Thủ tướng Sunak nói “kỷ nguyên vàng” của quan hệ Anh-Trung đã chấm dứt

Thủ tướng Anh Rishi Sunak cho biết Trung Quốc đặt ra một thách thức “có hệ thống” đối với các giá trị và lợi ích của Vương quốc Anh, trong bài phát biểu lên án Bắc Kinh sau vụ một nhà báo BBC bị đánh khi đưa tin về các cuộc biểu tình ở Thượng Hải.

Trong bài phát biểu chính sách đối ngoại quan trọng đầu tiên của mình, ông Sunak cho biết cái gọi là “kỷ nguyên vàng” trong quan hệ của Anh với Trung Quốc “đã kết thúc, cùng với ý tưởng ngây thơ rằng thương mại sẽ tự động dẫn đến cải cách xã hội và chính trị”.

Do đó, Vương quốc Anh sẽ “cần phát triển cách tiếp cận của chúng tôi đối với Trung Quốc”, ông nói trong bài phát biểu tại Bữa tiệc của Thị trưởng ở London, đồng thời nói thêm rằng Bắc Kinh đang “cạnh tranh có ý thức để giành ảnh hưởng toàn cầu bằng cách sử dụng tất cả các đòn bẩy của quyền lực nhà nước”.

“Hãy nói rõ rằng, cái gọi là ‘kỷ nguyên vàng’ đã qua, cùng với ý tưởng ngây thơ rằng thương mại sẽ dẫn đến cải cách chính trị và xã hội,” ông Sunak nói, ám chỉ mô tả của cựu Bộ trưởng Tài chính George Osborne về quan hệ Trung-Anh trong 2015.

Chính phủ của ông sẽ ưu tiên tăng cường quan hệ thương mại và an ninh với các đồng minh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, ông nói thêm.

“Chúng tôi nhận ra rằng Trung Quốc đặt ra một thách thức mang tính hệ thống đối với các giá trị và lợi ích của chúng tôi, một thách thức ngày càng gay gắt hơn khi nước này tiến tới chủ nghĩa độc đoán thậm chí còn lớn hơn,” ông nói, đề cập đến tuyên bố của BBC rằng một trong những nhà báo của họ đã bị cảnh sát Trung Quốc hành hung.

“Tất nhiên, chúng ta không thể bỏ qua tầm quan trọng của Trung Quốc trong các vấn đề thế giới – đối với sự ổn định kinh tế toàn cầu hoặc các vấn đề như biến đổi khí hậu. Mỹ, Canada, Australia, Nhật Bản và nhiều nước khác cũng hiểu điều này”.

Bài phát biểu được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai quốc gia càng thêm căng thẳng sau khi Ed Lawrence, người đang làm việc tại Trung Quốc với tư cách là một nhà báo được công nhận của BBC, đã bị bắt tại một cuộc biểu tình chống phong tỏa COVID ở Thượng Hải và bị giam giữ trong vài giờ.

Đài truyền hình công cộng của Vương quốc Anh nói rằng anh đã bị cảnh sát hành hung và đá.

Ngoại trưởng Anh James Cleverly gọi vụ việc là “đáng lo ngại sâu sắc”.

“Tự do truyền thông và tự do biểu tình phải được tôn trọng. Không có quốc gia nào được miễn trừ,” ông viết trên Twitter. “Các nhà báo phải có khả năng thực hiện công việc của họ mà không bị đe dọa.”

Hàng trăm người đã xuống đường ở các thành phố lớn của Trung Quốc vào Chủ nhật trong một làn sóng phẫn nộ hiếm hoi của công chúng đối với nhà nước về chính sách Zero COVID. 

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hôm thứ Hai rằng ông Lawrence đã không tự nhận mình là một nhà báo.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triệu Lập Kiên nói: “Dựa trên những gì chúng tôi biết được từ các cơ quan chức năng có liên quan ở Thượng Hải, anh ta không tự nhận mình là nhà báo và không tự nguyện xuất trình giấy ủy nhiệm báo chí của mình”.

Minh Ngọc (t/h)