Scandal tham nhũng suy yếu uy tín ông Zelensky, lung lay niềm tin dân Ukraine và đồng minh

Tổng thống Ukraine Volodymr Zelensky (Ảnh: Review News/shutterstock)

Một vụ bê bối tham nhũng lớn trong ngành năng lượng Ukraine đã làm suy yếu uy tín của Tổng thống Zelensky, khi nhiều quan chức và một nhân vật thân cận bị cáo buộc nhận hối lộ hàng triệu USD. Cuộc khủng hoảng bùng nổ đúng lúc chiến sự leo thang, khiến Kyiv phải đối mặt cùng lúc với áp lực quân sự và áp lực chính trị nội bộ. Ông Zelensky đang tìm kiếm sự hậu thuẫn từ châu Âu và cam kết mạnh tay chống tham nhũng để giữ vững lòng tin của người dân và các đồng minh.

Tổng thống Ukraine Volodymr Zelensky (Ảnh: Review News/shutterstock)

Cơ quan chống tham nhũng của Ukraine là National Anti‑Corruption Bureau of Ukraine (NABU) đã tiến hành một cuộc điều tra kéo dài khoảng 15 tháng, liên quan tới một vụ bê bối tham nhũng lớn diễn ra trong ngành năng lượng Ukraine

Đối tượng điều tra gồm: các nhà thầu, công ty cung cấp cho Energoatom (công ty điện hạt nhân quốc doanh Ukraine), và các quan chức cao cấp. Họ bị cáo buộc đã bị ép trả khoản hoa hồng (kickbacks) 10-15% giá trị hợp đồng để được tiếp tục nhận thầu hoặc được thanh toán.

Các kết quả cụ thể:

Ít nhất 5 người bị bắt giữ và xác định thêm 7 bị tình nghi trong vụ này.
Một số bộ trưởng quan trọng – trong đó có Bộ trưởng Tư pháp Ukraine (ông German Galushchenko) – đã bị buộc từ chức hoặc đình chỉ chức vụ vì chịu áp lực từ công chúng và giới chức chống tham nhũng.
Một nhân vật thân cận với ông Zelensky, ông Timur Mindich, được nhắc tới là một trong những người chủ mưu của mạng lưới hối lộ – giữ hợp đồng với số tiền lên tới khoảng 100 triệu USD.

Ông Zelensky đã ra lời cam kết: Bất cứ ai tham gia lập ra kế hoạch tham nhũng đều phải bị xử lý bằng pháp luật một cách [nghiêm minh]. Và phải có những bản án hình sự dành cho họ”.

Sự kiện xảy ra trong bối cảnh Ukraine đang chịu áp lực quân sự từ phía Nga—nhà máy điện, hạ tầng năng lượng bị tấn công, mùa đông tới gần — nên vụ tham nhũng ngành năng lượng bị xem là đặc biệt nghiêm trọng.

Về chính trị quốc tế: Vụ bê bối có thể ảnh hưởng tới uy tín của Ukraine trước các đối tác phương Tây – nhất là khi Ukraine mong muốn được hỗ trợ thêm và tiến tới gia nhập Liên Minh Châu Âu.

Tổng thống Zelensky đang tìm cách củng cố sự ủng hộ từ các đồng minh châu Âu – với các chuyến thăm Hy Lạp, Pháp, Tây Ban Nha – để tái khẳng định cam kết chống tham nhũng và giữ vững liên minh quốc tế.

Nếu tham nhũng không được xử lý quyết liệt thì có thể làm xói mòn lòng tin của người dân Ukraine và của phương Tây vào chính quyền Zelensky, qua đó ảnh hưởng đến viện trợ và hỗ trợ quốc tế.