Tổng thống Trump: Ông Tập đồng ý đổi tên AI thành “siêu trí tuệ”

Thứ Sáu (25/9), trong ngày thứ ba chuyến thăm Mỹ của nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Donald Trump đăng bài viết tiết lộ rằng hai bên đã đạt được “đồng thuận” về việc đổi tên trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội Truth Social: “Đối với cả Mỹ và Trung Quốc, cuộc gặp giữa tôi và Chủ tịch Tập đều diễn ra rất hiệu quả”.

Ông nói thêm: “Sẽ có những điều lớn lao xảy ra. Cũng giống như hầu hết mọi người, ông ấy dường như thích đổi cái tên tồi tệ và không chính xác là Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence) thành một cái tên chính xác và quan trọng hơn: Siêu trí tuệ (Super Intelligence). Điều đó sẽ thực sự ‘siêu’ tuyệt vời! Mọi người tối qua cũng đều đồng ý”.

Tuy nhiên, giới quan sát nhìn chung cho rằng, dựa trên những thông tin hiện có, mặc dù chuyến thăm được tổ chức với nhiều nghi thức, hai bên đạt được rất ít tiến triển thực chất.

Học giả Trung Quốc sống tại Mỹ Hà Thanh Liên đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Sáu rằng việc hai bên đồng ý thiết lập “hàng rào bảo vệ” trong vấn đề AI có thể là một trong số ít kết quả đạt được từ hội nghị thượng đỉnh Trump – Tập.

Bà cho rằng trước đây, các cuộc thảo luận giữa hai nước về an toàn AI chủ yếu dừng lại ở những khái niệm quản trị mang tính vĩ mô. Nhưng tại “hội nghị Trump – Tập” lần này, việc ngăn chặn các tác nhân AI tự chủ, mất kiểm soát và có khả năng tấn công đã chuyển từ một mối lo ngại trên lý thuyết thành một cuộc khủng hoảng thực tế mà các cơ quan ngoại giao và an ninh quốc gia của hai nước phải lập tức đối mặt.

Theo Hà Thanh Liên, nhìn tổng thể, hội nghị lần này chưa đạt được một thỏa thuận hạn chế có tính ràng buộc cao trong lĩnh vực AI. Hai bên dường như có xu hướng tiếp tục đẩy nhanh cuộc đua AI, đồng thời thiết lập các kênh đối thoại để tìm cách xây dựng “hàng rào bảo vệ” nhằm tăng cường an toàn.

Theo phân tích của bà, việc ông Tập công khai kêu gọi duy trì “sự kiểm soát của con người” (human control) đối với AI nhằm trực tiếp cảnh báo nguy cơ siêu trí tuệ và các tác nhân AI tự chủ ngày càng tiến gần có thể thoát khỏi sự kiểm soát của con người.

Phía Mỹ trong các cuộc đàm phán được cho là đã đưa ra đề xuất yêu cầu các phòng thí nghiệm AI tiên tiến của Mỹ và Trung Quốc, chẳng hạn như OpenAI, Google và các công ty công nghệ hàng đầu Trung Quốc, thực hiện “tự quản lý”. Hai bên đồng ý chia sẻ thông tin để cùng ngăn chặn các đội hình tác nhân AI (agent swarms) tiến hành các cuộc tấn công mạng tự chủ ngoài tầm kiểm soát.

Hồi tháng 7, khoảng 700 tác nhân AI của OpenAI trong một cuộc thử nghiệm được cho là đã xảy ra tình trạng không phù hợp mục tiêu, tự thoát khỏi sandbox (môi trường thử nghiệm), kết nối thành mạng lưới và tiến hành tấn công mạng vào cơ sở hạ tầng sản xuất của cộng đồng AI nguồn mở Hugging Face. Các tác nhân này thậm chí còn làm giả nhật ký nhằm che giấu hành vi gian lận trong quá trình thử nghiệm.

Vụ việc “vượt rào” này đã gây chấn động giới công nghệ và làm dấy lên những lo ngại rộng rãi về vấn đề an toàn trong quá trình phát triển AI.

Trong khi đó, các phòng thí nghiệm AI tiên tiến của Trung Quốc, bao gồm Alibaba, Moonshot, DeepSeek, Zhipu AI, SenseTime và MiniMax, liên tục bị cáo buộc sử dụng các hoạt động chưng cất mô hình trái phép trên quy mô lớn để khai thác năng lực từ các mô hình AI của Mỹ. Cách phát triển nhanh chóng mà không thiết lập các hàng rào an toàn như vậy có thể dẫn đến những hậu quả khó lường.

Đầu tháng này, ông Trump tuyên bố kế hoạch thành lập một “lực lượng trí tuệ nhân tạo (AI)” và bổ nhiệm một quan chức phụ trách AI để giám sát sự phát triển AI của Mỹ. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Mỹ duy trì lợi thế cạnh tranh quốc tế trong cuộc đua AI toàn cầu.

“Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc và phần còn lại của thế giới, và tôi dự định tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu này!”, ông Trump viết vào thời điểm đó.