Tổng thư ký NATO: Mỹ ra tay với Iran là “hoàn toàn cần thiết”

Tổng thư ký NATO Mark Rutte hôm thứ Tư (30/9) cho rằng Mỹ ra tay với Iran là “hoàn toàn cần thiết”, vì châu Âu không đủ khả năng tự loại bỏ năng lực hạt nhân của Tehran.

Ông Rutte đưa ra nhận định này khi trò chuyện với nhà báo Maria Tadeo của Euronews tại Hội nghị thượng đỉnh Quốc phòng và Không gian do kênh này tổ chức, theo bản ghi do NATO công bố.

Được hỏi cuộc chiến ở Iran gây khó cho Ukraine đến mức nào, ông Rutte nói chỉ có Mỹ mới đủ sức loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran. Ông gọi đó là mối đe dọa “có thể sắp xảy ra”, “không chỉ với Israel và Trung Đông, mà cả với chúng tôi ở đây, tại Brussels”.

Bà Tadeo hỏi lại: “Ông thực sự tin như vậy?”.

“Tôi hoàn toàn tin như vậy,” ông Rutte đáp. “Điều hết sức quan trọng là Tổng thống Mỹ loại bỏ mối đe dọa đó, làm suy giảm năng lực đó.” Ông thừa nhận cuộc chiến nào cũng có mặt trái, “nhưng tôi đang nhìn vào mặt tích cực”.

Châu Âu chưa đủ năng lực

Khi được hỏi có lo ngại về hệ quả của cuộc chiến đối với thị trường năng lượng hay không, ông Rutte một lần nữa thừa nhận chiến tranh nổ ra thì luôn có mặt trái, nhưng nói thêm:

“Châu Âu đã không thể loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran. Chúng tôi không làm được. Chúng tôi không đủ năng lực. Trong 10 năm nữa, chúng tôi có thể và nên làm. Người làm việc này không nên là người Mỹ, mà phải là chúng tôi.”

Ông cho rằng châu Âu cũng nên tự đối phó với lực lượng Houthi ở Biển Đỏ, thay vì để Mỹ làm. “Tất nhiên lúc nào cũng có hệ quả. Nhưng các hệ quả đó xuất phát từ tiền đề rằng việc người Mỹ làm là điều tốt. Tôi tin chắc rằng Mỹ ra tay với Iran là hoàn toàn cần thiết,” ông nói.

Trước câu hỏi phần lớn các nước trong liên minh có đồng tình với đánh giá này không, ông Rutte đáp: “Không, tôi không nghĩ vậy, nhưng tôi không bận tâm. Chị đã hỏi ý kiến của tôi”.

Châu Âu sẽ “tự lo sân sau”

Tổng thư ký NATO cho biết các nước châu Âu đang tăng đầu tư quốc phòng, với mức 3,5% GDP tiến tới tổng chi tiêu quốc phòng 5% GDP mà các nước NATO cam kết tại hội nghị thượng đỉnh The Hague năm 2025. Theo ông, nhờ đó một châu Âu mạnh hơn trong một NATO mạnh hơn sẽ “tự lo được sân sau của mình”.

“Tại sao người Mỹ lại làm việc đó, loại bỏ năng lực hạt nhân của Iran? Vì chúng tôi không làm được. Nhưng trong tương lai, chúng tôi phải bảo đảm rằng người châu Âu có thể tự làm việc này.”

Iran nằm ngoài lãnh thổ NATO và NATO không hoạt động tại Iran, ông nhấn mạnh. Dù vậy, các nước châu Âu đều đồng ý phải khôi phục tự do hàng hải ở eo biển Hormuz và Biển Đỏ.

Ông Rutte cho biết Litva, Latvia và Estonia đang giúp rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, và một số nước châu Âu khác cũng có mặt ở đó theo cách “kín đáo hơn”. Kể từ cuối tháng 2, đã có 5.000 máy bay Mỹ cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu để hỗ trợ chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi” (Epic Fury).

Từng gọi đòn tấn công của Mỹ là “tuyệt đối cần thiết”

Daily Express lưu ý đây không phải lần đầu ông Rutte lên tiếng ủng hộ chiến dịch của ông Trump nhằm vào Iran.

Hôm 8/7, tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông gọi các đòn tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran là “tuyệt đối cần thiết”, theo Epoch Times. Một ngày trước đó, Washington mở đợt oanh kích mới sau khi 3 tàu chở dầu trúng đạn ở eo biển Hormuz.

“Khi đã có lệnh ngừng bắn mà về cơ bản Iran lại vi phạm, tôi cho rằng điều vô cùng quan trọng là Mỹ phản ứng mạnh mẽ,” ông nói với các phóng viên khi đó.