Thỏa thuận về Greenland đã được ký, ông Trump nói sẽ có lợi lớn cho Mỹ và châu Âu

Ngày 22/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và lãnh đạo Greenland Jens-Frederik Nielsen đã ký Thỏa thuận Greenland bên lề kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York. Thỏa thuận an ninh ba bên này sẽ ngăn chặn hiệu quả Nga và Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng quân sự và chiến lược tại Greenland, đồng thời tăng cường bố trí an ninh của NATO ở khu vực Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương.

Ông Trump: Thỏa thuận Greenland có lợi lớn cho châu Âu và Mỹ

Ông Trump cho biết chặng đường hợp tác với Thủ tướng Frederiksen và lãnh đạo Nielsen, hai người mà ông gọi là “những người rất xuất sắc”, là “một hành trình đáng kinh ngạc”.

“Chúng ta sẽ xây dựng một mối quan hệ rất tốt, an toàn và vững chắc,” ông nói.

Ông cảm ơn hai nhà lãnh đạo đã cùng Mỹ đạt được Thỏa thuận Greenland, đồng thời cho biết các bên sẽ “dốc toàn lực” để thực hiện thỏa thuận.

Ông Trump cũng nói thỏa thuận này đã “được hình thành từ lâu”, qua hàng chục năm, thậm chí có thể hàng trăm năm, và sẽ “mang lại lợi ích rất lớn cho châu Âu, Mỹ và tất cả mọi người”. Theo ông, thỏa thuận sẽ giúp ba bên ký kết xây dựng một mối quan hệ lâu dài và rất tốt đẹp.

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sáng 22/9, ông Trump cho biết Thỏa thuận Greenland có nghĩa là “chúng ta sẽ lập tức khởi động các thủ tục liên quan để xây dựng sự hiện diện quân sự quy mô lớn tại những địa điểm thích hợp”, trong đó có “xây dựng hai căn cứ quân sự rất quan trọng”.

Mỹ vốn đã có lực lượng quân sự quy mô lớn tại Greenland, nhưng ông Trump cho biết Mỹ sẽ “mở rộng bố trí tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương”.

Thủ tướng Đan Mạch: Hôm nay là một dấu mốc

Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen cho biết Đan Mạch “luôn giữ đúng cam kết” và luôn là đồng minh của Mỹ.

“Hôm nay đánh dấu một cột mốc trong mối quan hệ hợp tác lâu dài của chúng ta,” bà nói. Bà cho biết các bên đang ký một “thỏa thuận lớn hơn, tốt hơn, một thỏa thuận có thể được duy trì lâu dài”.

“Thỏa thuận này có lợi cho Mỹ, Greenland, Đan Mạch và các đồng minh NATO, do đó cũng có lợi cho châu Âu,” bà nói. “Nói cách khác, chúng ta đang tăng cường an ninh chung, nâng cao năng lực răn đe chung, cho các đối thủ thấy chúng ta là ai, và tất cả những điều này được chúng ta cùng nhau thực hiện.”

Thủ tướng Đan Mạch cũng nhấn mạnh tuyệt đối không cho phép bất kỳ đối thủ nào “giành quyền kiểm soát hoặc gây ảnh hưởng đáng kể tại Greenland”.

Bà cho biết thỏa thuận này ghi nhận những đóng góp quan trọng mà Mỹ đã thực hiện trong quá khứ và hiện tại đối với an ninh và quốc phòng của Greenland, đồng thời tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của Greenland. Thỏa thuận cũng đáp ứng những quan ngại về an ninh của Mỹ trước khả năng các đối thủ nước ngoài thiết lập chỗ đứng tại Greenland. Bà nhấn mạnh thỏa thuận “làm nổi bật tầm quan trọng của liên minh NATO”.

Ông Nielsen: Greenland luôn là đồng minh kiên định của Mỹ

Lãnh đạo Greenland Nielsen cho biết đây là “một ngày rất quan trọng đối với an ninh của chúng tôi”. Thỏa thuận này được xây dựng trên nền tảng 85 năm hợp tác về an ninh kể từ Thế chiến II.

“Đây không chỉ là một thỏa thuận về chúng tôi, mà là một thỏa thuận có sự tham gia của cả ba bên,” ông nói. “Trong quá khứ, hiện tại và tương lai, chúng tôi luôn là đồng minh kiên định của Mỹ và là một phần của liên minh phương Tây. An ninh của các bạn là an ninh của chúng tôi, an ninh của chúng tôi là an ninh của các bạn… Đây là một thỏa thuận mang lại lợi ích cho cả ba bên.”

“Thỏa thuận này đặc biệt chú trọng đến người dân Greenland, các quyền của chúng tôi, sinh kế cũng như sự phát triển của đất nước. Trong suốt quá trình này, đó luôn là những ưu tiên hàng đầu của chúng tôi,” ông nói.

“Greenland có vai trò thiết yếu đối với an ninh Bắc Mỹ và an ninh xuyên Đại Tây Dương. Thỏa thuận này thể hiện rằng chúng tôi hiểu rõ trách nhiệm của mình và đang hành động dựa trên đó,” ông Nielsen nói. “NATO có vai trò thiết yếu. Chúng tôi cho rằng việc duy trì sức mạnh của NATO là điều rất quan trọng, trong đó có tại khu vực Bắc Cực, bởi NATO đóng vai trò then chốt tại đây.”

Thỏa thuận giải quyết quan ngại của Mỹ về sự can dự của Nga và Trung Quốc tại Greenland

Greenland giàu tài nguyên, nằm tại vị trí trọng yếu ở Bắc Cực và có tầm quan trọng chiến lược. Nga trong nhiều năm qua liên tục mở rộng triển khai quân sự tại Bắc Cực, trong khi Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) những năm gần đây cũng gia tăng các hoạt động và ảnh hưởng tại khu vực này. Điều đó khiến Mỹ ngày càng coi trọng an ninh Bắc Cực. Ông Trump nhiều lần cho rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland. Vì vậy, các quan chức Mỹ, Greenland và Đan Mạch đã tiến hành nhiều tháng đàm phán bí mật nhằm tìm cách giải quyết những quan ngại của ông Trump về an ninh của Greenland.

Thứ Sáu tuần trước (18/9), Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt một thỏa thuận nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự và quyền kiểm soát của Mỹ tại Greenland, đồng thời duy trì chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland. Ông Trump cho biết quân đội Mỹ được phép thiết lập sự hiện diện quân sự quan trọng tại Greenland, đồng thời cấm các đối thủ của Mỹ xây dựng căn cứ trên hòn đảo này.

Cũng trong ngày ông Trump ký thỏa thuận với các nhà lãnh đạo Đan Mạch và Greenland, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với truyền thông rằng thỏa thuận giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland về việc cho phép quân đội Mỹ mở rộng triển khai quân sự tại Greenland là công việc nội bộ của các bên liên quan.

Khi được hỏi liệu Nga và Mỹ có đang thảo luận về hợp tác tại Bắc Cực hay không, ông Peskov nói: “Hiện tại, vấn đề hợp tác tại Bắc Cực không nằm trong chương trình nghị sự. Mỹ và các quốc gia Bắc Cực khác từ chối hợp tác với Nga”.

Ông Trump: Mỹ sẽ xây dựng 2 căn cứ quân sự lớn tại Greenland

Cùng ngày 22/9, ông Trump cho biết Mỹ sẽ xây dựng hai căn cứ quân sự lớn tại Greenland. Ông Trump đưa ra thông báo này trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

“Sẽ không có đối thủ nào của Mỹ được phép thiết lập sự hiện diện quân sự tại Greenland nữa, hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại đây nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của chúng ta,” ông nói. “Chúng ta sẽ lập tức bắt đầu quá trình xây dựng sự hiện diện quân sự quy mô lớn tại những địa điểm thích hợp. Chúng ta sẽ xây dựng hai căn cứ quân sự rất lớn.”

Một căn cứ sẽ được đặt ở phía nam Greenland, căn cứ còn lại ở bờ biển phía đông.

Một địa điểm là Narsarsuaq, nơi Mỹ từng đặt căn cứ quân sự Bluie West One và đóng cửa căn cứ này vào những năm 1950. Hiện dân số tại đây chỉ còn vài chục người.

Địa điểm còn lại là Mestersvig, một tiền đồn quân sự được Đội tuần tra chó kéo xe Sirius, một đơn vị đặc nhiệm của Đan Mạch, sử dụng.