Robot trở thành chiến địa Mỹ – Trung, Washington tính siết nhập khẩu

Những thông tin mới nhất cho thấy Bộ Thương mại Mỹ đang tiến hành rà soát các sản phẩm robot được hưởng trợ cấp từ chính phủ Trung Quốc, nhằm đánh giá tác động tiềm tàng của chúng đối với sự phát triển của ngành công nghiệp Mỹ, môi trường cạnh tranh thị trường và an ninh quốc gia. Trong tương lai, Washington không loại trừ khả năng sẽ triển khai các biện pháp mới để ứng phó.

Theo nguồn tin được trang tin chính trị Politico dẫn lại, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã phát biểu tại một cuộc tọa đàm kín với giới công nghiệp ngày 23/6 rằng Bộ Thương mại đang xem xét các sản phẩm robot nhập khẩu từ Trung Quốc có nhận hỗ trợ từ chính phủ. Sau khi quá trình đánh giá hoàn tất, chính quyền Mỹ có thể triển khai thêm các biện pháp nhằm bảo vệ ngành công nghiệp robot trong nước.

Những người tham dự cho biết ông Lutnick cho rằng công nghệ robot đang nhanh chóng trở thành một trọng tâm mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung, với tầm quan trọng không kém các công nghệ chiến lược như chip trí tuệ nhân tạo. Ông nhấn mạnh Mỹ không muốn thị trường nội địa bị tác động bởi các sản phẩm được chính phủ nước ngoài trợ giá. Theo ông, trong bối cảnh tự động hóa và robot phát triển nhanh chóng, Mỹ cần sớm xây dựng chiến lược để bảo đảm các chuỗi cung ứng cốt lõi vẫn được duy trì trong nước.

Ngành robot trở thành chiến trường công nghệ mới

Trong những năm gần đây, chính phủ Mỹ liên tục theo dõi sát chính sách trợ cấp quy mô lớn của Trung Quốc dành cho các ngành công nghệ cao. Bên cạnh trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và công nghệ lượng tử, ngành robot ngày càng được xem là lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh kinh tế và an ninh quốc gia.

Các quan chức Mỹ lo ngại rằng với sự hỗ trợ lâu dài từ chính phủ Trung Quốc, các doanh nghiệp nước này có thể nhanh chóng mở rộng thị phần toàn cầu, từ đó chi phối chuỗi cung ứng robot thế giới và khiến các nhà sản xuất Mỹ mất cơ hội cạnh tranh trước khi đạt được quy mô sản xuất đủ lớn.

Hiện nay, robot sản xuất tại Trung Quốc đã phải chịu các biện pháp thuế quan của Mỹ. Tuy nhiên, nhiều người tham dự cuộc họp cho rằng phát biểu của ông Lutnick cho thấy chính quyền của Donald Trump đang cân nhắc những công cụ chính sách mạnh hơn so với các mức thuế hiện hành.

Chính phủ và doanh nghiệp cùng thúc đẩy đưa sản xuất trở lại Mỹ

Cuộc tọa đàm kín quy tụ lãnh đạo của hơn 10 doanh nghiệp Mỹ và đa quốc gia, trong đó có đại diện của SpaceX, Boston Dynamics, JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Siemens và Rockwell Automation.

Một trong những chủ đề chính được thảo luận là làm thế nào để đảo ngược xu hướng chuyển sản xuất ra nước ngoài kéo dài hàng chục năm, đồng thời tái thiết một hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh tại Mỹ, từ máy công cụ, linh kiện then chốt đến các công nghệ sản xuất tiên tiến nhằm hỗ trợ các ngành bán dẫn, thiết bị công nghệ cao và robot.

Theo các nguồn tin, ngày càng có nhiều quan chức Mỹ lo ngại về khả năng hình thành mô hình “bộ não Mỹ, thân xác Trung Quốc”, tức Mỹ kiểm soát phần mềm cốt lõi và công nghệ AI nhưng lại phụ thuộc vào Trung Quốc trong sản xuất robot và chuỗi cung ứng phần cứng.

Một số quan chức cho rằng mô hình này có thể gây rủi ro cho lợi ích chiến lược dài hạn của Mỹ.

Lầu Năm Góc hỗ trợ các doanh nghiệp robot nội địa

Bên cạnh các biện pháp thương mại, chính phủ Mỹ cũng đang sử dụng các chương trình hỗ trợ tài chính để thúc đẩy sản xuất trong nước. Văn phòng Vốn Chiến lược (Office of Strategic Capital – OSC), trực thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, hiện đang triển khai các chương trình cho vay lãi suất thấp nhằm giảm chi phí xây dựng nhà máy và mở rộng sản xuất, qua đó thu hút thêm vốn tư nhân vào lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Nguồn tin cho biết OSC đang xem xét khả năng cấp vốn cho các công ty robot Mỹ Foundation Robotics và Standard Bots, dù các kế hoạch tài trợ cụ thể vẫn chưa được hoàn tất.

Ông Evan Beard, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Standard Bots, cho rằng chính phủ Mỹ đã nhận thức rõ tính cấp bách của cuộc cạnh tranh trong ngành robot và bắt đầu có những hành động cụ thể. Theo ông, Washington không chỉ hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp trong nước mà còn tìm cách xử lý các hành vi cạnh tranh bị cho là thiếu công bằng do trợ cấp nước ngoài gây ra, từ đó nâng cao tính khả thi về kinh tế của quá trình đưa sản xuất trở lại Mỹ.

Theo dữ liệu của Liên đoàn Robot Quốc tế(IFR), Trung Quốc hiện là thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới. Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp Trung Quốc đã tăng tốc đầu tư vào robot công nghiệp, robot dịch vụ và robot hình người, đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh về năng lực sản xuất, quy mô thị trường và nghiên cứu phát triển công nghệ.