian từng làm quyền bộ trưởng.

OFAC từng trừng phạt Said vào tháng 6/2025 với lý do ông điều hành một mạng lưới gồm nhiều công ty dùng để ngụy trang dầu Iran thành dầu Iraq nhằm lách lệnh trừng phạt. Said đã hối lộ các quan chức tham nhũng trong chính phủ Iraq để có thể mua dầu Iraq trái phép. Với sự phê chuẩn của Maarij, mạng lưới buôn lậu dầu này mỗi ngày vận chuyển bằng xe tải lượng dầu trị giá hàng triệu USD từ một mỏ dầu tới một công ty phục vụ xuất khẩu. Công ty này sau đó pha trộn dầu Iran với dầu Iraq, rồi sử dụng các giấy tờ giả mạo nguồn gốc dầu do Maarij cung cấp để biến số dầu bất hợp pháp này thành dầu Iraq “thuần túy” trước khi tung ra thị trường.

Các biện pháp trừng phạt của Mỹ bao gồm đóng băng toàn bộ tài sản của các cá nhân bị trừng phạt tại Mỹ, đồng thời cấm công dân Mỹ giao dịch với họ.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trong thông cáo rằng: “Giống như một băng nhóm lưu manh, chính quyền Iran đang cướp đoạt những nguồn tài nguyên vốn thuộc về người dân Iraq. Khi quân đội Iran sử dụng dầu mỏ Iraq để tài trợ cho các hoạt động khủng bố nhằm vào Mỹ và các đối tác của chúng tôi, Bộ Tài chính sẽ không khoanh tay đứng nhìn.”

Thông cáo cho biết các lệnh trừng phạt lần này là một phần trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ kinh tế” (Economic Fury) mà Bộ Tài chính Mỹ đang tích cực thúc đẩy, nhằm duy trì áp lực tối đa đối với Iran và làm suy yếu khả năng tạo ra, chuyển giao cũng như hồi hương nguồn tài chính của chính quyền Tehran. Theo Bộ Tài chính Mỹ, chiến dịch này đã làm gián đoạn hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ dự kiến của Iran, đóng băng gần 500 triệu USD tiền điện tử liên quan đến chính quyền Iran và mạnh tay trấn áp mạng lưới ngân hàng ngầm của nước này.