Việt Nam ghi nhận 13.800 ca tử vong do đái tháo đường trong 5 năm

Cục Thống kê ghi nhận khoảng 13.800 người tử vong do đái tháo đường giai đoạn 2021-2025, phụ nữ chiếm 54,3%. Riêng nhóm dưới 60 tuổi, số nam giới tử vong cao gấp 1,6 lần nữ.

Ngày 12/11, Cục Thống kê công bố báo cáo “Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025”. Hội thảo công bố tại Hà Nội do Cục phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng toàn cầu (Vital Strategies) tổ chức.

Số liệu cho thấy cả nước có khoảng 13.800 người tử vong do đái tháo đường trong 5 năm, trung bình khoảng 2.800 người mỗi năm. Đây là những ca tử vong do biến chứng của bệnh: đường huyết tăng cao kéo dài có thể gây hôn mê hoặc làm tổn thương mạch máu, suy giảm chức năng tim, thận và thần kinh.

Trong 3 năm 2021-2023, mỗi năm có khoảng 2.100-2.250 ca tử vong, trước khi tăng lên 3.514 ca vào năm 2024. Năm 2025 cao nhất cả giai đoạn, với 3.723 ca, chiếm 27% tổng số ca của 5 năm.

Cục Thống kê lưu ý mức tăng tử vong do ung thư, đột quỵ, suy thận hay đái tháo đường trong hai năm 2024 và 2025 một phần là do số ca “không xác định nguyên nhân” giảm, chứ không hoàn toàn phản ánh thay đổi thật về tình hình bệnh trong dân số. Các con số này được lập từ nguyên nhân tử vong ghi trong dữ liệu đăng ký khai tử, sau đó mã hóa theo danh mục của Bộ Y tế, và không thay thế việc xác định nguyên nhân theo chuyên môn y tế.

Nam giới tử vong ở độ tuổi trẻ hơn

Trong 5 năm, phụ nữ chiếm 54,3% số người tử vong do đái tháo đường, cao hơn nam giới 8,7 điểm phần trăm. Ở nhóm dưới 60 tuổi thì ngược lại: số nam giới tử vong là 2.596 người, gấp 1,6 lần nữ giới cùng nhóm tuổi. Từ 60 tuổi trở lên, số phụ nữ tử vong là 5.905 người, gấp 1,6 lần nam giới.

Nam giới tử vong vì đái tháo đường ít hơn phụ nữ nhưng ở độ tuổi trẻ hơn, khi còn trong độ tuổi lao động, ấn phẩm nhận định.

Khoảng 97% ca tử vong thuộc nhóm từ 40 tuổi trở lên. Dù số ca ở người trẻ rất thấp, 5 năm qua vẫn có 7 ca ở nhóm 10-14 tuổi, 11 ca ở nhóm 15-19 tuổi và 31 ca ở nhóm 20-24 tuổi. Cục Thống kê coi đây là tín hiệu rất đáng lo ngại, cho thấy bệnh đang trẻ hóa và cần có biện pháp phòng bệnh ngay từ khi còn trẻ.

Khoảng 60% người mắc chưa được chẩn đoán

Tỷ lệ mắc đái tháo đường tại Việt Nam cũng tăng nhanh. Điều tra trên cả nước năm 2012 ghi nhận tỷ lệ người mắc bệnh là 5,4% và tiền đái tháo đường là 13,7%. Tới năm 2020, hai tỷ lệ này đã lên 7,3% và 17,8%, báo Dân trí đưa tin từ sự kiện hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Đái tháo đường ngày 14/11 tại Thanh Hóa. Khoảng 60% người mắc chưa được chẩn đoán, và hơn một nửa người trưởng thành chưa từng xét nghiệm đường huyết.

Báo Chính phủ dẫn thông tin từ chương trình tầm soát hưởng ứng ngày này cho biết cả nước hiện có khoảng 8 triệu người trưởng thành mắc bệnh, phần lớn là đái tháo đường tuýp 2. Chỉ 36% người mắc tuýp 2 đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết.

Tại sự kiện ở Thanh Hóa, TS.BS Phan Hoàng Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, nói thừa cân, béo phì, ăn uống không hợp lý và ít vận động là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh trong cộng đồng. Số liệu của Bộ Y tế cho thấy hơn 55% bệnh nhân đái tháo đường tại Việt Nam đã có biến chứng.

Theo khuyến cáo của Liên đoàn Đái tháo đường quốc tế (IDF) mà Báo Chính phủ dẫn, các triệu chứng thường gặp gồm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt mỏi, nhìn mờ và sụt cân không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết đái tháo đường tuýp 2 thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Không ít người chỉ phát hiện bệnh khi đã có biến chứng ở tim mạch, thận, mắt hay thần kinh.

Ông Nam khuyên những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hay có người thân mắc bệnh chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ.

Nhân Ngày Thế giới phòng chống Đái tháo đường 14/11, Bệnh viện Nội tiết Trung ương kêu gọi người dân tìm hiểu nguy cơ mắc bệnh, xét nghiệm đường huyết để phát hiện sớm, và điều trị sớm, đầy đủ khi đã có bệnh, theo Dân trí.