Tokyo nghi Bắc Kinh che giấu quy mô chi tiêu quân sự thực sự
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ chụp ảnh cùng Bộ trưởng Nhật Bản và Hàn Quốc. (Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ)
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjirō trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Tư (17/6) đã đặt câu hỏi về độ chính xác của các số liệu ngân sách quốc phòng do Trung Quốc công bố, bao gồm việc liệu các con số này có thực sự dựa trên thực tế, có bằng chứng hỗ trợ và có mức độ minh bạch cao hay không. Động thái này được xem là một phản ứng cứng rắn khác của Tokyo trước những cáo buộc từ Bắc Kinh rằng Nhật Bản đang theo đuổi “chủ nghĩa quân phiệt mới”.Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Hegseth (giữa) chụp ảnh cùng Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn. (Nguồn: Fanpage Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ)
So sánh mức độ minh bạch trong chi tiêu quốc phòng giữa Nhật Bản và Trung Quốc
Theo hãng tin Bloomberg, trong cuộc trả lời phỏng vấn đầu tiên với truyền thông nước ngoài kể từ khi nhậm chức Bộ trưởng Quốc phòng, ông Koizumi đã so sánh cách thức công khai ngân sách quân sự của Nhật Bản và Trung Quốc.
Ông nói: “Ngân sách của chúng tôi được xem xét và thảo luận tại quốc hội. Còn những con số mà họ (Trung Quốc) công bố có thực sự dựa trên sự thật, có bằng chứng hỗ trợ và có mức độ minh bạch cao hay không? Khi những vấn đề này bị đặt dấu hỏi, họ đã nỗ lực đến mức nào để giải thích?”
Ngân sách quốc phòng của Nhật Bản đều phải trải qua quá trình thảo luận và giám sát tại Quốc hội. Chính phủ cũng công khai định hướng đầu tư quốc phòng, chẳng hạn như phát triển máy bay không người lái, trí tuệ nhân tạo (AI) và các năng lực tác chiến mới nhằm thích ứng với sự thay đổi của chiến tranh hiện đại.
Trong khi đó, giới học giả và nhiều chính phủ phương Tây từ lâu cho rằng các số liệu chi tiêu quốc phòng do Bắc Kinh công bố không phản ánh đầy đủ tổng mức chi thực tế. Điều này khiến các con số của Trung Quốc khó có thể được so sánh trực tiếp với dữ liệu quốc phòng mà các quốc gia khác công khai.
Một báo cáo đánh giá do Bộ Chiến tranh Mỹ công bố vào tháng 12/2025 cho rằng chi tiêu quốc phòng thực tế của Trung Quốc trong năm 2024 cao hơn từ 32% đến 63% so với mức ngân sách 231 tỷ USD mà Bắc Kinh công bố. Khoản chênh lệch này bao gồm chi phí cho lực lượng cảnh sát vũ trang, chi tiêu an ninh cấp địa phương, nghiên cứu phát triển quân sự và các khoản đầu tư vốn liên quan khác.
Bác bỏ cáo buộc về “chủ nghĩa quân phiệt mới”
Trong thời gian gần đây, Trung Quốc liên tục yêu cầu Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi rút lại những phát biểu bà đưa ra vào năm ngoái, trong đó ám chỉ Nhật Bản có thể can dự vào một cuộc xung đột liên quan đến Đài Loan.
Một số nhà quan sát cho rằng việc ông Shinjiro Koizumi công khai chất vấn tính minh bạch của ngân sách quốc phòng Trung Quốc cho thấy Tokyo đang đáp trả cứng rắn hơn trước sức ép ngày càng gia tăng từ Bắc Kinh đối với bà Takaichi.
Ngoài ra, ông Koizumi cũng nhiều lần bác bỏ cáo buộc của Bắc Kinh rằng Nhật Bản đang theo đuổi “chủ nghĩa quân phiệt mới”.
Ngày 31/5, tại hội nghị an ninh khu vực Shangri-La Dialogue diễn ra ở Singapore, ông đã phản hồi những chỉ trích từ Bắc Kinh rằng: “Một quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân khổng lồ và các máy bay ném bom chiến lược lại cáo buộc Nhật Bản – nước không có vũ khí hạt nhân và cũng không có máy bay ném bom chiến lược – theo đuổi chủ nghĩa quân phiệt. Điều đó rõ ràng không phù hợp với thực tế.”
Trong bài phát biểu vào ngày cuối cùng của hội nghị, ông Koizumi còn nhấn mạnh rằng điều thực sự khiến cộng đồng quốc tế “quan ngại sâu sắc” chính là Trung Quốc và “kho vũ khí khổng lồ” mà nước này đang sở hữu.
